خطر ابتلا به وبا، بیشتر از همیشه‌

طی سال‌های 81 تا 83 در کشور به طور متوسط هر سال 90 تا 100 نفر به وبا مبتلا شدند. سال 85 کمترین میزان ابتلا به این بیماری را در 40 سال اخیر داشتیم و فقط 24 مورد وبا در کشور شناسایی شد که 14مورد آن هم اتباع پاکستانی و افغانی بودند. سال گذشته نیز 57 مورد از این بیماری در کشور شناسایی شد که بسیاری از آنها اتباع کشور عراق بودند.

اما امسال وضعیت این بیماری نه تنها در کشور ما بلکه در دنیا کمی متفاوت است.  خشکسالی به عنوان یک مساله جهانی خطر بروز بیشتر و افزایش موارد ابتلا به بیماری‌های اسهالی از جمله وبا را افزایش داده است ، این مساله بویژه در مناطق روستایی که دسترسی کمتری به آب آشامیدنی سالم دارند و بویژه در کشورهای افغانستان و پاکستان ، مردم را به سمت استفاده بیشتر از آب‌های ناسالم مانند آب چاه، رودخانه و امثال آن هدایت می‌کند ، به همین علت باید انتظار بروز موارد بیشتر این بیماری‌ها را داشته باشیم.

رئیس اداره مبارزه با بیماری‌های منتقله از آب و غذای وزارت بهداشت در این خصوص می‌گوید: در زمان حاضر با هماهنگی بین بخشی آمادگی کاملی در سراسر کشور برای مقابله و کنترل بیماری وبا وجود دارد و از نظر امکانات درمانی و سرم مشکلی نداریم، اما نمی‌توانیم با قرنطینه مرزها جلوی ورود اتباع خارجی را بگیریم زیرا بیماری وبا قابلیت قرنطینه ندارد و حتی در کشورهای توسعه یافته که این بیماری را حذف کرده‌اند، هر ساله با ورود مسافران تعدادی از موارد این بیماری را شناسایی می‌کنند، به خصوص این‌که این بیماری ممکن است یک دوره نهفتگی داشته باشد و به موقع علایم آن بروز نکند.

دکتر زهرایی به فارس می‌گوید: از ابتدای امسال تاکنون هیچ موردی از وبا در اتباع ایرانی گزارش نشده است، اما در مورد کشورهای همسایه هنوز گزارشی نداریم، با این حال این مساله را در کشورهای همسایه با دقت رصد می‌کنیم و با توجه به مساله خشکسالی هوشیاری در مورد این بیماری بیشتر شده است.

وبا، چرا، چگونه؟

راه‌های انتقال بیماری وبا به دو شکل مستقیم و غیرمستقیم است. در راه تماس مستقیم بیماری می‌تواند از طریق دست‌های آلوده، تماس با مواد دفعی و استفراغ بیماران و یا وسایل و لوازم آلوده به مدفوع بیمار منتقل شود.

رئیس اداره مبارزه با بیماری‌های منتقله از آب‌و مواد غذایی وزارت بهداشت معتقد است: به طور کلی 80 درصد موارد ابتلا به وبا خفیف است و شناسایی آن بسیار مشکل است، حدود 20درصد از موارد ابتلا به این بیماری علامتی است و نمای بالینی دارد که از این میزان نیز درصد کمی شدید است و علایم برق آسا و حاد دارد که باید حداکثر ظرف 5 ساعت فرد مبتلا تحت درمان قرار گیرد.

او می‌گوید: مراجعه دیرهنگام برای درمان این بیماری، خوددرمانی یا استفاده از داروهایی که علامت اسهالی بیماری را از بین ببرد منجر به این می‌شود که زمانی بیمار به پزشک برسد که به علت از دست دادن بیش از حد آب بدن امکان درمان آن نباشد و مرگ بیمار را باعث شود، داروهایی که علامت اسهال را از بین می‌برند موجب می‌شود، آب بدن دفع شده در داخل روده‌ها بماند و در ظاهر اسهال تشخیص داده نشود.

