حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
گزارش «جامجم» از گردش مالی بخش بینالملل نمایشگاه کتاب تهران
کتابهای خارجی فقط با یارانهها خریداری میشود
گروه فرهنگ و هنر - غلامرضا معصومی: نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران همه ساله در حدود 10 میلیون دلار (10 میلیارد تومان) در بخش بینالملل گردش مالی دارد و این در حالی است که بسیاری از کارشناسان این گردش را به دلیل تزریق گسترده یارانه دولتی، گردش مالی واقعی نمیدانند.
دولت براساس سیاستهای حمایتی خود از تولید کتاب و فرهنگ هر سال 10 میلیون دلار یارانه میپردازد که در کنار فروش 2 تا 3 میلیارد تومانی فروش غیریارانهای، سهم دولت از خرید بخش خارجی نزدیک به صد درصد میشود.
این که توانایی و قدرت خرید مردم، جدای از خرید یارانهای چه میزان است، جای بحث دارد.
محمدرضا وصفی، مدیر بخش بینالملل نمایشگاه با اشاره به این که سهم هر حوزه از 10 میلیارد تومان یارانه دولتی مشخص شده است، واقعی نبودن این گردش مالی را به دلیل نداشتن توان مالی مردم و گرانی کتاب خارجی اعلام میکند.
علیرضا ربانی، مدیرعامل انجمن نمایندگان ناشران خارجی و مدیر انتشارات غزال با اشاره به این که این یارانه از 20 سال پیش پرداخت شده و با توجه به قیمت 2 تا 3 برابری کتاب در این سالها، این میزان یکسوم یارانه آن زمان است، میگوید: این میزان کسری از طریق آزاد و توسط موزعین تامین میشود و بخشی هم به دلیل نبود یارانه بخش داخلی صورت میگیرد. احد رضایی، مدیر انتشارات به نشر میگوید: یارانه پرداختی دولت با دلار 350 تومانی و 25 درصد تخفیف از ناشران و نمایندگان ناشران خارجی به کتابهای بخش بینالملل اختصاص مییابد و سهم این یارانه شامل بیش از 60 درصد فروش نمایشگاه میشود که این گردش مالی واقعی نیست. از سوی دیگر محمد آموزگار، مدیر نشر عامه با اشاره به این که این میزان یارانه چنانچه طی 21 دوره نمایشگاه به امری چون ساخت کتابخانه کاربردی میشد و مبلغ 210 میلیون دلار، مبلغ قابل توجهی در این زمینه بود.
به گفته وی، بالا رفتن نرخ ارز باعث شد تا از سر اجبار سراغ برپایی نمایشگاه و اعطای یارانه ارزی شدیم و اگر اجبار نبود شاید روش بهتری میتوانستیم پیدا کنیم.
بحثی که در این حوزه قابل اعتنا و مهم مینماید، تاثیری است که این گردش مالی بر حوزه داخلی کتاب و نشر ایران میگذارد و آموزگار بر بخشهایی از این مساله انگشت گذاشت.
ربانی میگوید: برگزاری نمایشگاه و بخش بینالملل بزرگترین ویژگیای که دارد این است که منابع لازم برای مترجمان، نویسندگان و ناشران را عرضه میکند و از این جهت در چرخه نشر داخلی تاثیر فراوانی دارد. وی آفت این امر را اقدام برخی از ناشران در تهیه این کتابها و چاپ افستی آنها میداند که آسیب فراوانی بر حوزه نشر و فرهنگ وارد میکند. ربانی میزان تاثیرگذاری مالی این امر را نیازمند بررسی میداند.
رضایی نیز تاثیر مالی بخش خارجی بر حوزه نشر داخلی را بسیار زیاد ارزیابی میکند و معتقد است ناشران، نویسندگان و مترجمان برای فعالیت یکساله خود به تامین منابع موردنیاز میپردازند و همین امر به چرخه اقتصادی نشر کمک میکند.
اما آموزگار تاثیر منفی حوزه کتابهای خارجی بر نشر داخلی را به دلیل نپذیرفتن کپیرایت بسیار میداند و میگوید: این موضوع باعث تحقیر ناشران داخلی در مواجهه با ناشران خارجی میشود.
آنچه مهم است، این است که میتوان از اقتصاد و گردش مالی حوزه کتابهای خارجی برای تقویت نشر داخلی، توان و قدرت خرید مخاطبان این کتابها استفاده کرد.
گفت و گو
