رابطه مصرف بهینه و توسعه کشور

 این فرهنگ خسارت‌بار که طی سال گذشته با سرعت غیرقابل تصوری در تاروپود جامعه ایرانی رسوخ کرده، موجب ایجاد یک فرهنگ منحط و مغایر آموزه‌های دینی در ایران شده است. از این رو مصرف بهینه منابع و تاثیر مستقیم و تنگاتنگ آن بر توسعه، یکی از مباحثی است که توجه به آن انکارناپذیر خواهد بود.

مصرف انرژی (برق، گازوئیل، بنزین و...) در کشور ایران، 10 برابر ژاپن و چندین برابر کشورهای توسعه‌یافته یا در حال توسعه است. با ادامه رشد مصرف انرژی در کشور، این فاصله روزبه‌روز بحرانی‌تر خواهد شد. یکی از عوامل مهم مصرف بهینه انرژی در این کشورها قیمت نسبتا بالای انرژی و مالیات بر مصرف است؛ لذا غالب مصرف‌کنندگان سعی در مصرف بهینه دارند.

ما نیز در کشور می‌توانیم از این اهرم استفاده کنیم؛ اما تردیدی نیست که این امر موجب افزایش تورم در جامعه و فشار بر اکثر مردم خواهد شد. لذا اصولی‌ترین و اقتصادی‌ترین روش این است که از منابع خود به صورت بهینه استفاده کنیم و سازوکاری طراحی شود که افرادی که مصرف بهینه می‌کنند، تشویق شوند و آنهایی که به مصرف بی‌رویه خود ادامه می‌دهند، هزینه بیشتری پرداخت کنند.

تلاش مقدس دولت برای هدفمند کردن مصرف بنزین، گام بسیار مهم و سازنده‌ای است که برکات عظیمی برای کشور به دنبال دارد؛ اما مصرف بی‌رویه برخی دیگر از حامل‌های انرژی از جمله گازوئیل و برق همچنان فشار سنگین و مضاعفی بر اقتصاد ‌وارد می‌کند.

اعمال تعرفه پلکانی بر مصرف برق، گام سازنده دیگری است که لازم است هرچه سریع‌تر سازوکار اجرایی آن طراحی شود، به این معنی که کسانی که زیر الگوی مصرف (200 کیلووات ساعت در ماه)‌ برق استفاده می‌کنند، هزینه‌ای از آنها دریافت نشود و افرادی که مصرف متوسط بین 200 تا 400کیلووات دارند، با یک تعرفه و از 400 تا 800 نیز با تعرفه دیگر هزینه پرداخت کنند. برای مصارف بالای 800 کیلووات ساعت در ماه نیز بر حسب میزان مصرف به صورت تصاعدی هزینه دریافت شود.

گفتنی است، قیمت متوسط برق وارداتی ایران از ارمنستان و ترکیه حدود 56 تومان در هر کیلووات ساعت است که در حال حاضر به طور متوسط به قیمت 3 تومان به مردم تحویل می‌شود؛ یعنی حدود یک‌هجدهم قیمت واقعی. این نحوه توزیع منجر به مصرف بی‌رویه و اتلاف شدید منابع انرژی کشور شده است.

از سوی دیگر قیمت واقعی گازوئیل بین 500 تا 600 تومان است که با قیمت 16 تومان توزیع می‌شود. ادامه این روند منجر به نابودی کامل اقتصاد ملی و ظلم به کشور و ملت است و باید راهکاری خردمندانه اندیشیده شود. برای رفع این معضل، توسعه سریع و مدرن شبکه ریلی کشور ضروری‌ترین و فوری‌ترین اقدامی است که می‌تواند اجرایی شود.

مصرف برق کل کشور 30 هزار مگاوات در سال است که با احتساب این میزان مصرف، برای تامین نیازهای برق کشور باید سالانه 3 هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور افزوده شود.

هم‌اکنون 3 میلیون واحد تجاری صنفی و 17 میلیون خانوار در کشور از انرژی برق استفاده می‌کنند که روی هم می‌شود 20‌میلیون و اگر این 20 میلیون در ساعت پیک مصرف هر خانواده فقط یک لامپ 100 وات را خاموش کنند، شاهد صرفه‌جویی برق نزدیک به 2 هزار مگاوات خواهیم بود.

هزینه تولید هر کیلووات ساعت در کشور به طور متوسط 50 تومان است که با قیمت هر کیلووات ساعت حدود 5 تومان به فروش می‌رسد؛ یعنی حدود 45 تومان یارانه برای هر‌کیلووات ساعت. با در نظر گرفتن کل تولید 30 گیگاواتی برق در کشور هر سال بیش از 11 هزار میلیارد تومان یارانه برق می‌پردازیم که هر ساله بسرعت در حال افزایش است. چنانچه مردم در پی سازوکار بازدارنده و تشویقی صرفه‌جویی کنند، با یک سوم صرفه‌جویی می‌توان بسیاری از نابسامانی‌ها را سامان داد. متاسفانه درآمد حاصل از فروش نفت کشور صرف یارانه‌های مختلف انرژی و غیر آن می‌شود و این روند بسیار نگران‌کننده و دردناک است.