دکترین نظامی ایران تهاجمی می‌شود | آمادگی برای عملیات در خاک دشمن

جام جم آنلاین - سردار محمدرضا نقدی، مشاور عالی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در گفت‌وگویی تلویزیونی درباره احکام اخیر انتصاب فرماندهان ارشد نیروهای مسلح، تحولات جنگ و آینده دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران سخن گفت.

او در این گفت‌وگو تأکید کرد که یکی از مهم‌ترین تغییرات مورد اشاره در احکام جدید، توجه جدی‌تر به توان رزمی، فناوری، جنگ ترکیبی، جنگ شناختی و آمادگی برای عملیات تهاجمی است.

نقدی با اشاره به تفاوت شرایط کنونی با دوره‌های گذشته اظهار کرد که در احکام جدید، علاوه بر تأکید بر معنویت، تقوا و بصیرت، موضوع بهره‌گیری از مهارت‌های فنی و علمی و افزایش توان رزمی نیز مورد توجه قرار گرفته است.

تأکید بر جنگ فناورانه و نقش فناوری در میدان نبرد

مشاور عالی فرمانده کل سپاه، جنگ امروز را جنگی به‌شدت فناورانه توصیف کرد و گفت که مدیریت صحنه نبرد باید در کنار نیروهای عملیاتی، از ظرفیت مراکز علمی، تحقیقاتی و فنی نیز بهره بگیرد.

به گفته او، مزیت مهم ایران در این حوزه، برخورداری از ظرفیت داخلی برای طراحی، تولید و به‌روزرسانی تسلیحات است؛ موضوعی که به گفته نقدی، امکان واکنش سریع‌تر به تغییرات میدان نبرد را فراهم می‌کند.

او همچنین از موشک، پهپاد، شناورهای تندرو، سامانه‌های پدافندی و تجهیزات جنگ الکترونیک به‌عنوان بخشی از توانمندی‌های بومی کشور نام برد.

«جنگ ترکیبی» فقط ترکیب موشک و پهپاد نیست

نقدی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، تعریف جنگ ترکیبی را فراتر از استفاده همزمان از تجهیزات نظامی دانست.

او توضیح داد که در جنگ ترکیبی، ظرفیت‌های نظامی در کنار دیپلماسی، اقتصاد، تبلیغات، مسائل اجتماعی و سایر مؤلفه‌های قدرت ملی در راستای یک هدف مشترک به کار گرفته می‌شوند.

به اعتقاد وی، تحولات جدید در احکام فرماندهان نیز نشان‌دهنده توجه بیشتر به همین الگوی چندلایه در مدیریت جنگ است.

مهم‌ترین بخش اظهارات نقدی؛ تغییر از دکترین دفاعی به آمادگی تهاجمی

سردار نقدی در ادامه، یکی از مهم‌ترین تحولات مورد اشاره در احکام جدید را موضوع «دکترین تهاجمی» عنوان کرد.

او گفت که رویکرد نظامی ایران در گذشته عمدتاً بر دفاع از کشور در برابر تهدیدها متمرکز بوده است، اما اکنون در احکام جدید، موضوع ایجاد آمادگی برای اجرای عملیات تهاجمی نیز مورد توجه قرار گرفته است.

نقدی در تشریح این موضوع گفت که منظور از این تغییر، آغاز فوری عملیات نیست؛ بلکه ایجاد قابلیتی است که نیروهای مسلح، در صورت صدور دستور و فراهم شدن شرایط، بتوانند عملیات را به خارج از سرزمین ایران منتقل کنند.

او این رویکرد را بخشی از تغییرات متناسب با شرایط جدید منطقه و تحولات میدان نبرد دانست.

آمادگی برای عملیات هوشمند و انتخابی

مشاور عالی فرمانده کل سپاه تأکید کرد که این آمادگی، به معنای اقدام بدون محاسبه نیست، بلکه باید نیروهای مسلح به توانایی اجرای عملیات هوشمند، گزینشی و متناسب با شرایط دست پیدا کنند.

