ماموران کم‌تجربه؛ گره ترافیک را کورتر می‌کنند

خارج شدن کنترل از دست برخی از ماموران جوان راهنمایی و رانندگی مستقر در چهارراه‌ها و معابر، زمانی قابل مشاهده است که می‌بینیم در این شرایط، برخی از رانندگان خودروهای شخصی که از وضعیت موجود کلافه شده‌اند، از وسیله خود پیاده می‌شوند و ترجیح می‌دهند خود با هدایت رانندگان، مسیر را باز کنند تا شاید از این طریق راه برای تردد خودروی خودشان نیز باز شود.

افسران جوان و کم‌تجربه‌

صرف‌نظر از نیروهای کادر و افسرانی که از مراکز آموزشی و دانشکده‌های پلیس به عنوان یک مامور راهنمایی و رانندگی برای استقرار در معابر و چهارراه‌ها جذب و به کار گرفته می‌شوند، بخشی از ماموران راهنمایی و رانندگی را افسران وظیفه‌ای تشکیل می‌دهند که در حال طی دوره خدمت سربازی هستند. این افراد نه آموزش کافی دیده‌اند و نه سابقه کافی دارند. زمانی هم که بتدریج تجربه‌ای می‌آموزند، دوره خدمتشان تمام ‌شده و نیروی جدیدی جایگزین آنها می‌شود.

از سوی دیگر، این ماموران چون نگاه موقتی به کار خود دارند، شاید آنچنان که باید دل به انجام وظایف محوله خود در اعمال قانون و ساماندهی و کنترل ترافیک معابر و چهارراه‌ها نمی‌دهند.

براستی چرا در کلانشهر تهران که بیشترین امکانات و پرسنل راهنمایی و رانندگی را در خود جای داده است، باید شاهد گره‌های کور ترافیکی باشیم؛ بیش از این‌که به کمبود راه و معبر و ازدیاد خودرهای شخصی ربط داشته باشد، به عدم نظارت جدی بر اعمال قوانین راهنمایی و رانندگی و بی‌تجربگی و ناتوانی برخی از ماموران جوان راهنمایی و رانندگی در اداره و کنترل وضعیت تردد خودروها در معابر و گلوگاه‌های شهر، ارتباط پیدا می‌کند.

جریمه کردن به جای روان‌سازی معبر

یک شهروند با تاکید بر این‌که به نظر می‌رسد کار و وظیفه اغلب ماموران جوان راهنمایی و رانندگی فقط در ایستادن کنار معابر و خیابان‌ها و مچ‌گیری برای یافتن تخلفی از سوی رانندگان و بلافاصله جریمه کردن آنها خلاصه شده، تا نظارت بر وضعیت تردد خودروها و ساماندهی و باز کردن گره‌های ترافیکی در معابر و خیابان‌ها، می‌گوید: بارها شاهد این صحنه بوده‌ام که هنگام قفل شدن یک معبر در ترافیک عصرگاهی و کند شدن حرکت خودروها، مامور راهنمایی و رانندگی به جای باز کردن مسیر، اعمال قانون و کنترل وضعیت، در حالی‌که سردرگمی کاملا از چهره‌اش پیداست، مقابل خودروهایی که هر یک به نوعی سعی می‌کنند به بقیه راه ندهند، کاملا منفعل وسط خیابان به نظاره وضعیت موجود ایستاده است.

ناکارآمدی و نداشتن تجربه و مهارت لازم برخی افسران جوان راهنمایی و رانندگی، زمانی بیش از پیش نمود پیدا می‌کند که مشاهده می‌کنیم متاسفانه برخی از این ماموران از نحوه صحیح تنظیم چراغ راهنمایی بر حسب میزان ترافیک در معابر و گذرگاه‌ها، اطلاع و دانش کافی ندارند و بعضا هنگام سبز یا قرمز کردن چراغ‌های راهنمایی به جای سنجیدن وضع بار ترافیک و تردد خودروها در جهات مختلف یک معبر و تنظیم چراغ متناسب با این وضعیت، به صورت کاملا سلیقه‌ای رفتار می‌کنند که این مساله خود زمینه کندی تردد، تشدید ترافیک و ایجاد گره در معابر را فراهم می‌کند.

یک کارشناس مهندسی ترافیک و استاد سابق دانشکده پلیس نیز در گفتگو با «جام‌جم»، اگرچه معتقد است  افسران راهنمایی و رانندگی که در تقاطع‌ها و چهارراه‌ها به خدمت گمارده می‌شوند، قطعا یک دوره آموزشی را باید بگذرانند، اما تاکید می‌کند که به‌کارگیری ماموران جوانی که از تجربه و مهارت لازم در هدایت خودروها و ساماندهی وضعیت معابر و خیابان‌های تحت پوشش خود برخوردار نیستند قطعا به ترافیک و مشکلات تردد خودروها در شهر دامن خواهد زد.

