تداوم سهمیه‌بندی بنزین یا اجرای نظام 2 نرخی؛مساله این است‌

به گزارش خبرنگار ما، منابع موثق درون مجلس می‌گویند، به احتمال قوی بررسی کل لایحه بودجه 87 عصر فردا  یکشنبه  در صحن علنی مجلس به اتمام خواهد رسید و لذا مجلس احتمالا امروز روی موضوع بنزین کار خواهد کرد؛ کار درباره این موضوع نیز شامل دو بخش است: قیمت و شیوه توزیع. لذا اکثر شهروندان مایلند تا بدانند سال آینده چه تغییراتی درباره بنزین روی خواهد داد، وضعیت موجود یعنی سهمیه‌بندی به قیمت 100 تومان حفظ می‌شود یا مجلس طرحی دگر در خواهد انداخت.

پیشنهادهای مختلف روی میز

اکثر کارشناسان اقتصادی پیش‌بینی می‌کنند موضوع بنزین مهم‌ترین مساله بودجه 87 در بررسی‌های صحن علنی مجلس خواهد بود. این مساله دشواری خود را از همان زمان بررسی بودجه در کمیسیون تلفیق نشان داد و این کمیسیون به علت اختلافات اساسی که در نظرات وجود داشت، ترجیح داد دراین‌باره سکوت کرده و همه چیز را به صحن علنی موکول کند. در صحن علنی نیز پیشنهادها و نظریات مختلفی مطرح است. این پیشنهادها را می‌توان به 3 دسته تقسیم کرد: دسته اول به اعلام قیمت ثابت فروش بنزین و برداشتن سهمیه‌بندی تاکید دارند.

به زعم این گروه، قیمت بنزین می‌تواند در حدود قیمت بنزین آزاد باشد و در این صورت سهمیه‌بندی معنایی نخواهد داشت و دولت یارانه‌ای را که اکنون برای بنزین 100 تومانی می‌پردازد، به کل بنزین کشور اختصاص خواهد داد. اما مخالفان این گروه معتقدند، اعلام قیمت بالای بنزین بار روانی زیادی بر تورم خواهد داشت و با مخلوط شدن با تورم معمولی که پایان هر سال و اوایل هر سال جدید به خاطر رشد نقدینگی و افزایش حقوق‌ها پدیدار می‌شود، قیمت‌ها را برای مردم کمرشکن خواهد کرد. احتمالا هم دولت و هم طیف زیادی از نمایندگان با این دسته پیشنهادها مخالف خواهند بود و شانس رای آوردن آن کم ارزیابی می‌شود.

دسته دوم پیشنهادها بر حفظ وضعیت فعلی قیمت و شیوه توزیع بنزین  سهمیه‌بندی  تاکید دارد. یعنی قیمت بنزین معمولی 100 تومان و قیمت بنزین سوپر 140 تومان باقی بماند و سهمیه‌بندی‌ مطابق معمول تداوم یابد. مدافع اصلی این پیشنهاد خود دولت است که پیشنهادش را در قالب لایحه بودجه 87 نیز مطرح کرده است. این پیشنهاد نیز احتمالا می‌تواند با رایزنی و مذاکراتی که دولت خواهد داشت، شانس بالایی را برای تصویب داشته باشد.

 اما دسته سوم پیشنهادها که به عنوان رقیب اصلی دولت محسوب می‌شود، پیشنهادهایی است که براساس تفسیر جدیدی از تبصره 13 قانون بودجه سال 86 ارائه می‌شود. طبق این تفسیر که در کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات نیز تصویب شده است، دولت با اجرای سهمیه‌بندی صرف به مقصود اصلی قانونگذار برای هدفمند شدن یارانه بنزین عمل نکرده، بلکه فقط بخشی از آن را اجرا کرده است.

 براساس محتوای استفساریه (تفسیرخواهی) یاد شده تبصره13 دولت را مکلف به اجرای نظام دو نرخی بنزین کرده است، یعنی عرضه بنزین آزاد به قیمتی که خود صلاح بداند، در کنار عرضه بنزین ارزان به صورت سهمیه به هر خودرو، اما طراحان استفساریه معتقدند دولت به جای نظام دو نرخی، نظام تک‌نرخی بنزین را اجرا کرده و اکثر معایب موجود در سهمیه‌بندی از جمله پدیده بنزین فروشی از همین اجرای ناقص و خود تفسیری دولت ناشی می‌شود.

 براساس اطلاعات دریافتی خبرنگار ما، با وجود آن که استفساریه یاد شده قید یک فوریت را یدک می‌کشید و مراحل پایانی لازم در کمیسیون تخصصی را نیز طی کرده بود، اما طراحان احتمالا به علت کمبود وقت، آن را در دستور کار صحن علنی مجلس پیش از بودجه قرار ندادند تا هنگام رسیدگی صحن علنی به بخش مخصوص سوخت و بنزین در لایحه بودجه 87، از استفساریه خود به عنوان یک برگ برنده استفاده کنند. این استفساریه نیز در صورت طرح، 2 مدل را برای عرضه بنزین در سال آینده مد نظر دارد: نخست افزایش نسبی قیمت بنزین از سطح 100 تومان به همراه مکلف کردن دولت به عرضه بنزین آزاد به نرخ دلخواه خود، دوم ثابت ماندن بنزین 100 تومانی به همراه مکلف کردن دولت به عرضه بنزین آزاد. با وجود این کارشناسان اقتصادی نیز معتقدند، دولت برای مصوبه احتمالی مجلس در تغییر شیوه توزیع بنزین، خود را آماده کرده است.

 نشانه‌های این آمادگی را دستکم در 2 مورد می‌توان یافت؛ نخست اعلام رئیس‌جمهور مبنی بر پایان یافتن سهمیه‌بندی بنزین از اواخر سال 87 یا زودتر و دوم تنظیم پایان یافتن دور دوم سهمیه‌بندی در پایان فروردین 87 و کاهش دوران سهمیه‌بندی از 6 به 4 ماه. در واقع دور دوم سهمیه‌بندی طوری تنظیم زمانی شده است که هرگونه مصوبه قانونی مجلس در تغییر سهمیه‌بندی از اول اردیبهشت 87 که معمولا زمان واقعی آغاز به کار کشور پس از تعطیلات نوروز است، اجرا شود.

 به هر حال باید منتظر ماند و دید چالش دولت و مجلس بر سر موضوع بنزین که احتمالا امروز جدی می‌شود، چه نتایجی دربر خواهد داشت. تداوم سهمیه‌بندی یا اجرای نظام دونرخی؟ اما نتیجه هرچه باشد، امید که به تامین رفاه و آسایش مردم با حفظ منافع ملی و صرفه‌جویی در منابع تجدیدناپذیر انرژی بینجامد....