ارزیابی کارشناسان از سخنان رئیس جمهور
میزان موفقیت رئیس جمهور در متقاعدساختن افکار عمومی درباره گرانی و تورم را اکثر کارشناسان اقتصادی نسبی ارزیابی کرده اند و آن را دارای نقاط مثبت و منفی مهمی می دانند که باید درباره آن تامل کرد.
به گزارش خبرنگار ما، سخنان احمدی نژاد درباره علل گرانی و تورم با استقبال نسبی کارشناسان اقتصادی مواجه شده است. آنان معتقدند وی با زبانی ساده و شیوا علل واقعی و نیمه پنهان رشد اخیر تورم را بیان کرد و به دسته بندی علل آن پرداخت. این گونه ریشه یابی ، نوع نگاه وسیع و همه جانبه دولت را به مساله تورم نشان داد که کارشناسان اقتصادی می توانند در بستر آن پیشنهادها و راهکارهای اصلاحی خود را ارائه کنند.
نکته مثبت دیگری که در سخنان رئیس جمهور وجود داشت ، کم بودن فرافکنی و انداختن تمام تقصیرها بر گردن دیگران بود، به طوری که احمدی نژاد شجاعانه برخی اشتباهات دولت و دستگاه های دولتی را - مانند بانک مسکن در پمپاژ نقدینگی به اقتصاد - بیان کرد و پذیرفت و مهم تر از همه وعده داد که آنها را حل کند.
با این حال ، کارشناسان اقتصادی که خبرنگار ما با آنها گفتگو کرد، مهمترین نقطه ضعف سخنان رئیس جمهور را در نتیجه گیری وی دانستند. به زعم آنان ، احمدی نژاد مانند یک کارشناس بسیار خبره و آگاه اقتصادی ، علل رشد اخیر تورم را با ذکر آمار و ارقام ، تحلیل واقع بینانه کرد؛ اما در آخر ماجرا به همان ورطه ای افتاد که خود زمانی از کارشناسان به خاطر آن ایراد می گرفت: راه حل.
به عبارت بهتر مردمی که صحبت های رئیس جمهور را شنیدند بسیار منتظر بودند تا بالاخره راهکارهایی نیز برای رفع مشکلات یادشده به طور مشخص اعلام شود یا برنامه های کوتاه مدت بویژه با نزدیک شدن به عید نوروز به اجرا درآید، اما این سخنان در حد تحلیل باقی ماند، حال آن که مردم تحلیل و علت نمی خواهند؛ راه حل و راهکار و برنامه می خواهند تا وقتی مثلا به مغازه رفتند، تاثیر آن را بر کاهش قیمت اجناس لمس کنند. این است که اگر سخنان رئیس جمهور در ترازوی نقد قرار گیرد با درجه ای ارفاق می توان موفقیت آن را در اقناع افکار عمومی نسبت به گلایه هایی که از تورم اخیر دارند، نسبی ارزیابی کرد.
دکتر ابراهیم رزاقی با اشاره به مدل موردنظر رئیس جمهور برای تحلیل نرخ تورم به خبرنگار ما گفت: رئیس جمهور علل تورم را به 3 دسته داخلی ، خارجی و ویژه تقسیم کرده بود. در بخش علل خارجی موثر بر تورم ، ایشان به رشد قیمت های جهانی که باعث رشد 16 درصدی قیمت و ارزش کالاهای وارداتی کشور شده است و رشد قیمت جهانی نفت و کاهش ارزش دلار که اقتصاد ایران به آن وابسته است ، اشاره کرد.
وی افزود: در بخش علل داخلی ، ایشان رشد نقدینگی ، رشد هزینه های دولت ، اشتباهات دولت و تصویب برخی قوانین و مقررات خارج از اراده دولت در مجلس را مورد توجه قرار داد.
در بخش سوم که به نظر ایشان بخش ویژه است یک سری جریانات پشت پرده درباره نظام بانکی و موسسات مالی و اعتباری نام برده شد که قابل توجه و کم نظیر به نظر می رسد.
استاد اقتصاد دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: نکات بارز این صحبت ها به نظر من در 2 بخش است: نخست پذیرش اشتباهات دولت که به نظرم شجاعانه است و خدا کند مرسوم مدیران ما شود؛ مثلا ایشان صراحتا پذیرفت که یک سوم تولید نقدینگی از طریق تبدیل دلارهای نفتی به ریال حاصل شده و دولت نتوانسته است هزینه های خود را کنترل کند.
