بوتاکس؛‌ سمی‌ برای‌ جوان‌ ماندن‌

شایعاتی وجود دارد که بسیاری از هنرپیشگان و خوانندگان به کمک این ماده خود را جوان نگه داشته‌اند. امروزه بوتاکس در میان ستارگان سینما رواج عجیبی یافته است و حتی بسیاری از هنرپیشگانی که نمی‌خواهند روی فرش قرمز اسکار از فرط هیجان عرق بریزند از این ماده زیر بغل خود تزریق می‌کنند تا غدد عرق‌ساز فلج شوند و آنها هنگام دریافت جایزه عرق نکنند و لباسشان لک نشود.

در جامعه امروز ما نیز تزریق بوتاکس آن هم برای رفع چین و چروک‌های پوست متداول شده است. شاید خیلی از شما نیز با دیدن آگهی‌های تبلیغاتی خدمات پوست و زیبایی برای استفاده از این ماده وسوسه‌ شده‌اید تا با چین و چروک‌های چهره خود خداحافظی کنید!

آیا بوتاکس بر هر چین و چروکی موثر است؟

چروک‌هایی که بر اثر گذشت زمان و بالاتر رفتن سن در چهره آدمی نمایان می‌شوند 2 دسته‌اند:

چروک‌های فعال (دینامیک)‌: این چروک‌ها در نتیجه فعالیت زیاد عضلانی در ناحیه صورت پدیدار می‌شوند. این چروک‌ها عمدتا به علت عادت‌های غلط مثل اخم کردن در مقابل نور شدید آفتاب به وجود می‌آیند. چروک‌های افقی پیشانی و چرو‌ک‌های عمودی اخم بین دو ابرو و چروک‌های شعاعی اطراف چشم‌ها از این دسته‌اند.

به طور کلی این خطوط نتیجه سال‌ها خندیدن، اخم کردن و تغییر فرم عضلات صورت هستند چروک‌های دینامیک نسبت به دسته دیگر عمیق‌‌ترند و به درمان با تزریق بوتاکس بهتر پاسخ می‌دهند و به فرد چهره‌ای آرام‌تر و جوان‌تر می‌دهند.

چروک‌های غیرفعال (استاتیک)‌: این چروک‌ها به دلیل پروسه پیری پوست و تغییرات محتویات درم (لایه عمقی پوست)‌ ایجاد می‌شوند. این چرو‌ک‌ها حتی در حالت استراحت نیز روی پوست نمایان هستند و در نتیجه عوامل مضر برای پوست مثل نور آفتاب ، بافت اصلی پوست تغییر پیدا می‌کند. چروک‌های غیرفعال به درمان با بوتاکس پاسخ نمی‌دهند و امروزه روش‌های جدیدی مثل لایه‌برداری شیمیایی و لیزرتراپی برای رفع آنها کاربرد دارد. تقویت پوست مانند استفاده از ماسک‌های میوه، ویتامین A به صورت موضعی و حفاظت پوست از اشعه ماوراء‌بنفش خورشید یا کرم‌های ضدآفتاب و عینک‌های آفتابی ضدUV  سبب می‌شود که دیرتر این چروک‌ها را روی پوست صورت خود ببینیم.

چون و چراهای بوتاکس‌

تزریق ماده بوتاکس‌ تا‌حدود 80 درصد از عمق چروک‌های دینامیک می‌کاهد. در فاصله 2 تا 3 روز پس از تزریق، آثار تزریق ظاهر می‌شود و به طور متوسط حدود 10 روز پس از تزریق اثر بوتاکس به اوج خود می‌رسد. اما این که آثار مثبت بوتاکس تا چه موقع دوام می‌یابد، در افراد مختلف متفاوت است. معمولا در نوبت اول تزریق بین 3 تا 6 ماه (بسته به ویژگی‌های درونی پوست فرد)‌ آثار چین و چروک فعال، محو می‌شود. پس از طی این مدت چین و چروک‌ها، مجددا ظاهر شده و نیاز به تزریق مجدد دارد. اما برای دوام حالت فلجی عضلات صورت‌و صاف‌ماندن پوست 3 تا 4 ماه پس از تزریق نوبت اول باید نوبت دوم تزریق را انجام داد. پس از انجام تزریق‌های مکرر دوام آن نسبتا طولانی‌تر خواهد شد. تزریق این دارو به طور سرپایی قابل انجام است و حدود یک سی‌سی از داروی بوتاکس با سوزنی بسیار نازک در نقاط چروک پیشانی و دور چشم تزریق می‌شود و برای این کار معمولا بی‌حسی انجام نمی‌شود. ماهیچه‌ای که بوتاکس به آن تزریق می‌شود از نظر حرکتی تا حدود فلج می‌شود اما از نظر حسی سالم می‌ماند و احساس پوست در این مناطق کاملا طبیعی است.