محمدرضا منجمی معتقد است: با وجود این‌که افسران راهنمایی پیش از آغاز به کار در چهاررا‌ه‌ها و تقاطع‌ها حتما یک دوره آموزشی چند ماهه را درخصوص نحوه کنترل تقاطع‌ها و چگونگی کار با چراغ‌های راهنمایی می‌گذرانند، اما ضروری است  در چند ماه اول آغاز به کار، یک نیروی باتجربه و کارآمد در کنار آنها باشد تا مشکلات و موارد خاص را به افسران جوان گوشزد کند.

این کارشناس معتقد است: وجود یک مامور کارآمد راهنمایی و رانندگی در یک تقاطع و معبر می‌تواند همان‌قدر که موجب تسهیل در تردد خودروها، کاهش ترافیک و اتلاف وقت و همچنین جلوگیری از بروز تخلفات و تصادفات شود، اما در مقابل گماردن نیروی جوانی که از تخصص و تجربه لازم نیز برخوردار نبوده و فاقد قدرت تصمیم‌گیری و عکس‌العمل بموقع متناسب با وضعیت ترافیک محدوده تحت کنترل خود است نیز می‌تواند ایجاد گره ترافیکی، کندی تردد و بی‌نظمی و هرج و مرج در تردد خودروها را فراهم آورد.

بنابراین ضروری است که همواره مسوولان راهنمایی و رانندگی، توجه به اصل آموزش و به‌روز رسانی اطلاعات و آموخته‌های ماموران پلیس راهنمایی را مطابق با آخرین استانداردهای جهانی روز، مورد تاکید و توجه ویژه قرار دهند.

جذب نیرو از دانشکده پلیس و مراکز آموزشی‌

رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در گفتگو با <جام‌جم>، با اشاره به این‌که مستقر شدن مامور راهنمایی و رانندگی در معابر، چهارراه‌ها و تقاطع‌ها، روشی است که 50 سال پیش در کشورهای دنیا به منظور کنترل ترافیک و ساماندهی تردد خودروها از آن استفاده می‌شده و در حال حاضر این روش تقریبا منسوخ شده، معتقد است: باید بتدریج به سمت حذف حضور فیزیکی ماموران پلیس راهنمایی و رانندگی در چهارراه‌ها و به جای آن کنترل و هدایت تردد خودروها از طریق سیستم‌های الکترونیکی برویم.

سرهنگ سیدهادی هاشمی، ماموران پلیس راهنمایی و رانندگی مستقر در معابر و خیابان‌ها را در 3 گروه دسته‌بندی کرده و می‌گوید: یک گروه از ماموران راهنمایی شامل نیروهای کادری هستند که دانش‌آموخته از مراکز آموزشی و دانشکده‌های پلیس بوده و پس از گذراندن دوره‌های تخصصی و کارآموزی به عنوان مامور پلیس راهنمایی و رانندگی در معابر و تقاطع‌ها مستقر می‌شوند.

به گفته وی، دسته دوم نیروهای قراردادی و روزمزدی هستند که از آنها به عنوان راننده همراه نیروهای کادر استفاده می‌شود و گروه سوم، ماموران وظیفه‌ای هستند که پس از گذراندن یک دوره آموزش عمومی و کارآموزی درکنار نیروهای کادر به کار گرفته می‌شوند.

سرهنگ هاشمی با اشاره به مشکل کمبود نیروهای کادر و محدودیتی که در استخدام این نیروها وجود دارد، با تاکید بر این‌که مامور راهنمایی و رانندگی قطعا پیش از آغاز کارش باید یک دوره گزینشی شامل بررسی وضعیت سلامت جسمانی و روحی و روانی، بهره هوشی، عکس‌العمل بموقع و صحیح در شرایط مختلف و... را طی کند، معتقد است: در کنار این موارد پس از انتخاب و گزینش در بخش معاونت آموزش، یک دوره آموزش حین خدمت به منظور آشنایی با قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی برای این نیروها گذاشته می‌شود؛ اما مسلما این آموخته‌ها تنها هنگام کار و در صحنه تجربه است که می‌تواند موثر واقع شود.

اما نکته مهمی که شاید اهمیت آن تا کنون کمتر مورد توجه مسوولان قرار گرفته، این است که چون اکثر ماموران راهنمایی و رانندگی نیروهایی هستند که در حین گذراندن دوره خدمتشان به عنوان مامور راهنمایی و رانندگی، پس از طی یک دوره آموزشی و کارورزی مشغول به کار می‌شوند، بخشی از این نیروها پس از اتمام دوره خدمتشان این کار را ترک می‌کنند و همین امر موجب می‌شود فرصت محدود 2 تا 3 ساله‌ای که یک مامور جوان و کم‌تجربه در صحنه و هنگام کار صرف آزمون و خطا و کسب تجربه و مهارت می‌کند، درست در شرایطی که تجربه لازم را کسب کرده و با چم‌وخم و فرازونشیب کار آشنا می‌شود، دوره خدمتش نیز تمام شده و نیروی جوان و کم‌تجربه دیگری جایگزین او می‌شود.