صندلی سبز صدایم می کند، اما به چه قیمت

صندلی سبز صدایم می کند، کف پوش سبز، سنگ فرش های سبز، آن سقف هرمی شکل سفیدرنگ مرا می خوانند. همه و همه مرا صدا می زنند. باید بروم چرا نروم؟ می روم به هر قیمتی. کی بود که می گفت این سیاست پدر و مادر ندارد. او نیز می دانست این دنیای بی پدر و مادر تا آنجا خود را می کشاند که دلخواه اوست. تا برگزاری انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی زمان زیادی باقی نمانده است.

کاندیداها و رقبای انتخاباتی در تکاپو هستند و با تمام توان قصد ظهور دارند. آنچه در این میان به سلامت این رقابت کمک می کند، درک فرهنگ و اخلاق از جانب ورودکنندگان به این عرصه است که اگر فراموش شود، کمترین تاثیر منفی آن کاهش مشارکت خواهد بود.

سیاست ریشه در فرهنگ دارد و انتخابات که از آن به عنوان مظهر دموکراسی یاد می شود جزیی از این فرهنگ است. اخلاق و فرهنگ ، جامعه را می سازد. پس نمی توان گفت سیاست پدر و مادر ندارد، زیرا از سیاستی که پدر و مادر نداشته باشد و در یک خلا اخلاقی پرورش یابد، خروجی مطلوبی امید نمی رود.

در یک تعریف ساده ، اخلاق انتخاباتی به این معناست که فرد داوطلب یا کاندیدا جدای از آن که برای ورود به کدام عرصه به میدان رقابت آمده است ، تنها به بیان ویژگی ها، صلاحیت و توانمندی و برنامه های احتمالی خود پس از رسیدن به جایگاه مدنظر بپردازد. شاید دوری کردن کاندیداهای انتخابات از کریه جلوه دادن رقبای خود را بتوان پرهیز از بداخلاقی های انتخاباتی خواند.

این رویکرد نیز به نوعی رعایت اخلاق انتخاباتی به حساب می آید، زیرا همان طور که گفته شد اخلاق انتخاباتی یعنی پرداختن به خود نه دیگران.

این که کاندیداها نسبت به خودشان هم بی اخلاقی نکنند، یعنی نسبت به خودشان منصف باشند، آنچه در توانشان هست عرضه کنند، ادعاهای کاذب نکنند و هرآنچه مناسب با شایستگی های آنان است تبلیغ و مطرح کنند را نیز می توان رعایت اخلاق انتخاباتی نامید.

بداخلاقی سیاسی از الزامات فضای ناآرام است

دکتر محمد خوش چهره ، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس هفتم در این ارتباط می گوید: قطعا مجلس جایگاه مهمی است. تجربه نظام پارلمانتاریسم نشان داده که مراکز تصمیم گیری ، سیاستگذاری و قانونگذاری جایگاه های مورد طمع کانون های ثروت و قدرت است و این کانون ها از آنجا که نمی توانند شفاف عمل کنند به فضایی نامتعادل نیازمندند و از الزمات فضای ناآرام ، بداخلاقی های سیاسی است.

وی می افزاید: این بداخلاقی های سیاسی در برخی کشورها که قواعد و روش های بازی سیاسی را نمی دانند، به سمت درنده خویی سیاسی پیش می رود و تخریب ها، هتاکی ها و تهمت زدن هایی پیش می آید که ممکن است از خط قرمزها نیز عبور کند ، همچنان که در ایران نیز شاهد چنین جریاناتی بوده ایم.

اصولا بداخلاقی انتخاباتی هم به جریانات سیاسی باز می گردد هم به افراد سیاسی و کسانی که در قلمرو انتخابات هستند ، هر چند گاهی بیشترین توجه بر افراد است تا جریانات ، اما اگر جریانات و گروه های سیاسی بتوانند مراکز تصمیم گیری و سیاستگذاری را در اختیار خود قرار دهند، به طور طبیعی منافع خودشان را تامین کرده اند. در بسیاری از موارد، این منافع در تعارض با منافع ملی است زیرا جنبه جناحی و صنفی و حزبی پیدا می کند، بنابراین این جریانات به عدم تعادل و اختلال در جامعه دامن زده تا در یک سیستم نامتعادل بتوانند منافع و امیال خود را پیش ببرند.

این استاد اقتصاد دانشگاه تهران معتقد است: اصلی ترین موضوع این است که جریانات و عملکرد آن برای مردم مشخص شود که این دعوای سیاسی جناحی و حزبی چیست و وصل به چه جریان قدرت و ثروتی هستند.
اگر مردم منشاء بداخلاقی های سیاسی را تشخیص دهند به طور قطع عناصر ایجاد کننده و تشدید کننده مجبور می شوند تغییر روش و تغییر تاکتیک دهند.

این نماینده مجلس خاطر نشان کرد: جامعه باید به سمت اخلاق سیاسی و انتخاباتی برود و کاندیداها به جای تخریب یکدیگر، به تبیین صلاحیت ها و توانمندی ذاتی خود اگر دارند، بپردازند. آنجاست که بوی عطر انتخابات می تواند فضای ملی را معطر و  زمینه را برای مشارکت حداکثری ایجاد کند.