بوتاکس و عوارض ناخواسته‌

همواره این احتمال وجود دارد که بوتاکس به اشتباه به ماهیچه‌های کناری تزریق شود و در نتیجه سبب شلی و فلجی ماهیچه‌های دیگر صورت شود حتی در اثر تزریق عمیق و زیاد‌تر از حد بوتاکس این اتفاق ممکن است رخ دهد. اگرچه بیشتر آثار سوء بوتاکس به مرور زمان رفع می‌شوند، اما باید به‌خاطر داشت که گاهی تزریق زیاد بوتاکس ممکن است به ضعف دائم عضلانی بینجامد. تزریق نادرست بوتاکس در کنار لب ممکن است باعث شود بیمار نتواند غذا بخورد یا حرف بزند. تزریق نادرست این دارو در اطراف چشم نیز ممکن است توانایی پلک زدن را از بیمار بگیرد. افتادگی پلک، تورم پلک، خشکی چشم و هماتوم (تجمع موضعی خون)‌ از دیگر اثرات جانبی تزریق این داروست.

طبق گزارش یک موسسه سوئیسی تولید محصولات درمانی، حتی اگر بوتاکس به صورت صحیح و توسط یک متخصص تزریق شود بازهم در 24 درصد مراجعان سردرد، تورم پلک، افتادگی پلک، دردهای خفیف و هماتوم مشاهده می‌شود.

تزریق‌های غیرکارشناسانه که امروزه توسط موسسات زیبایی صورت می‌گیرد نه‌تنها کمکی به زیبایی نمی‌کند، بلکه معمولا حالت‌های طبیعی و احساسی را از چهره می‌‌گیرند و صورت را به چهره‌ای سرد و بی‌روح تبدیل می‌کنند. تزریق بوتاکس هر چقدر هم که تخصصی و پیشرفته باشد نمی‌تواند از پیری جلوگیری کند. چین و چروک‌ها دوباره برمی‌گردند و بیماران را بار دیگر به کلینیک‌ها می‌کشانند. در موارد بسیار کمی نیز تزریق بوتاکس بی‌نتیجه گزارش شده است که علت‌های متعددی دارد. تزریقات خیلی سطحی، خیلی عمقی، کم بودن مقدار دارو و تزریق مکرر با فواصل کم از جمله این علت‌هاست. تعداد بسیار کمی از افراد که قبلا سابقه مصرف مواد غذایی آلوده به سم میکروب کلستریدیوم را داشته‌اند، آنتی‌بادی خنثی‌کننده سم بوتولینیوم را در خون خود دارند. این افراد هیچ‌گاه نتیجه مطلوبی از تزریق بوتاکس نخواهند گرفت. زنان باردار یا شیرده، کودکان زیر 12 سال، افرادی که سابقه حساسیت نسبت به هرکدام از اجزای دارو دارند، افرادی که سابقه بیماری‌های عصبیعضلانی مانندMS  و میاستنی‌گراد و نیز افرادی که تحت درمان با آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر جنتامایسین و نیز مصرف‌کنندگان گروهی از داروهای قلبی نباید از این ماده استفاده کنند.

اگرچه مصرف بوتاکس روشی آسان و کم‌دردسر برای زدودن علائم پیری است و طی آن جای زخم باقی نمی‌ماند و نیازی به گذراندن دوره نقاهت نیست، اما عوارض جدی پس از تزریق آن قابل چشم‌پوشی نیست.

لا‌دن هومن‌