جام جم آنلاین – در فوتبال ایران زیرمیزی بدهی صاحب همه چیز میشوی. نمونههای بارز آن به دفعات در بازار نقل و انتقالات رقم میخورد. در مجموع زیرمیزیها تعیین کننده هر اتفاقی در نقل و انتقالات میتواند باشد و حتی عامل به هم خوردن انتقال یک بازیکن به یک باشگاه و رفتنش به یک باشگاه دیگر آن هم در دقیقه ۹۰ است.
در بسیاری از موارد باشگاهها برای رعایت سقف بودجه یا سقف قراردا، رقمی مشخص را در قرارداد رسمی بازیکن یا مربی ثبت میکنند، اما در پشت پرده مبالغ دیگری نیز به آنها پرداخت میشود، مبالغی که در اسناد رسمی وجود ندارد، اما در عمل بخش قابل توجهی از قرارداد واقعی را تشکیل میدهد. به همین دلیل بارها شنیده شده که بازیکنی با قراردادی ۲۰ میلیارد تومانی به سازمان لیگ معرفی شده، اما در نهایت مشخص شده دو یا حتی سه برابر این مبلغ دریافت کرده است. این مورد مملو از اشکالات قانونی است که حتی میتواند پیگرد قانونی داشته باشد.
زیرمیزی برای همه
پرداخت زیرمیزی تنها به بازیکنان محدود نمیشود. در سالهای اخیر بارها شایعات و حتی برخی پروندههای انضباطی نشان داده که مربیان نیز گاهی با همین شیوه قرارداد میبندند. ممکن است قرارداد رسمی یک سرمربی یا دستیار او رقم مشخصی را نشان دهد، اما در کنار آن توافقهای مالی دیگری نیز انجام شود که در هیچ سند رسمی ثبت نشده است. برخی کارشناسان معتقدند اگر قرار باشد مبارزه با دور زدن قوانین مالی به شکل جدی آغاز شود این برخورد باید همه ارکان فوتبال را در بر بگیرد و تنها متوجه بازیکنان نباشد.
اما اگر پرداخت زیرمیزی یا پنهان کردن مبلغ واقعی قرارداد اثبات شود، چه عواقبی در انتظار باشگاه بازیکن یا مربی خواهد بود؟
بر اساس مقررات انضباطی و آییننامههای نقلوانتقالات فوتبال ایران ثبت اطلاعات خلاف واقع یا ارائه اسناد غیرواقعی میتواند تخلف انضباطی محسوب شود. در چنین شرایطی کمیته انضباطی و کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال اختیار دارند پرونده را بررسی و در صورت اثبات تخلف برای افراد یا باشگاه متخلف احکام مختلفی صادر کنند.
این احکام میتواند از جریمه نقدی آغاز شود و در موارد سنگینتر به محرومیت از فعالیت فوتبالی نیز برسد. اگر مشخص شود یک بازیکن یا مربی آگاهانه در پنهان کردن مبلغ واقعی قرارداد مشارکت داشته است احتمال محرومیت او از حضور در مسابقات یا فعالیتهای فوتبالی وجود دارد. همچنین مدیرانی که در تنظیم چنین قراردادهایی نقش داشتهاند نیز ممکن است با محرومیت از هرگونه فعالیت مدیریتی در فوتبال روبهرو شوند.
مجازات اصلی برای باشگاهها
باشگاهها نیز از این مجازاتها در امان نخواهند بود و اصلا مجازات اصلی برای آنها خواهد بود. اگر اثبات شود مدیران یک باشگاه برای دور زدن سقف قرارداد یا سقف بودجه قرارداد صوری تنظیم کرده و مبالغ واقعی را به شکل غیررسمی پرداخت کردهاند علاوه بر جریمههای مالی، احتمال محرومیت از ثبت قرارداد بازیکنان جدید، کسر امتیاز و حتی اعمال محدودیت در نقلوانتقالات نیز وجود دارد. شدت مجازات به میزان تخلف، مدارک موجود و رأی نهادهای قضایی فوتبال بستگی دارد.
البته اثبات چنین پروندههایی کار سادهای نیست. بسیاری از پرداختهای غیررسمی خارج از سیستم مالی باشگاه انجام میشود و برای اثبات آنها باید اسناد بانکی، قراردادهای جانبی، اظهارات افراد یا مدارک مستند دیگری وجود داشته باشد. به همین دلیل است که با وجود مطرح شدن شایعات فراوان درباره زیرمیزی در فوتبال ایران، تنها تعداد محدودی از پروندهها به صدور رأی قطعی منجر شدهاند.
فدراسیون و نقش منفعل در برابر باشگاهها
فدراسیون فوتبال به عنوان عالیترین مرجع قانونی فوتبال تا امروز اقدام خاصی در برابر موج سنگین قراردادهای زیرمیزی نداشته است.
ثبت ارقام صوری در قراردادها تنها به یک نمایش روی کاغذ تبدیل خواهد شد و رقابت مالی میان باشگاهها همچنان خارج از چارچوب قوانین ادامه پیدا میکند، اتفاقی که نه تنها عدالت رقابتی را زیر سؤال میبرد، بلکه اعتبار فوتبال ایران را نیز با چالش جدی روبهرو خواهد کرد. البته لازم به توضیح نیست که اعتبار فوتبال ایران پیش از این با مواردی مثل محرومیت از لیگ قهرمانان آسیا و لیگ نخبگان مخدوش شده بود. اما زیرمیزیها با توجه به افزایش رقم قرارداد بازیکنان نسبت به گذشته به شدت افزایش یافته است و فعلا هم ارادهای برای مقابله با آن وجود ندارد.
ملکی در گفتوگو با جامجم آنلاین:
در گفتوگو با دکتر عنادی مطرح شد: