ریه‌های شکننده ارسباران‌

وسعت کل جنگل‌های استان آذربایجان شرقی حدود 188000 هکتار است که از این مقدار حدود 164000 هکتار مربوط به جنگل‌های ارسباران و بقیه مربوط به جنگل‌های شهرستان‌های میانه، عجب‌شیر و اسکو است.

ناحیه اصلی جنگلی استان عمدتا در حوزه آبخیز رود ارس واقع شده است. وضعیت اقلیمی خاص و برخورداری از آب و هوای نیمه مرطوب و وجود مه در این ناحیه سبب شده است تا جنگل‌های نیمه انبوه و انبوه در این مناطق شکل گیرد اگر چه میزان بارندگی در این منطقه بین 600  300 میلیمتر در سال در نوسان است ولی تعداد زیادی از روزهای سال منطقه دارای مه بوده که تاثیر بسزایی در افزایش ذخیره آبی در خاک منطقه دارد. تنوع گونه‌های گیاهی از اختصاصات ویژه این ناحیه رویشی است به طوری که بیش از 775 گونه گیاهی فقط در منطقه حفاظت شده شناسایی شده که 55 گونه از جمله (درخت پر و سرخدار) برای اولین بار از ارسباران گزارش شده است.

متاسفانه بهره‌برداری‌های غیراصولی در گذشته وضعیت جنگل‌های منطقه ارسباران را حساس و شکننده کرده است.

مهندس رستم صادقی، مدیرکل منابع طبیعی آذربایجان شرقی در گفتگو با خبرنگار ما درخصوص سیاست‌های اجرایی اداره کل منابع طبیعی استان گفت: سوق دادن جنگل از حالت شاخه‌زاد همسان به شاخه و دانه‌زاد ناهمسان و هدایت زادآوری طبیعی، توسعه جنگل در مناطق تخریب رفته، ایجاد اشتغال برای جنگل‌نشینان و تبدیل وابستگی مردم به جنگل از حالت بهره‌برداری مخرب به بهره‌برداری غیرمستقیم و جنبی مثل بهره‌برداری از صنعت گردشگری و استفاده از محصولات فرعی شناسایی شده از جمله سیاست‌های منابع طبیعی استان است.

وی افزود: همچنین ساماندهی جنگل‌نشینان و توانمندسازی جوامع محلی جهت جلب مشارکت مردمی در اجرای طرح‌های جنگلداری و کاهش فشار به چوب جنگلی از طریق توسعه درختکاری و زراعت چوب با مشارکت مردم نیز در راس اولویت‌هاست.

صادقی خاطرنشان کرد: تهیه طرح‌های جنگلداری چند منظوره در سامانه‌های عرفی و ارائه برنامه‌های اجرایی، اجرای طرح صیانت از جنگل‌های ارسباران در قالب طرح‌های جنگلداری چند منظوره از طریق اجرای پروژه‌های احیا و غنی سازی جنگل با عملیات نهالکاری و بذرکاری، توسعه و اصلاح و پژوهش جنگل، تجهیز و نگهداری پارک جنگلی، پروژه توسعه و نگهداری ذخیره‌گاه‌ها، پروژه مراقبت از جنگلکاری‌های سنواتی از جمله راهکارهایی است که منابع طبیعی را در رسیدن به اهداف خود به جلو سوق می‌دهد.

صادقی تصریح کرد: پارک جنگلی مکیدی یکی از بکرترین پارک‌های جنگلی استان است که به مساحت تقریبی 50 هکتار در جنوب غربی شهرستان کلیبر در مدخل جنگل‌های ارسباران و در 22 کیلومتری آن شهرستان واقع شده و از ویژگی‌های خاصی برخوردار است.

صادقی، ایجاد محل مناسب برای اقامت گردشگران طبیعت به دور از هرگونه سروصدا و آلودگی‌های جوی و زیست‌محیطی، جلب توریسم و معرفی مناطق جنگلی ارسباران برای گردشگران، ایجاد محل مناسب برای اقامت دانشجویان و استادان به منظور گردش‌های علمی، اشتغالزایی و افزایش درآمد برای ساکنان منطقه در راستای صنعت گردشگری و ... را از جمله مهمترین اهداف ایجاد این پارک جنگلی عنوان کرد و خواستار توجه بیش از پیش مسوولان به حفظ و احیای منابع طبیعی و جنگل‌ها شد.