‌حمل‌ونقل رایگان، سرمایه‌گذاری برای آینده شهر

با این‌حال، تحقق سیاست‌های زیست‌محیطی در حوزه حمل‌ونقل، پیش از هر چیز به فراهم‌شدن زیرساخت‌های لازم نیاز دارد. اگر قرار است شهروندان استفاده از حمل‌ونقل عمومی را به خودروهای شخصی ترجیح دهند، باید شبکه حمل‌ونقل عمومی از کیفیت، دسترسی و کارآمدی مناسبی برخوردار باشد. در این میان توسعه اتوبوس‌های برقی و حرکت به سمت ناوگان کم‌مصرف و پاک نیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی، علاوه بر حفظ منابع برای نسل‌های آینده، به کاهش آلاینده‌های هوا و هزینه‌های ناشی از آسیب‌های زیست‌محیطی منجر می‌شود.

رایگان شدن مترو و اتوبوس، در صورت فراهم بودن زیرساخت‌های لازم، می‌تواند یکی از مشوق‌های مؤثر برای افزایش استفاده شهروندان از این خدمات باشد. تجربه استفاده گسترده‌تر مردم از حمل‌ونقل عمومی در دوره جنگ اخیر نیز نشان داد که کاهش هزینه استفاده از این خدمات می‌تواند بر الگوی جابه‌جایی شهروندان اثرگذار باشد. هرچه استفاده از حمل‌ونقل عمومی افزایش یابد، مصرف سوخت و تردد خودروهای شخصی کاهش پیدا می‌کند و در نتیجه، هزینه‌های ناشی از آلودگی هوا و پیامدهای بهداشتی و درمانی آن نیز کاهش خواهد یافت. از سوی دیگر، بخش قابل‌توجهی از استفاده‌کنندگان مترو و اتوبوس را اقشار کم‌درآمد و متوسط جامعه تشکیل می‌دهند. به همین دلیل، حمایت از حمل‌ونقل عمومی می‌تواند در عمل یکی از راه‌های حمایت از این گروه‌های درآمدی باشد. در شرایطی که دولت برای حمایت از دهک‌های پایین و متوسط جامعه سیاست‌های یارانه‌ای را دنبال می‌کند، اختصاص منابع برای توسعه و حتی رایگان شدن حمل‌ونقل عمومی نیز می‌تواند بخشی از همین سیاست حمایتی باشد.

‌ رایگان شدن حمل‌ونقل عمومی اگرچه نیازمند منابع مالی قابل‌توجهی است اما باید آن را نوعی سرمایه‌گذاری بلندمدت برای شهر و جامعه دانست. هزینه‌ای که امروز برای توسعه حمل‌ونقل عمومی، نوسازی ناوگان و کاهش وابستگی به خودروهای شخصی پرداخت می‌شود، می‌تواند در آینده با کاهش مصرف سوخت، آلودگی هوا، هزینه‌های درمانی و آسیب‌های زیست‌محیطی جبران شود. از این منظر، حمایت از حمل‌ونقل عمومی نه‌تنها یک سیاست شهری، بلکه اقدامی در راستای منافع عمومی و حفظ محیط‌زیست برای نسل‌های آینده است.

لازم به یادآوری است که حمل‌ونقل عمومی درون‌شهری را باید بخشی از خدمات عمومی کشور دانست و دولت نیز در تأمین منابع مورد نیاز آن مسئولیت دارد. درآمدهای شهری از محل عوارض، مالیات بر ارزش‌افزوده و سایر منابع، به‌ تنهایی پاسخگوی هزینه‌های سنگین توسعه و نگهداری شبکه حمل‌ونقل عمومی نیست؛ از این‌رو، حمایت دولت از شهرداری‌ها برای توسعه مترو، اتوبوسرانی و سایر زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی ضروری است و این تعهدات در قبال تأمین منابع مورد نیاز مترو و راه‌آهن شهری نیز باید به‌طور کامل اجرا شود. اختصاص منابع پیش‌بینی‌شده در قوانین بودجه برای حمل‌ونقل عمومی می‌تواند به شهرداری‌ها کمک کند تا ناوگان و زیرساخت‌های خود را توسعه دهند و خدمات مناسب‌تری به شهروندان ارائه کنند.