در مواقع ابتلا به اسهال حاد آبکی شدید با دفعات بسیار زیاد سریعا به مراکز بهداشتی درمانی و یا پزشک مراجعه نمایید. ضمن درمان سریع کم‌آبی در مطب یا درمانگاه، نمونه‌برداری از مدفوع جهت کشف سریع بیماری وبا به عمل می‌آید.

فردی که به این بیماری مبتلا می‌شود ممکن است تا مدت 5 روز بدون هیچ‌گونه علامتی ناقل این میکروب باشد و علائم بیماری پس از پنج روز مشخص شود. همچنین این میکروب دو هفته پس از بهبودی امکان دارد در مدفوع شخص باقی بماند و فرد مورد نظر ناقل بیماری باشد، با وجود این که خود بهبود یافته است.

همچنین این میکروب در عرق بدن تا سه هفته می‌تواند زنده بماند، پس حداقل تا یکماه باید مراقبت‌های ویژه از فرد بیمار صورت بگیرد.

علاوه بر جدی گرفتن نظافت شخصی از آلوده نبودن و سلامت آب و غذای مصرفی مطمئن شوید. با توجه به این که بیشترین مورد ابتلا به این بیماری در ایران و بخصوص در شهر تهران از طریق سبزیجات است حتما در هنگام استفاده از سبزیجات و میوه‌ها  نسبت به ضد عفونی کردن آنها اقدام کنید.

نحوه ضدعفونی کردن سبزیجات‌

شستن سبزی‌ها باید در 3 مرحله انجام شود، مرحله اول شست و شو با آب برای از بین بردن گل و لای سبزی، دوم شست و شو با مایع ظرفشویی و نگهداری سبزی در آن برای حداقل 5 دقیقه به منظور لیز شدن و از بین رفتن انگل‌های چسبیده به سبزی و سرانجام مرحله گندزدایی است که باید با استفاده از مواد ضدعفونی کننده که انواع آن در بازار وجود دارد و با توجه به دستور روی آن انجام شود. کاهو و کلم حتما باید برگ برگ شود و بعد همه این مراحل برای آن انجام شود.

پرهیز از مصرف غذا و سالاد در رستوران‌های غیر معتبر به خصوص در جاده‌ها، پرهیز از مصرف آب میوه و غذاهایی که توسط دستفروش‌ها توزیع می‌شود نیز از دیگر اقدامات لازم در این زمینه است.

مهمترین اقدام برای پیشگیری از وبا شستن دست‌ها با آب و صابون قبل از پخت و صرف هر وعده غذایی است، مسافران حتما باید آب بطری یا آب سالم را از خانه برای آشامیدن همراه داشته باشند، صابون مایع همواره باید در دسترس مسافران باشد، در مورد شستن سبزی، کاهو و کلم نیز باید اصول بهداشتی شستشو حتما رعایت شود.

راه‌های  تماس غیرمستقیم برای انتقال بیماری وبا

- مصرف آب آلوده به مدفوع (آلودگی آب توسط مدفوع به طور ثانوی، دفع ناصحیح فاضلاب و نشت آن به آب آشامیدنی) منابع آب حفاظت نشده مانند چاه‌ها، دریاچه‌ها، استخرها، جوی‌ها و...

- استحمام یا شستشوی لوازم آشپزخانه در آب آلوده‌

- شستشوی سبزی و میوه‌ها با آب آلوده‌

- یخ آلوده که از آب آلوده تهیه شده باشد.

- غذاهای آلوده که در خارج از یخچال نگهداری شوند و انبار کردن غذاهایی همچون شیر، برنج پخته، تخم‌مرغ و.... در خارج از یخچال‌

- غذاهای دریایی ناپخته و خام مثل صدف، ماهی و...