حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
پشه آئدس عامل انتقال بیماری استخوان شکن است
گفته میشود که شمار قربانیان بیماری تب دنگی در مالزی همچنان رو به افزایش است.
جالب است بدانید که این بیماری بعلت همراه بودن آن با دردهای بسیار شدید مفصلی و استخوانی به بیماری استخوان شکن معروف است و در حال حاضر تمام کشورهای غنی و فقیر منطقه جنوب شرق آسیا را فرا گرفته است، توسط نوعی ویروس و از طریق جنس ماده پشه آئدس به انسان منتقل میشود.
مهمترین علایم آن شامل تب شدید، حالت تهوع و دردهای شدید مفصلی و استخوانی و نیز در برخی موارد، موجب تغییر در تعداد نوعی از یاختههای خونی (پلاکت) میشود.
بیماری دنگی چیست ؟
این بیماری به دلیل کاهش سریع گلبولهای سفید خون، تضعیف سیستم ایمنی بدن و در موارد حاد، بروز خونریزیهای داخلی، از جمله بیماریهای مهلک مناطق حارهای به شمار میآید.
در واقع مهمترین علایم آن شامل تب شدید، حالت تهوع و دردهای شدید مفصلی و استخوانی و نیز در برخی موارد، موجب تغییر در تعداد نوعی از یاختههای خونی (پلاکت) میشود.
تاکنون چهار نوع مختلف از تب دنگی کشف شده که نوع دو آن به دلیل مقاومت بیشتر درمقابل سیستم ایمنی بدن انسان، خطرناکتر است.
به لحاظ تئوریک، انسان ممکن است در طول زندگی خود به هر چهار نوع بیماری مبتلا شود و ابتلا به یک نوع در مقابل انواع دیگر ایمنی ایجاد نخواهد کرد.
همچنین تاکنون هیچ نوع درمان موثر یا واکسنی برای این بیماری اعمال نمیشد و روشهای درمانی آن عمدتا مبتنی بر مراقبتهای نگهدارنده بود.
بیشترین شمار مبتلایان و مرگ و میر ناشی از این بیماری در میان کشورهای منطقه مربوط به اندونزی و کمترین آن مختص سنگاپور است.
ببر آسیایی، پشه ناقل تب دنگی
پشه ناقل بیماری دنگی، نوعی پشه با خطوط مشکی رنگ است که به ببر آسیایی شهرت دارد.
تاکنون 4 نوع پشه دنگی در جهان شناسایی شده که به دنگی یک، دو، سه و چهار موسوم هستند که بر اساس نقاط جغرافیایی گسترده شدهاند. علائم انتقال این بیماری توسط هر چهار نوع پشه با سردرد، کمردرد و پشت درد، تب معمولا شدید و در برخی موارد خارش و جوش در قسمتهای مختلف بدن شروع میشود.
نشانههای یک بیماری خطرناک
بیماری دنگی شامل دو مرحله است : مرحله اول بیماری شامل علائم عمومیمانند ضعف، دردهای عضلانی، سردرد، گلو درد، بیاشتهایی، سردرد، تهوع و در برخی موارد شامل علائم عصبی مانند خواب آلودگی، افسردگی یا بیقراری است.
علائم ثانوی آن هم مربوط به خونریزی دستگاه گوارش و خونریزی زیر پوست است. متاسفانه بیشتر این گروه بیماریها همراه با مرگ و میر بالا است که علت اصلی مرگ جریان خونریزی داخلی است.
اکثر این دسته از بیماریها واگیردار و فاقد واکسن موثر مناسب هستند، لذا توجه به بیماری و رعایت اصول پیشگیری از مهمترین اصولی است که باید به دقت مورد توجه قرار بگیرد.
خطر تماس با خون آلوده انسانی
انتقال بیماری معمولا به دو صورت است یکی گزش انسان توسط کنه یا پشه ناقل و یکی تماس مستقیم انسان با ترشحات یا خون آلوده انسانی است.
