احیای ‌خصومت‌های ‌هند‌ و ‌پاکستان‌

دولت هند پنجشنبه هفته گذشته به فاصله اندکی پس از رشته بمب‌گذاری‌های شهر جیپور، با انتشار بیانیه‌ای پاکستان را به شلیک به فراسوی منطقه مرزی غیر نظامی در حاشیه خط کنترل کشمیر متهم کرد. این اولین بار پس از انعقاد توافقنامه آتش‌بس بین دو طرف در سال 2003 میلادی است که هند چنین ادعایی را علیه پاکستان مطرح می‌کند. درگیری‌های مرزی پراکنده و خشونت‌های فرامرزی پس از امضای قرارداد آتش‌بس که در قالب تلاش‌های دهلی نو و اسلام‌آباد برای گذر از خصومت‌ای دیرینه به امضا رسید به امری نادر بدل شده بود.

کد خبر: ۱۷۶۶۳۱

با این حال یکشنبه گذشته و وقتی ارتش هند به هشت تن که ادعا شده در حال گذر از خط کنترل کشمیر که پس از جنگ 1971 هند و پاکستان به مرز دو کشور در این منطقه تبدیل شده است، حمله کرد و آنان را به‌قتل رساند احتمال رجعت اختلافات دیرینه دهلی نو و اسلام آباد بر کشمیر باری دیگر قوت گرفت.تنها دو روز پس از این حادثه بود که دولت هند ادعا کرد نظامیان پاکستان اقدام به شلیک گلوله به فراسوی خط کنترل کرده‌اند اما، پاکستان این ادعا را قویا تکذیب کرد. پس از سال 1989 گروه‌های شبه نظامی متعددی برای رها کردن کشمیر از سلطه هند یا الحاق این منطقه به پاکستان جنگیده‌اند. هند و پاکستان هر دو مدعی تملک کشمیر که اکثریت جمعیت‌اش را مسلمانان تشکیل می‌دهند، هستند. پاکستان از حق مردم کشمیر برای تعیین سرنوشت‌شان حمایت می‌کند اما روی آوردن به خشونت برای تحقق مطالبات مردم این منطقه را تایید نمی‌کند. ادعاهای مرزی مطرح شده از سوی هند به‌دنبال رشته بمب‌گذاری‌هایی در شهر جیپور مطرح شدند که ده‌ها کشته و مجروح بر جای گذاشت. فرماندهان نظامی ارشد دو کشور چهارشنبه گذشته با هم دیدار کردند تا به بررسی موضوع بپردازند.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان بمب‌گذاری‌های چیپور که توسط یک گروه جدایی‌طلب ناشناخته ترتیب داده شده بود با هدف احیای اختلافات بین هند و پاکستان به مرحله اجرا در آمد.

پارناب مخرجی، وزیر امور خارج هند قرار است امروز راهی اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان شود و پیرامون تحولات اخیر و آینده صلح و 4 ساله بین دو کشور مذاکره کند. اگر چه توافقنامه آتش بس توانست آرامش را به مرزهای هند و پاکستان بازگردانده و مراودات اقتصادی دو کشور را رونق بخشد اما طی 4 سال اخیر پیشرفت چندانی در زمینه کشمیر به دست نیامده است.

اوایل ماه‌جاری میلادی بود که یوسف رضا گیلانی،‌ نخست‌وزیر جدید پاکستان اعلام کرد از نگاه دولت او تنها راه‌حل پایدار برای موضوع کشمیر توجه به مطالبات و خواسته‌های مردم این منطقه است. این جمله دو پهلو و تا حدودی شبیه به موضعگیری‌های دولت‌های پیشین پاکستان بود که تلویحا مقاومت مسلحانه کشمیر‌ی‌ها را مشروع می‌شمردند.

مطبوعات هندی خیلی سریع به گفته‌‌‌های گیلانی واکنش نشان دادند هرچند رسانه‌‌های پاکستان که این روزها بر بحران سیاسی دولت ائتلافی نوپای تحیلانی متمرکز شده‌اند علاقه چندانی به پیگیری تحولات کشمیر نشان نمی‌دهند.هر چند به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران در هند و پاکستان پایدار نگاهداشتن مرزهای هند و پاکستان به نفع دو کشور است و راه را برای تثبیت امنیت در نقاط مرزی دو کشور و توسعه اقتصادی‌شان هموار می‌کند اما به ظاهر گروه‌هایی در هر دو کشور به دنبال احیای مخاصمات خونبار دهه‌های اخیر در مرزهای هند و پاکستان هستند که در تمامی سال‌های پس از استقلال پاکستان وجود داشته است.

این گروه‌ها که حیات‌شان به خشونت و ناآرامی‌ گره خورده است به دنبال ملتهب کردن اوضاع در مرزهای هند و پاکستان هستند تا با بحرانی شدن شرایط بتوانند به حیات خود ادامه داده و باری دیگر به عنوان بازیگرانی در عرصه سیاسی دو کشور مطرح شوند.