آلودگی صوتی در حریم سلامتی انسانها
پیشرفت انسان در پهنه علم و تکنیک آنچنان شتاب گرفته است که موجب گردیده، دست ساختهای بشری به میزانی وسیع تولید شود و در نتیجه ضایعات، پسماندها، پسابها، گازهای آلوده و سایر عواملی که به طور مستقیم و یا غیرمستقیم اثرات مخرب بر زندگی انسان دارد، ایجاد شود. در نتیجه آلودگی هوا، آب، خاک و صدا به حدی رسیده است که موجب عوارض روانی و بیماریهای مختلفی برای موجودات شده است.
از آنجایی که حفظ محیط زیست یک بحث جهانی است نیازمند همیاریها و همکاریهای بینالمللی است.
امروزه بررسی آلودگی صوتی کمتر از سایر آلودگیها مورد توجه قرار گرفته است، با این که میدانیم یکی از مهمترین طرق ارتباط به دنیای خارج شنیدن است و صدا این امکان را به انسان میدهد که با اطرافیان از طریق صحبت کردن ارتباط برقرار کند و با شنیدن صداهای مختلف از جمله زنگ تلفن، بوق اتومبیل و غیره از حوادث و خطرات پیرامون خویش آگاه شود یا با شنیدن اصوات موزون آرامش یابد. با پیشرفت تکنولوژی سر و صدا نیز ابعاد گستردهای یافته و باعث بروز مشکلات چندی گردیده است و این به خاطر این است که سر و صدا در رابطه مستقیم با تکنولوژی است.
زندگی ماشینی، امروزه در جهان موجب ناراحتیهای جسمی و روحی شده است. مشکل آلودگی صوتی در اکثر کشورهای صنعتی در شمار مهمترین موضوعات شهری تلقی شده است. ناراحتی ناشی از سر و صدای ترافیک در مقایسه با انواع دیگر سر و صدا از نظر جسمی و روحی زیانبارتر است.
آگاهی از میزان تراز صدا در سطح شهرها برای برنامهریزی کلان و صدور اجازه ساخت و ساز واحدهای مسکونی، صنعتی و یا نقل و انتقال مراکز پرسر و صدا به مناطق صنعتی و به دور از مناطق مسکونی مورد استفاده قرار گیرد.
منابع آلودهکننده صدا عبارتند از: ترافیک، راهآهن، فرودگاه، صداهای ناشی از کارهای صنعتی و تجاری که منبع ترافیک یکی از مهمترین معضلات اصلی شهر است. استانداردهای آلودگی صوتی به دو دروه زمانی تقسیمبندی میشوند.
دوره روز از 6 صبح تا 10 شب و دوره شب از 10 شب تا 6 صبح.
حال با توجه به کاربری هر ساختمان که میتواند: تجاری، مسکونی، تجاری مسکونی، صنعتی، درمانی و آموزشی باشد میزان استانداردهایش با هم متفاوت است. مثلا برای یک ساختمان مسکونی در دوره زمانی روز حد استاندارد 55dB و در دوره شب 45 دسیبل است. خوب واضح است که مناطق آموزشی و درمانی بخاطر کاربری خاصی که دارند باید استاندارد پایینترین را رعایت کنند.
با توجه به مدلسازیها و اندازهگیریهایی که ما انجام دادیم اکثر خیابانهای شهر تهران دارای آلودگی صوتی بالاتر از 07dB هستند و این برای خانههای مسکونی خروج از استانداردی، بالای 15 دسیبل را نشان میدهد که خیلی زیاد است. حال اگر مقایسهای بین وضعیت شب و روز در تهران داشته باشیم، وضعیت شبها کاملا بدتر هست که بخاطر استاندارد پایینتر در شبهاست. یکی از دلایل مهم این مساله تردد خودروهای سنگین در هنگام شب به علت محدودیت تردد آنها در روز از شهر میباشد.
