در مریخ‌ خبری از صورت انسان نیست‌

اما یکی از این تصاویر برای سال‌های متمادی مجال بحث میان گروه‌های مختلف حتی محققان و چهره‌های آکادمیک جهان بوده است. در این تصویر تپه‌ای روی بخشی از سطح مریخ دیده می‌شود که در نگاه نخست بی‌شباهت به صورت انسان نیست.

در آن سال‌ها نظریه‌پردازی به نام ریچارد هاگلند با طرح نظریه‌ای جنجال برانگیز، ذهنیت نادرستی برای عوام مردم ایجاد کرد که تا سال‌های طولانی موجب طرح نظریه‌های نادرست مرتبط با آن شد و متاسفانه هنوز هم بسیاری از مردم خیالپرداز جهان با باور چنین توهماتی مدعی حیات مدرن و پیشرفته در مریخ هستند!

هاگلند در یکی از سخنرانی‌های تاریخی و البته جنجال برانگیز خود مدعی شد که این تپه شبیه به صورت انسان نیست بلکه دقیقا خود صورت انسان است! هاگلند با طرح این نظریه این گونه متصور شده بود که روی مریخ اجتماعی از موجودات جاندار وجود دارد و تپه (صورت انسان!) مورد نظر نیز از مظاهر بارز حیات چنین جاندارانی است. وی همچنین مدعی شده بود که چنین نمادی نشان از وجود شهری موسوم به «کایدونیا» در مریخ است.

این تصویر و ذهنیت ایجاد شده برای سال‌های متمادی ذهن مردم عام را به خود مشغول کرده بود تا این‌که به لطف توسعه فناوری‌های فضایی و ارسال ماهواره‌های دقیق و کاربردی‌تر به سوی مریخ و در نهایت تصویربرداری‌های مجدد از سطح این سیاره و منطقه «کایدونیا» مشخص شد این صورت تنها یک تپه فرسایشی است و نه چیز دیگری!

نکته جالب درخصوص طرح این ادعا و تصاویر بعدی که ناسا از سطح مریخ منتشر کرد، واکنش هاگلند به شفاف‌سازی ناسا بود. این نظریه‌پرداز مدعی شد تجهیزاتی که ناسا برای تصویربرداری مجدد از سطح مریخ استفاده کرده بود به دقت و حساسیت تجهیزات فضاپیمای وایکینگ نبوده‌اند. او همچنین مدعی شد که ناسا با دستکاری در تصاویر بعدی که از مریخ تهیه کرده بود  تلاش کرده تا این تپه کمتر به صورت انسان شباهت داشته باشد.

البته هاگلند در طرح چنین تصوراتی تنها نبوده است. وی به همراه توماس ای.بردن نظریه فیزیکی خاص خود تحت عنوان «فیزیک ماوراء ابعاد» را مطرح کرده‌اند. اما نکته جالب این است که این نظریه و مقالات مرتبط به آن در هیچ انستیتو و دانشگاهی تدریس نمی‌شود!

وی درخصوص اثبات ادعاهای خود حتی متوسل به بیان این نکته شده است که در داخل بدنه آزمایشگاه پیش رانش جت در ناسا که به وسیله انستیتو تحقیقات کالیفرنیا اداره می‌شود دوستان نفوذی دارد که اطلاعات لازم را از طریق آنها به دست می‌آورد! حال آن‌که ناسا این ادعاها را بارها رد کرده است.

البته ریچارد هاگلند خود را تنها به ارائه نظریه‌های جنجال برانگیز درباره وجود تمدن‌های مدرن و پیشرفته در مریخ محدود نکرده است. وی مقالات و کتاب‌های مختلفی درباره وجود چنین تمدن‌هایی در ماه، مشتری و حتی زحل ارائه کرده است که شاید بهتر باشد به جای اطلاق عنوان بدفهمی علمی ناشی از انتشار آنها، آن را نوعی توطئه و خیانت علمی عنوان کرد. وی در این مقالات مدعی شده است که ناسا و دولت امریکا بنا به دلایل خاص خود و توجیهاتی که برای خود متصور شده‌اند وجود چنین تمدن‌هایی را مخفی نگاه داشته‌اند. هاگلند برای جا انداختن چنین انحرافاتی که البته هزاران و حتی میلیون‌ها نفر را نیز مشغول به خود کرده است از تمامی ابزارهای ممکن از سخنرانی، انتشار نوار ویدئویی و کتب گرفته تا گفتگوهای مفصل با رسانه‌های خبری و برگزاری کنفرانس‌های مطبوعاتی بهره‌برداری کرده است.

