نویدبخش حفظ نسل در حال انقراض شترهای دوکوهانه ایران

به گزارش ایسنا ، تولد موفقیت‌آمیز این شتر که «بهنیا» نامیده شده، در راستای طرح تکثیر سریع شترهای دو کوهانه حاصل شد که با هدف پیشگیری از انقراض نسل شتر دوکوهانه با استفاده از شتر یک کوهانه از سال 1378 در مرکز تحقیقات علوم دام جهادآباد مشگین شهر به عنوان تنها مرکز ایستگاه شتر دوکوهانه در کشور آغاز شده است.

دکتر امیر نیاسری، مجری این طرح و مدیر کل امور پژوهشی دانشگاه تهران گفت: بر اساس مستندات علمی، شتر دوکوهانه در حدود دو هزار و 500 سال قبل از میلاد مسیح توسط ایرانیان اهلی شده و از این کشور به سایر نقاط جهان برده شه است و نسل شتر دو کوهانه ایران مهد اهلی شدن این دام در حال حاضر در معرض انقراض قرار دارد به طوری که جمعیت آن در کشور به کمتر از 70 نفر تقلیل یافته است و فعالیت پژوهشی حاضر به منظور پیشگیری از انقراض نسل این گونه دامی با استفاده از تکنولوژی رویان صورت پذیرفت.

او افزود: این طرح که برای اولین بار در جهان انجام شد، نشان داد که در خانواده شترسانان می‌توان با استفاده از یک گونه و با بهره‌گیری از تکنیک انتقال رویان از انقراض نسل‌گونه دیگر پیشیگری کرد.

نیاسری ادامه داد: در این طرح رویان هشت روزه شتر دوکوهانه به شتر یک کوهانه انتقال داده شد که حاصل آن بچه شتر دوکوهانه بود که در آخرین روز از ماه بهمن سال جاری از مادر یک کوهانه متولد شد.

او با بیان اینکه نام شتر تازه متولد شده «بهنیا» انتخاب شده است دلیل این نامگذاری را به خاطر اهلی شدن این گونه شتر برای نخستین بار توسط نیاکان ما در ایران عنوان کرد و افزود: تولد بهنیا در حقیقت با یک فرایند کاملا ایرانی و بدون هیچ گونه کپی‌سازی انجام شد و چون هیچ روش و رهیافتی مشابه آنچه در این طرح انجام شده در دنیا سابقه ندارد کشور ما به عنوان مرجع این کار معرفی می‌شود.

این متخصص تولید مثل دام از سلامتی کامل بچه شتر دوکوهانه و مادر یک کوهانه خبر داد و تصریح کرد: در همین راستا سه نفر شتر یک کوهانه دیگر نیز در انتظار وضع حمل بچه شتر دوکوهانه خویش هستند.

دکتر نیاسری خاطرنشان کرد: این طرح پژوهشی موفق این نوید را به همراه دارد که در صورت حمایت مسوولین امر، نه تنها می‌توان نسل این گونه دامی را از خطر انقراض نجات داد بلکه می‌توان نسل شتر دوکوهانه را به سایر نقاط ایران گسترش داد.

وی گفت: این طرح به سفارش جهاد کشاورزی استان اردبیل و همکاری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی این استان و موسسات تحقیقات علوم دامی کشور و سه نفر دیگر از پژوهشگران کشور انجام شد.

داراب نیک‌جو دامپزشک و متخصص بیماری‌های تولید مثل و از اعضای تیم تکثیر سریع شترهای دوکوهانه نیز درباره نحوه انجام این طرح ، گفت: در سال گذشته موفق شدیم جنین‌های شترهای دوکوهانه را که مادر و پدر دوکوهانه دارند به شترهای تک کوهانه انتقال دادیم و چون شتر تولید مثل فصلی دارد و معمولا در اواخر پاییز و اوایل زمستان تولید مثل خود را آغاز می‌کند و در فصل تولید مثل یک تعداد چرخه‌های تولید مثل دارد و در هر چرخه شتر جفت‌گیری کرده و آبستن خواهد شد، در آن چرخه که جنین از شتر می‌توان گرفت برای افزایش تولید مثل از تکنیک جدید استفاده شد.

او گفت: در این تکنیک هورمون‌هایی به شتر تزریق می‌کنند که باعث می‌شود که به جای یک دانه تخمک چند تخمک به صورت هم‌زمان آزاد شود که در این طرح توانستیم با این تکنیک حداکثر 14 جنین از یک مادر شتر دوکوهانه بگیریم و همزمان این 14 جنین را می‌توان به شترهای تک کوهانه گیرنده انتقال داد.

دکتر نیک‌جو افزود: ما در سال گذشته از مجموع 12 انتقال به شتر تک کوهانه چهار شتر آبستن داشتیم که یکی از آنها فارغ شد.

وی در عین حال گفت: به دلیل آنکه تعدادی از شترهای باردار شده به افراد بومی تعلق داشت به دلایلی سقط جنین شده و یا به کشتارگاه فرستاده شدند که در نتیجه با بودجه اختصاص یافته، چهار شتر دوکوهانه خریداری شد که این آزمایشگاه‌ها بر روی آنها انجام گرفت.

این دامپزشک با بیان اینکه مرکز تحقیقات علوم دام جهاد ‌آباد مشگین‌شهر تنها ایستگاه پرورش شتر دوکوهانه در کشور است، گفت: این مرکز از لحاظ امکانات محروم می‌باشد و ما در تهیه تجهیزات بیشتر از دانشگاه تهران کمک گرفته‌ایم و اگر مسوولان توجه ویژه‌ای به این مرکز داشته باشند، طرح‌های مفیدی در مرکز قابل اجرا خواهد بود.

علی حیدری اوناری فرماندار مشگین‌شهر هم با اشاره به اینکه این طرح در دنیا منحصر بوده و تحقق این امر در کشورمان به ویژه در استان اردبیل افتخارآفرین است، گفت: سال گذشته بودجه‌ای برای انجام این طرح اختصاص یافت و برای اختصاص اعتبار در سال‌های آتی نیز مشکلی وجود ندارد به شرط آنکه مجریان طرح مربوطه یک طرح 10 ساله مشخص که در آن وضعیت مرکز از هم اکنون تا 10 سال آینده بررسی شده باشد به مسوولان استانی ارائه بدهند که به یقین جزو برنامه‌های حمایت شده استان خواهد بود.