در ‌یک ‌‌قدمی ‌‌اسرار ‌بلند ‌‌قدی‌

در حال حاضر دانشمندان درخصوص این مساله که چه عواملی باعث می‌شود بعضی افراد یک سر و گردن بلندتر از دیگران باشند، در حال مطالعه هستند. گروهی از دانشمندانی که سال گذشته اولین ژن متداول تاثیرگذار روی قد را شناسایی کردند، هم اکنون در حال بررسی روی 20 منطقه دور از یک ژنوم هستند که باعث تفاوت قد بیش از 6 سانتی‌متر می‌شود. نتایج این تحقیقات بتازگی به همراه 2 تحقیق مستقل از دیگر منابع در سایت روزنامه nature genetic منتشر شده است.

کد خبر: ۱۶۸۷۸۸

هم اکنون این نتایج حاکی از شناخت دانشمندان روی تعداد زیادی از ژن‌ها و منطقه‌‌ها‌ی ژنتیکی است که روی قد تاثیر گذارند و حتی ممکن است از این طریق درمان تازه‌ای برای بیماری‌ها‌یی چون استئوآرتریت (التهاب مفاصل) و سرطان ایجاد شود. البته برخلاف تعدادی از ویژگی‌های اندازه بدن مثل چاقی که ناشی از عوامل ژنتیکی و زیست محیطی است، 90 درصد متغیرهای طبیعی در قد انسان برحسب عوامل ژنتیکی است تا برای مثال رژیم غذایی.

از سال گذشته، گروهی از محققان از جمله دکتر تیم فرایلینگ از دانشکده پزشکی پنسیلوانیا، دکتر اکستر و پرفسور مارک مک‌کارتی از دانشگاه آکسفورد اولین متغیر ژنی تاثیرگذار روی قد را شناسایی کردند که این ژن باعث تفاوت 5/0 سانتی‌متری قد می‌شد. هم اکنون محققان از روی نمونه‌ها‌ی کاربردی ِ دِی اِن اِی از بیش از 30 هزار نفر، 20 جایگاه ژنی (نواحی رمزدار ژنتیکی) متغیرهای تاثیرگذار را روی قد بزرگسالان بررسی کردند. دکتر فرایلینگ در این خصوص می‌گوید: چند نوع از مناطق ژنتیکی کشف کردیم که ثابت کرد قد تحت تاثیر چند ژن در استخوان‌ها‌ی بلند قرار نمی‌گیرد. در عوض، تحقیقات ما معرف ژن‌ها‌یی بود که می‌توانستند انواع مختلف فرآیند‌ها‌ی مهم بیولوژیکال را مشخص کند. با تشخیص این که کدام ژن‌ها رشد طبیعی را تحت تاثیر قرار می‌دهند، می‌توان فرآیندی را که به رشد غیرعادی نه فقط در اختلال قدی بلکه در رشد تومورهای مغزی ‌ منجر می‌شود، را شناخت. به طور کلی، نیمی ‌از جایگاه‌ها‌ی جدید محتوی ژن‌ها‌یی که عملکرد خوبی دارند از سوی دکتر فرایلینگ شناسایی شدند. بعضی ژن‌ها ممکن است به تقسیم‌بندی اساسی سلول که برای تحقیق در خصوص سرطان لازم است، نظم بخشند. تقسیم بندی نامنظم سلولی می‌تواند منجر به رشد تومورهای مغزی بینجامد. وظیفه ژن‌ها‌ی دیگر، ارسال پیام از سلول به سلول دیگر است که‌ این مرحله در رشد اولیه جنین در رَحِم فرآیندی مهم به شمار می‌رود. در حالی که ژن‌ها‌ی دیگر به عنوان متغیرهایی برای تغییر وضعیت ژن‌ها به ژنومی‌دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند و تنظیم گرهای اصلی نامیده می‌شوند.

البته به طور خاص، جایگاهی ژنی در استئوآرتریت وجود دارد، متداول‌ترین شکل آرتروز شامل اثرات فرسایش روی ساختمان بدن است. از طریق مطالعات پیشین مشخص شد این جایگاه ژنی ارتباط مشابهی را تقویت می‌کند و شاید امکان شرکتش در رشد بافت غضروفی وجود داشته باشد.

از 20 جایگاه ژنی که از سوی دکتر فرایلینگ و همکارش بررسی شدند، نیمی‌شامل ژن‌ها‌یی هستند که تقریبا کوچک‌اند یا به هیچ وجه شناخته شده نیستند. از طریق مقایسه یافته‌ها‌ی محققان با نتیجه تحقیقاتشان در سال گذشته، متداول‌ترین ژن چاقی، ژن FTO شناسایی شد. بدون شک اگر چه تاثیرژن روی اندازه بدن مشخص شده اما هنوز نقش ژن نامشخص است.

دکتر مایک ویدون، نویسنده علمی ‌پیشکسوت درباره ‌این تحقیقات می‌گوید: شاید بیشتر از 100 نوع ژن تاثیرگذار روی قد وجود داشته باشد و بسیاری از این ژن‌ها به روش‌ها‌ی پیش‌بینی نشده یا عجیب روی قد موثر واقع می‌شوند. در حال حاضر تلاش کنونی ما به منظور فهم چگونگی تاثیر این ژن‌ها روی رشد بدن است. این تحقیق می‌تواند راه‌ها‌ی جدیدی برای درمان سلسله‌ای از بیماری‌ها باز کند.