در همین راستا، رهبر معظم انقلاب نیز در بیانات اخیر خود در اجتماع مردم یزد در تبیین اهمیت انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی ، مراعات رفتار صحیح انتخاباتی و پرهیز از تخریب کاندیداها را ضروری برشمردند.

ایشان با توصیه موکد به کاندیداهای انتخاباتی و علاقمندان آنها درباره پرهیز از هرگونه بداخلاقی ، تخریب و تهمت زدن یادآور شدند: هتک آبرو و تخریب افراد در شب نامه ها، مطبوعات ، پایگاه های اینترنتی و دیگر وسایل به هیچ وجه صحیح و به مصلحت نیست و اینجانب درخواست و اصرار می کنم که علاقه مندان کاندیداها فقط به تبلیغ و تعریف از افراد مورد نظر خود بپردازند و از روش های معمول در برخی کشورها به شدت پرهیز کنند.

البته روند تخریبی از سوی کاندیداهای انتخاباتی نشان از نداشتن برنامه از جانب این افراد وکاندیداها است ، زیرا کاندیداهایی که برنامه دارند، دیگر به تهمت و تخریب و به نوعی بد اخلاقی انتخاباتی نیاز ندارند و صرفا به بیان برنامه و نقاط قوت خود می پردازند.

گفتنی است روند بداخلاقی انتخاباتی ، موجب کاهش مشارکت مردم و دلزدگی آنها از انتخابات نیز می شود که درهر صورت برای هر نظامی یک تهدید محسوب می شود.

با بداخلاقی ، مشارکت حداکثری رخ نمی دهد

سید محمد میرمحمدی ، رئیس فراکسیون وفاق و کارآمدی مجلس با تاکید بر این نکته که کاندیداها باید از تخریب و فضاسازی نامساعد نسبت به یکدیگر پرهیز کنند، گفت: ممکن است افراد باکفایتی وجود داشته باشند که از بیم تخریب ها و بداخلاقی های انتخاباتی وارد عرصه نشوند.

 وی افزود: اگر کاندیداهای صاحب صلاحیت بدون نگرانی از فضای سیاسی وارد عرصه انتخابات شوند رای دهندگان نیز متوجه می شوند این رقابت ، جنگ قدرت و تقسیم غنائم نیست. در واقع یک نوع تکلیف ملی است و رای دهندگان با امنیت خاطر در انتخابات شرکت می کنند و مشارکت حداکثری اتفاق می افتد.

میرمحمدی تصریح کرد: بداخلاقی انتخاباتی زمانی بروز می کند که فرد کاندیدا می بیند یک کرسی و چند رقیب وجود دارند بنابراین با تضعیف کردن چهره رقبا سعی در تصاحب کرسی می کند؛ البته به دلیل برخورد نکردن با این گونه تخلفات انتخاباتی در گذشته در مرحله اجرا و نظارت این رفتارها شدت بیشتری گرفته است.

منشا بداخلاقی ها در شخصیت درونی افراد است

رسول منتجب نیا، قائم مقام حزب اعتماد ملی نیز در این باره می گوید: منشا بداخلاقی های انتخاباتی ، در شخصیت درونی افراد است. عقده های خود کم بینی و تحلیل های غیرواقعی و نادرست در برخی افراد باعث می شود تصور کنند می توانند از راه ناموجه جلوه دادن دیگران ، به قوت و قدرتی دست پیدا کنند، در حالی که این تفکر صددرصد اشتباه است.

وی گفت: بداخلاقی اگر از سوی مجریان و ناظران بر انتخابات باشد بیشتر از دیگر مولفه ها بر مشارکت مردم تاثیر منفی می گذارد. اگر هم از سوی کاندیداها این بداخلاقی صورت گیرد مردم را نسبت به همه کاندیداها بدبین می کند.

منتجب نیا، وعده های نامربوط و غیرعملی و اتهام به دیگران و ورود به مسائل خصوصی افراد را ازجمله بارزترین بداخلاقی های سیاسی و انتخاباتی خواند.

بداخلاقان ، ناتوانی خود را فرافکنی می کنند

عماد افروغ ، عضو ارشد فراکسیون اصولگرایان مستقل مجلس با تاکید بر این که داوطلبان نمایندگی مجلس بیش از هر چیز باید از بداخلاقی نسبت به خود بپرهیزند، یادآور شد: این وجه از اخلاق ، تابع مدیریت کشور و غلبه حقانیت بر مقبولیت و حقیقت بر مصلحت و اخلاق بر قدرت است. به میزانی که مقبولیت بر حقانیت و مصلحت بر حقیقت و همچنین قدرت بر نقد و اخلاق فائق آید باید مطمئن بود این توقع که روند تخریب و بداخلاقی کنار گذاشته شود و داوطلبان نسبت به خود منصف باشند، به فراموشی سپرده شود.

رئیس سابق کمیسیون فرهنگی مجلس تاکید کرد: قوه قضاییه ، شمشیر عدل علی (ع) است ، یعنی قاطعیت و حقیقت. اگر مصلحت هم سراغ قوه قضاییه بیاید نمی توانیم انتظار داشته باشیم که کاندیداها براحتی به تخریب اقدام نکنند.

معصومه حاتم خانی