استاد حسن کسایی به بهانه تجلیلش در جشنواره رادیو
هنرمندان نباید اهل تکرار و تقلید باشند
در مکتب اصفهان شاگردی استاد ابوالحسن صبا را میکرد، اما به سبب علاقه بسیار زیاد و پشتکاری که در هنر موسیقی داشت، وقتی استادش در رادیو مینواخت همچون کلاس درس از رادیو با استاد خود همراه میشد و از طریق رادیو از استاد درس میگرفت.
از چند سالگی وارد رادیو شدید؟
سال 1322 که آن موقع 15 سال داشتم. آن زمان از اصفهان به تهران میآمدم و به عنوان نوازنده در برنامه «سلیستها» در ارکستر استاد محجوبی با ادیب خوانساری و بعد هم تاج اصفهانی که از بزرگان موسیقی آوازی هستند همراه بودم.
بهترین خاطره شما از رادیو چیست؟
زمانی که من در رادیو ساز میزدم و استادم صبا تحتتاثیر آن موسیقی، گریه میکرد و این تا امروز بزرگترین افتخاری است که نصیب من شده.
چرا و از چه زمانی از رادیو فاصله گرفتید؟
پس از مرگ استاد صبا و بسیاری دیگر از بزرگان موسیقی که من در کنار آنها با رادیو همکاری میکردم، اندک اندک رادیو از موسیقی حرفهای فاصله گرفت و من هم از رادیو، البته کارهای بسیار شایستهای هم در آن دوران انجام شد، اما مخاطبان کمکم اعتنایی به موسیقی غنی نمیکردند و حدود سال 47 بود که همکاریام با رادیو بسیار مقطعی و در نهایت ارتباطم با رادیو قطع شد.
در حال حاضر موسیقی را در رادیو چطور ارزیابی میکنید؟
بسیار ضعیف.
علت را در چه چیزی میدانید؟
دلایل زیادی دارد. اما عمده دلیل آن این است که موسیقی ما دیداری شده و تصویر باعث میشود که مردم به موسیقی گوش دهند. در حالی که موسیقی ما بر پایه آواز و کلام است. چون ادبیاتی غنی داریم که در جان و روح مردم عامی و عارف رسوخ کرده و پس از آن موسیقیسازی است و موسیقی مختص رادیوست.
اکنون چه باید کرد؟
موسیقی در رادیو نباید در انحصار برخی افراد خاص باشد. باید اشخاصی سکاندار موسیقی در چنین رسانهای باشند که صلاحیت دارند، موسیقی را میشناسند و میتوانند جوانان با استعداد را در این رسانه معرفی کنند که حق آنهاست. رادیو نباید در هنر موسیقی صنعتی شود.
منظور شما از این که نباید صنعتی شود چیست؟
هنرمند نباید تکرار کند، وقتی هنر تکرار شود دیگر هنر نیست، صنعت است و اثرگذاری خود را از دست میدهد.
هنرمندان جوان موسیقی امروز اغلب تقلید و تکرار میکنند، میخواهند همه مثل یک خواننده یا نوازنده باشند و رادیو و تلویزیون این فرصت را به آنها میدهد. در حالی که باید خودشان باشند، بزرگان موسیقی امروز شاگرد صبا بودند، اما صبا نشدند، بلکه هرکدام الگوی خاص خود شدند و به اوج رسیدند. بعد از این هم همین خواهد بود.
تجلیل و حمایتهای اینچنینی را تا چه اندازه در پیوند دوباره استادان با رادیو موثر میدانید؟
اینگونه برنامهها در جای خود بسیار موثر و قابل تحسین است، اما کارساز نیست.
به عنوان شخصی که خود از پیشکسوتان رادیوست چه راهکاری را موثر میدانید؟
استادان بزرگ را دریابند و جوانان مستعد را به دست آنان بسپارند تا بهترینها نسلی بهتر را آموزش دهند و رسانهای چون رادیو، جوانان شایسته را در کنار بزرگان و استادان هنری بویژه موسیقی به جامعه معرفی کند. در غیر اینصورت حتی اگر هر روز هم از استادان موسیقی تجلیل شود در موسیقی بخصوص موسیقی رادیو تاثیری ندارد.
به عنوان حسن ختام ناگفتهای مانده که باید گفته شود؟
جوانان قبل از این که بخواهند نوآوری کنند، اول بکوشند کامل شوند بعد چیزی را خلق کنند.
الهام نادریفرید
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