وی افزود: نکته دیگر، پذیرش اشتباه دولت در صدور مجوز برای خلق پول موسسه های مالی و پولی است که دولت نتوانست آنها را کنترل کند و در حالی که دولت با کاهش مصرف ارز خود سعی در کنترل نقدینگی داشت ، اما این موسسه ها نه تنها به تعهدات خود عمل نکردند، بلکه تا حد بسیار زیادی به خلق پول جدید پرداختند.
وی تصریح کرد: نکته دوم و مهم صحبت های احمدی نژاد اشاره به ماجراهای ویژه است. بیان این مسائل افکار عمومی را نسبت به عملکرد بخش های مسوول روشن می کند که البته احتمال این که مطالب بزرگ نمایی هم شده باشد، وجود دارد. مثلا این گفته ایشان که بانک های دولتی از تغییر رئیس کل بانک مرکزی سوئاستفاده و با هدف تضعیف آن در حد وسیع چک پول منتشر کرده و با این که حد قانونی آن 40 درصد است تا 200 درصد آن را افزایش دادند و قدرت خرید 70 درصدی جدید را به اقتصاد تحمیل و خیانت کردند، یک تحول و نکته بارز محسوب می شود.رزاقی افزود: اشاره ایشان به غفلت دولت و نقش بانک مسکن و اطلاعیه هایش در صدا و سیما - که تاثیر بخش مسکن را در رشد تورم افزایش داد - نمونه دیگری از این عوامل ویژه است.
|
گزیده سخنان دکتر احمدی نژاد درباره تورم - افزایش قیمت نفت ، خلق پول از سوی بانک ها و ایجاد جو روانی از عوامل تورم هستند. - 2 دسته عوامل جدید وارد تورم شد ، عوامل خارجی که در راس آن ، افزایش قیمت نفت است که درآمد ملی ما را زیاد می کند، ولی هزینه تولید را افزایش داده است. - کاهش برابری دلار در برابر سایر ارزها از دیگر عوامل تورم است. کالایی که سال گذشته خارج از کشور 10 دلار بود، افزایش قیمت می یابد و به داخل کشور وارد می شود. همه جای دنیا قیمت پول ملی را کاهش دادند. ما ثابت نگه داشتیم. - یک بخش هزینه دولت است ، بخشی از نفت که دولت می گیرد، تبدیل به ریال می کند، بخش دوم خلق پول از سوی موسسات مالی و اعتباری است که از 13.6 درصد تورم سال گذشته ، یک سوم ناشی از نقد کردن ارز از سوی دولت بود. تصمیم گرفتیم دولت سهم خود را در تورم کاهش دهد. - 2 گروه بانک های دولتی خلق پول کردند، از فرصت تغییر رئیس بانک مرکزی سوئاستفاده کردند و یک دفعه چک پول به مقدار وسیع چاپ کردند و منابع به سمت بازرگانی و خدمات رفت. - یک موسسه مالی که سرمایه 50 میلیونی داشت ، 300 میلیارد تومان وام داد؛ در حالی که حداکثر 12 برابر می توانست خلق پول کند. یک موسسه دیگر 32 میلیون تومان سرمایه دارد، میلیاردها تومان وام داد. - دلیل دیگر، قوانین خارج از تصمیم دولت است. بودجه را به مجلس می دهیم ، درآمد غیر واقعی می گذارد، سال قبل ، 25 درصد مالیات اضافه کردیم ، شد. - منتقدان می گویند دولت درآمد ارزی 200 میلیارد دلاری نفتی داشته است. اما دولت همان مقدار مصرف می کند که مجلس اجازه داده است ، سال گذشته 32 میلیارد دلار دولت مصرف کرده است ، مصوبه مجلس است ، بقیه درآمد نفت به خزانه واریز شده و تبدیل به وام ارزی شده است. - متاسفانه افرادی هستند که منافع ملی را رعایت نمی کنند. بالاخره بخش عمده منابع دست عده خاصی است . سال 81 یک موج افزایش قیمت مسکن بود، ولی کسی فریاد نزد. برخی عوامل رشد قیمت مسکن یک باند بودند در یک استخر در شمیران نشستند و کارهایی کردند. شک ندارم روی این که افرادی عامدانه می خواهند تخریب کنند. - سهم اجاره و خرید مسکن در سبد تورم زیاد است ، کارهایی که بانک مسکن درباره وام ها اعلام کرد و رسانه ها هم به آن دمیدند، اشتباه بانک بود. - من به قانون برنامه نقد دارم ، ولی معنایش این نیست که اجرا نمی کنم. مثل قانون بودجه که عین آن را اجرا می کنم ، سپس مجلس می گوید چرا تورم ایجاد شده است. - دولت مدل اقتصادی دارد. ما گرایشمان به سمت توسعه اسلامی و ایرانی است. |