نکته جالب دیگر اینکه کمترین میزان سر و صدا در اکثر خیابانهای شهر تهران در ساعات 2 تا 3 بامداد رخ میدهد و بیشترین آن در ساعات 6 تا 7 به علت شروع ساعت کاری در شهر میباشد، البته برای مناطق جنوبی تهران میل به ساعت 6 صبح و در مناطق شمالیتر به سمت 7 تا 8 صبح سوق پیدا میکند.
مثلا برای منطقه 6 شهر تهران بیمارستانهایی مثل بیمارستان مصطفی خمینی، بیمارستان سجاد و یا بیمارستان آریا جزو نقاط بحرانی به حساب میآیند که میزان خروج از استاندارد آنها بالاتر از03dB است. این نقاط بحرانی در هر پروژه منطقه تهیه میشود و به شهرداری منطقه جهت رسیدگی به این معضل ارسال میشود.
همچنین فعالیتهای صنعتی بر مردمی که در ساختمانها و مجتمعهای مسکونی نزدیک به این مراکز زندگی میکنند نیز موثر است و ناراحتیهایی ایجاد میکند. ماشینآلات ساختمانی که جهت احداث ساختمانهای جدید، تغییر شکل یا از بین بردن ساختمانهای قدیمی مورد استفاده قرار میگیرند، نیز در تولید سر و صدا در سطح شهر بسیار دخیل هستند و در نتیجه سر و صدای ناشی از این وسایل همواره مشکلاتی را برای مردمی که در نزدیکی اینگونه فعالیتها زندگی میکنند، فراهم آورده است.
از سوی دیگر صدای ناشی از پرواز هواپیماها برای سکنه نزدیک فرودگاه مشکلات عمدهای را فراهم کرده است. در واقع در یک فرودگاه نشست و برخاست هواپیماهای مختلف موجب میگردد که آن را بهعنوان یک منبع پیچیده تولید صدا تلقی نمایند و این به علت وجود منابع متعدد تولید صوت، پراکندگی آنها و نیز متحرک بودن این منابع میباشد. سر و صدای سیستم خطآهن ناشی از کارکرد ماشینهای برقی، لکوموتیوها، سیگنالهای خطر، تجهیزات ساختمانی و تعمیر و نگهداری آنها نیز مورد توجه زیاد است.
میزان استاندارد قابل قبول صدا به عوامل متعددی بستگی دارد که از آن جمله، حفظ سلامتی کارکنان، تعیین میزان شدت صوت قابل قبول برای مشتریان و جلوگیری از ایجاد ناراحتی برای عموم میباشد. پس از تعیین میزان کاهش شدت صوت مورد نیاز، باید از اصول مهندسی جهت کنترل سر و صدا به منظور تامین کاهش مورد نظر استفاده شود.
به منظور کاهش این مشکل بزرگ در زندگی صنعتی امروزی نیاز به حرکت جمعی است طوری که بدون حرکتی جمعی نمیتوان به گونهای موفقیتآمیز به حفاظت، بهرهوری و بهرهبرداری منطقی از محیط زیست دست یافت.
مشکل آلودگی صوتی در تهران
تهران بزرگ با وسعت و جمعیت کنونی و وضعیت ترافیک موجود در خیابانها که عرصه را بر مردم تنگ کرده است، در گذشتهای نه چندان دور، شهری کوچک بوده که بهمرور و بهطور غیرقابل کنترل توسعه یافته است. با افزایش جمعیت و تغییر الگوی زندگی و به تبع آن گسترش استفاده از وسایل نقلیه در این شهر که از عوامل اساسی ایجاد سر و صدا میباشند، مشکل آلودگی صوتی را دوچندان نموده است. نگرش کلی به شرایط طبیعی تهان و نحوه زندگی ساکنان آن نشانگر آن است که شهر تهران دارای مختصات صوتی بسیار متفاوتی است که شرایط طبیعی شهر، وضعیت جغرافیایی و عوامل دیگر از آن مجموعهای ویژه ساخته است. با وجود مساله ترافیک که به طور سرسامآوری در حال افزایش است و با در نظر گرفته این نکته که تراز صوتی و تحلیل میزان سر و صدا در جهت تقلیل آن میتواند کمک بزرگی باشد؟
حمیده السادات هاشمی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