به گفته او، در صورت تغییر شرایط و صدور فرمان، نیروهای مسلح باید توانایی اجرای عملیات در هر نقطه‌ای را که ضرورت دفاعی و راهبردی اقتضا کند داشته باشند.

نقش قرارگاه خاتم‌الانبیا در ساختار جدید

نقدی همچنین به تغییرات ساختاری در قرارگاه خاتم‌الانبیا اشاره کرد و گفت که ادغام برخی ظرفیت‌های ستادی و عملیاتی می‌تواند به افزایش چابکی و سرعت تصمیم‌گیری کمک کند.

او این تغییر را در ارتباط با نیازهای جنگ مدرن و ضرورت واکنش سریع‌تر به تحولات میدان ارزیابی کرد.

«هر ایرانی یک بسیجی»؛ تأکید بر ظرفیت مردمی

بخش دیگری از اظهارات سردار نقدی به نقش مردم در ساختار دفاعی کشور اختصاص داشت.

او با اشاره به آنچه «حضور گسترده مردم» در تحولات اخیر خواند، گفت در احکام جدید بسیج نیز بر فعال‌سازی ظرفیت‌های مردمی تأکید شده است.

نقدی از تعبیر «هر ایرانی یک بسیجی» به‌عنوان یکی از نکات مورد توجه در این احکام نام برد و بر ضرورت سازمان‌دهی و استفاده از ظرفیت‌های اجتماعی و مردمی تأکید کرد.

ادعای سردار نقدی درباره توان تولید موشک و پهپاد

مشاور عالی فرمانده کل سپاه در بخش دیگری از گفت‌وگو، درباره ادعاهایی مبنی بر کاهش ذخایر موشکی و پهپادی ایران گفت که توان کشور صرفاً به ذخایر موجود وابسته نیست و بر ظرفیت تولید داخلی تأکید کرد.

او مدعی شد که ظرفیت تولید موشک‌های بالستیک و پهپاد در کشور ادامه دارد و ایران از نظر طراحی، تولید و تحقیق در این حوزه به توان داخلی متکی است.

این اظهارات، ادعای مطرح‌شده از سوی سردار نقدی است و جزئیات و ارقام مربوط به ظرفیت واقعی تولید و ذخایر تسلیحاتی ایران، به‌طور مستقل در این گزارش راستی‌آزمایی نشده است.

تأکید بر هماهنگی نیروهای مسلح با ساختار سیاسی کشور

نقدی همچنین درباره تلاش برخی جریان‌های رسانه‌ای برای ایجاد شکاف میان نیروهای مسلح، دولت و سایر ارکان نظام گفت که تصمیم‌گیری درباره جنگ و صلح در چارچوب ساختار قانونی کشور انجام می‌شود.

او تأکید کرد که نیروهای مسلح و دستگاه‌های سیاسی کشور در چارچوب تصمیمات فرماندهی و قانون اساسی حرکت می‌کنند و اختلاف میان این بخش‌ها را رد کرد.

جمع‌بندی؛ یک تغییر مهم در ادبیات نظامی

مهم‌ترین بخش این گفت‌وگو را می‌توان در سه محور خلاصه کرد: افزایش توان رزمی و فناورانه، تقویت جنگ ترکیبی و شناختی و ایجاد آمادگی برای عملیات تهاجمی.

بر اساس اظهارات سردار نقدی، تغییر مطرح‌شده در دکترین نظامی ایران به معنای آغاز فوری عملیات نظامی نیست؛ بلکه به گفته او، هدف آن ایجاد توان و آمادگی برای شرایطی است که فرماندهی کشور اجرای عملیات خارج از مرزهای ایران را ضروری بداند.

این رویکرد، در صورت تحقق، می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات مطرح‌شده در ادبیات دفاعی جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر باشد و نشان‌دهنده تمرکز بیشتر بر بازدارندگی فعال، فناوری نظامی، جنگ ترکیبی و توان واکنش خارج از مرزها تلقی شود.