اما بدفهمی‌ها یا توطئه‌های علمی ناشی از نظریه‌های مطرح شده از سوی هاگلند به همین جا ختم نمی‌شود. وی در جریان برخی سخنرانی‌های خود چنین تفکری را مطرح کرده بود که به احتمال فراوان، مریخی‌های مربوط به دوران‌های بسیار دور به سوی زمین فرار کرده و اجتماعات انسانی را با استفاده از تکنیک‌های خاص مهندسی ژنتیکی تولید کرده‌اند. وی حتی مدعی شد این اجتماعات انسانی بی‌ارتباط با مریخی‌ها نیستند.

تا این که در پنجم آوریل سال 1998 میلادی فضاپیمای گزارشگر مریخ تصاویر بهتر و واضح‌تری نسبت به تصاویر قبلی از منطقه «کایدونیا» به زمین فرستاد که نشان می‌دهند توهم صورت انسان حقیقتا چیزی جز ارتفاعات نامنظم موجود در سطح مریخ نیستند.

به لطف تداوم توسعه پیشرفت‌های فضایی در عرصه تصویربرداری‌های با کیفیت بالا، مهندسان و کارشناسان ناسا در هشتم آوریل سال 2001 تصاویر کامل‌تری از مریخ و این منطقه دریافت کردند که خلاف جنبه دیگری از توهمات هاگلند را اثبات می‌کرد. در این تصاویر بخوبی معلوم بود که هیچ تقارنی در تپه «صورت انسان» وجود ندارد. اما هاگلند باز هم بیکار ننشست و در جوابیه‌ای نوشت: این صورت حقیقتا نیمی انسان و نیمی گربه است و به همین دلیل نمی‌توان تقارنی در آن پیدا کرد.

حتی در تازه‌ترین تصاویر سه بعدی که از مریخ در 21 دسامبر سال 2006 و با استفاده از دوربین با شفافیت بالای مدارگرد مارس اکسپرس دریافت و به زمین ارسال شد، بخوبی مشخص شد که اظهارات هاگلند چیزی جز توهمات بی‌پایه و اساس نبوده است. وی باز هم متقاعد نشد و این گونه مدعی شد: علم به چیزی که می‌بینیم نمی‌پردازد، بلکه به چیزی می‌پردازد که می‌توان آن را اندازه‌گیری کرد.

وی حتی مدعی شده است که مریخ دربرگیرنده فسیل‌هایی است که به واسطه حرکت مریخ‌نوردان روح و فرصت نابود شده‌اند!

البته طی ماه‌ها و سال‌های اخیر نیز موارد مشابهی متعلق به مریخ و عطارد مطرح شده است اما به دلیل سطح بالای فناوری به کار رفته در ساخت سیستم‌های تصویربرداری، دیگر صحبتی از طرح نظریه‌های ساختگی و فریب دهنده ارائه نشده است. در یکی از این موارد مریخ نورد «روح» در سال 2007 تصویری از سطح بیابانی مریخ به زمین ارسال کرد که در نگاه نخست، گویای انسانی نشسته روی تپه است.

همچنین چند سال پیش تصویری از سطح عطارد ثبت و منتشر شد که اجرام موجود در آن، تداعی‌کننده عنکبوتی در حال حرکت است.

در این میان تلا‌ش برای یافتن سرنخ‌هایی از حیات در سیاره مریخ همچنان ادامه دارد.

مهدی پیرگزی‌