وقتی استخوانها پوک میشوند
تغییر شکل ستون فقرات به صورت قوز کردن، کاهش قد، بروز شکستگی با ضربه خفیف، بویژه در ناحیه استخوان ران و بازو از دیگر عوارض و علائم این بیماری است.
بیماری پوکی استخوان به علت از دست رفتن ساختار و قدرت استخوانی، در اثر کمبود طولانیمدت کلسیم و پروتئین در رژیم غذایی، سطح پایین استروژن پس از یائسگی، کاهش فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری با افزایش سن، استعمال دخانیات، مصرف داروهای استرویید (کورتونی)، بیماریهای مزمن از جمله اعتیاد به الکل، کمبود ویتامینها (بهویژه ویتامین ث) و پرکاری تیرویید و سرطان به وجود میآید. البته زمینه ژنتیکی مساعد و عوامل تشدیدکننده بیماری مثل جراحی برداشت تخمدانها، اشعه درمانی برای سرطان تخمدان، فقر تغذیهای، بهخصوص کمبود کلسیم و پروتئین، رژیم غذایی و نوع ساختار بدن در این زمینه موثر هستند. خانمهای لاغر با استخوانبندی کوچک نسبت به این عارضه مستعدترند.
پیشگیری
شروع درمان جایگزینی هورمونی با بروز یائسگی در خانمها مصرف مقادیر کافی کلسیم تا 1500میلیگرم در روز با مصرف شیر و فرآوردههای لبنی یا مکملهای کلسیم، ورزش منظم نظیر پیادهروی تند در پیشگیری از پوکی استخوان موثر شناخته شده است.
در مورد مصرف استروژن، کلسیم و فلورید پس از بروز یائسگی یا برداشت تخمدانها با جراحی با پزشک مشورت شود.
عواقب مورد انتظار
با رژیم غذایی مناسب، مکملهای کلسیم و فلورید، ویتامین د، ورزش و استروژن میتوان سیر پوکی استخوان را متوقف کرده و احتمالاً روند آن را در جهت رسیدن به حالت طبیعی معکوس کرد. شکستگیهای عارض شده، با درمان قابل علاج است.
عوارض احتمالی
افتادن باعث شکستگی، بخصوص شکستگی استخوان ران یا ستون فقرات، میگردد. گاهی شکستگی به طور خودبهخود و بدون ضربه یا افتادن اتفاق میافتد. درد شدید و ناتوانکننده از دیگر عوارض این بیماری است.
بررسیهای پزشکی شامل رادیوگرافی و تراکم نسبی استخوانها میباشد.
درمان با هدف تخفیف درد و پیشگیری از بروز شکستگی و گاهی، بازسازی ساختار استخوانها انجام میشود.
از هر موقعیتی که ممکن است منجر به آسیبدیدگی گردد دوری کنید. از راه رفتن در خیابانهای یخزده یا روی سطوح خیس یا لغزنده خودداری کنید. هنگام بالا یا پایین رفتن از پلکان، نردههای پلکان را بگیرید و قبل از آن اطمینان حاصل کنید که نردهها به اندازه کافی محکم باشند.
در صورت تجویز استروژن، برای معاینه لگنی و انجام پاپ اسمیر به طور منظم به پزشک مراجعه کنید. ماهی یک بار پستانها را از نظر وجود توده بررسی کنید. هرگونه خونریزی یا ترشح مهبلی را به پزشک گزارش دهید.
از کمپرس گرم یا سرد به هر شکل برای تخفیف درد استفاده کنید.
برای خوابیدن از تشک سفت استفاده کنید.
در صورت صلاحدید پزشک از کمربند طبی استفاده کنید تا وضعیت صحیح بدن را حفظ کند.
از مصرف داروهای مؤثر بر هوشیاری نظیر داروهای خوابآور و آرامبخشها که ممکن است باعث افتادن و بروز شکستگی گردند، خودداری کنید.
داروها
برای درد خفیف، مصرف داروهای بدون نسخه نظیر استامینوفن ممکن است کافی باشد.
مکملهای کلسیم و ویتامین د، درمان جایگزین هورمونی یا فلورید ممکن است تجویز شود.
سایر داروهایی که روند تحلیل رفتن استخوان را کُند کرده یا رشد استخوان را افزایش میدهند نیز ممکن است تجویز شوند.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
ضمن حفظ فعالیت طبیعی خود در زمان ابتلا به این بیماری از موقعیتهایی که با خطر افتادن همراهند، اجتناب کنید. ورزش، به خصوص ورزشهای تحملکننده وزن نظیر پیادهروی یا دویدن برای حفظ قدرت استخوانی توصیه میشود.
رژیم غذایی از یک رژیم عادی متعادل حاوی مقادیر بالای پروتئین، کلسیم و ویتامین د استفاده کنید؛ در صورت داشتن اضافه وزن از یک رژیم لاغری استفاده کنید.
در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان دارای علائم پوکی استخوان باشید.
بروز درد بویژه پس از ضربه اگر دچار علائم جدید و غیرقابل توجیه نظیر خونریزی مهبلی شدهاید داروهای تجویز ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند.
ماندانا ملاعلی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