در همین حال دکتر جمشید پژویان ، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی نظرات رئیس جمهور را درباره نقش دولت و سیستم بانکی در تولید نقدینگی و تورم ، شجاعانه و کم سابقه توصیف می کند و به خبرنگار ما می گوید: رئیس جمهور مدلی از پاسخگویی را به نمایش گذاشت که به نظرم بسیار باید تقلید شود. وقتی اصلاح از خود شروع شود، معلوم است که به نتیجه می رسد. سال هاست که ما می گوییم بانک ها با منابع مردم در کار اقتصاد اخلال ایجاد می کنند و یکی از عوامل اصلی حرکت و سرعت نقدینگی ، بانک ها هستند.
وی افزود: وقتی ایشان می گوید چک پول هایی که باید 24 هزار میلیارد تومان قدرت خرید تولید کنند، 120 هزار میلیارد تومان ایجاد کرده اند، منابع بانک ها آگاهانه به سوی بازرگانی و خدمات سوق یافته است . خلق پول بسیار بسیار بیشتر از پیش بینی ها بوده است.
بانک مسکن چه و چه کرده است ، اینها حرف های جدید و شجاعانه است که افق های جدیدی را می گشاید.
وی اظهار کرد: بخشی از صحبت های احمدی نژاد بوی فرافکنی می داد؛ آنجا که بحث به انتظارات تورمی و وجود یک جو روانی سازمان یافته از سوی روزنامه ها و بانک های خصوصی کشیده می شود یا گفته می شود مجلس مالیات ها را از 25 به 45 درصد رشد داده یا 20 تومان روی قیمت بنزین گذاشته یا صحبت از رشد احتمالی قیمت گازوئیل در رشد تورم موثر بوده است ، اینها را باید در حاشیه گذارد.
وی افزود: گلایه از این سخنان در این می تواند باشد که ایشان مدلی برای رفع مشکل پیشنهاد نکرد. به متن صحبت ها که دقت کنید، می بینید جز حرف هایی کلی مانند شناسایی شدن عوامل خلق پول و فعال شدن بورس در بخش جذب نقدینگی و سرمایه ، ایده اجرایی مشخصی پیدا نمی کنید، این است که مردم از این میان بهره ای نمی برند.
همچنین رضا عبداللهی ، رئیس کمیسیون برنامه ، بودجه و محاسبات مجلس در تحلیل سخنان احمدی نژاد به خبرنگار ما می گوید: مسائلی که ایشان در بخش تصمیمات اقتصادی مجلس گفتند، نیاز به اصلاح دارد؛ چراکه مجلس هیچ تصمیمی را آن هم مشخصا در حیطه بودجه 86 بدون موافقت دولت نگرفت ، مثلا بحث قیمت گازوئیل را اصلا خود دولت علم کرد، همین طور رشد درآمدهای مالیاتی را.
وی افزود: ما به طور مشخص در بودجه 86 نهایت همکاری را با دولت داشتیم ، به طوری که بودجه 86 بیشتر بودجه مورد خواست دولت است تا مورد تصویب مجلس.
وی اظهار کرد: باید هنگام اعلام یک قضاوت ، جوانب گوناگون را در نظر گرفت و یکه به قاضی نرفت.
وی گفت: مجلس نیز در جلساتی که برای بررسی تورم اخیر با دولت داشته ، صراحتا اعلام کرده که به دنبال تحلیل نیست ، بلکه به دنبال مدل حل مساله است ؛ یعنی دولت لایحه مشخصی بیاورد و مجلس بسرعت تصویب کند، اما تاکنون ما جز تحلیل چیزی نشنیده ایم و از تدبیر و اجرا و مدل و راه حل فعلا که خبری نیست.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