از زمانی که فرد توسط پشه ناقل بیماری، آلوده شود تا 2 روز فرصت دارد که به سرعت به بیمارستان مراجعه و روزی 3 نوبت خون بدنش تصفیه شود.
جالب است بدانید که در عین حال، محققان کشورمان در پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری بتازگی اعلام کردهاند که موفق به تولید داروی درمان تب دنگی شده و بزودی برای استفاده عمومی به برخی کشورهای منطقه جنوب شرق آسیا ارسال خواهد شد.
دفع اصولی زبالههای بیمارستانی
همانطور که گفته شد شیوه دوم انتقال بیماری دنگی، تماس مستقیم انسان با ترشحها یا خون آلوده انسان است که کنترل آن عمدتا به مراکز درمانی، بیمارستانها و کشتارگاهها باز میگردد.
در این راستا زباله بیمارستانی در دسته بندی زبالههای ویژه قرار میگیرند چرا که گروهی از زباله هستند که به نوعی با موادی که از بدن ترشح میشوند مانند خون و سایر مواد یا قطعات بدن در ارتباط هستند یا شامل موادی میشوند که برای برداشتن، گذاشتن، بستهبندی کردن یا تزریق دارو به انسان یا تزریق خون به انسان استفاده میشوند. فراموش نکنید که زباله بیمارستانی به یک مدیریت منسجم و علمی نیاز دارد.
کشورهای آسیایی به تب پیش رونده دنگی دچار شدهاند
آمار حاکی از آن است که در کنار افزایش قابل توجه تلفات مربوط به تب دنگی در مالزی، سنگاپور نیز طی سال گذشته با 126درصد افزایش، تایلند با 36درصد، ویتنام با 26درصد و کامبوج با 22درصد افزایش با موارد ابتلای به تب دنگی در این کشورها مواجه بودهاند. بعلاوه هند، فیلیپین و پاکستان هم از این بیماری در امان نماندهاند.
بنظر میرسد ضعف در برنامهریزی در فرآیند طرحهای مربوط به شهرنشینی و نیز عدم همکاری جامعه با ریشهکنی مناطق مناسب برای تخمگذاری و رشد پشه آئدس (ناقل ویروس تب دنگی) در افزایش این بیماری در کشورهای فوق الذکر موثر هستند. به بیان دیگر علت این بیماری که هم در شهر و هم در روستا وجود دارد، میتواند حاشیهنشینی کنترل نشده در شهرها، عدم وجود سیستم مناسب برای دفع فضولات، افزایش انتشار و تراکم پشه ناقل، عدم کنترل موثر و نابود کردن پشهها، افزایش انتشار ویروس دانگ و ضعف بهداشت عمومی باشد.
تلفات تب دنگی بیش از آنفلوآنزای مرغی
معمولا زمانی تب دانگی گسترش مییابد که تعداد پشه مزبور زیاد شود و این زمانی اتفاق میافتد که آبهای فراوانی به صورت راکد رها شده باشند و رعایت بهداشت محیط به دقت انجام نگرفته باشد. ویروس دانگ که در کشورهای استوایی در سرتاسر عالم گسترده است در سال 1980 برای اولین بار وارد کشور امریکا شد.
اما اخیرا اپیدمیهایی در جنوب چین، تایوان و شمال استرالیا داشته است که موید انتشار این بیماری به نواحی غیر استوایی است و به همین خاطر نگرانی از آن فراگیر شده است.
این بیماری محدوده وسیعی را از امریکای لاتین، آفریقا و آسیا در اختیار دارد که در برخی سالها گسترش آن تلفات سنگین انسانی برجای گذاشته است. ابتلا و تلفات ناشی از تب دنگی در مقایسه با آنفلوآنزای مرغی در برخی کشورهای منطقه بسیار فراگیرتر و کشندهتر است.
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....