بدرقه پیکر بازیگر مردمی به سوی خانه ابدی

عبدی هنرمندی بود که حال ناکوک مردم غمگینش می‌کرد و برای این‌که خم به ابروی‌شان نیاید، تا پایان عمر تلاش کرد. روز گذشته پیکر این هنرمند با عزتمندی و متناسب نامش که عبد مردم و خانواده‌اش بود، در محوطه پهنه رودکی (محوطه بیرونی تالار وحدت) بدرقه شد. به‌جز خیل بسیار مردم علاقه‌مند به مرحوم عبدی، مسئولان و هنرمندانی، چون همایون اسعدیان، محمدمهدی عسگرپور، پیمان جبلی (رئیس سازمان صداوسیما)، رائد فریدزاده (رئیس سازمان سینمایی)، سیف‌الله صمدیان، عزت‌الله ضرغامی (رئیس سابق صداوسیما)، مسعود ده‌نمکی، بهمن فرمان‌آرا، رضا عطاران، علیرضا خمسه، امین حیایی، پژمان بازغی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی، اتابک نادری، کمند امیرسلیمانی، مهدی شفیعی، سعید ملکان، حبیب دهقان‌نسب، محمد شیری، بهاره رهنما، رضا نیکخواه، مهراوه شریفی‌نیا، اصغر همت، مسعود جعفری‌جوزانی، بهرام افشاری، امیر آقایی، حسام نواب‌صفوی، پژمان جشمیدی، بهنوش طباطبایی و...، دراین مراسم بدرقه حضور داشتند.

غم اکبر عبدی؛ غم همه مردم است

مراسم تشییع این بازیگر ساعت ۹:۱۵ با اجرای محمد سلوکی در پهنه رودکی آغاز شد. سلوکی خطاب به خانواده عبدی گفت: همه ما که در طول زندگی با هنر اکبر عبدی زندگی کرده‌ایم، خانواده او هستیم و با شما همدردیم. این غم همه مردم است. بسیاری از شما عالیجناب عبدی را عمواکبر صدا می‌کردید و امیدوارم مراسم در شأن ایشان برگزار شود، چون او مصداق بارز این بیت سعدی است که «سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز، مرده آن است که نامش به نکویی نبرند.» این آخرین صحنه نمایش نابغه بازیگری ایران است که به آن خوش آمدید. او شما را خنداند و تلاش کرد غمی که در دل دارید را فراموش کنید و از سختی‌ها راحت‌تر عبور کنید، او در جهان ما تکثیر خواهد شد. پس از این سخنان، مراسم به صورت رسمی با تلاوت آیاتی از قرآن کریم و بعد ذکر صلوات و تشویق مردم آغاز شد.

اکبرآقا؛ همچنان در قاب خاطرات ما می‌مانی

سپس همایون اسعدیان، مدیرعامل خانه سینما با تشکر از حضور مردم و تسلیت به خانواده عبدی و مردم، خطاب به المیرا عبدی (دختر این هنرمند) گفت: تو آن روز‌ها نبودی ولی یک روز ما پای تلویزیون نشسته بودیم نان و ماست‌مان را می‌خوردیم که یکی از آن بیرون آمد و گفت به من هم ماست بدهید و شد خانواده ما. اکبر بود، شد اکبرآقا. تو که به دنیا آمدی، شدی بچه همه ما و او شد عمواکبر. جمعه عصر او دیگر به قاب تلویزیون نرفت بلکه به قاب خاطرات ما رفت. اکبر، اکبرآقا، عمواکبر بابت تمام خاطراتی که ساختی ممنون و بدان برای نسل‌های بعدی و ما، همچنان روی قاب می‌مانی.
در ادامه سلوکی بخشی از پیام مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور را خواند و بعد از آن کورش سلیمانی، متن پیام انجمن بازیگران خانه سینما را خواند. در بخشی از این متن آمده بود: اکبر عبدی را می‌توان جزو یکی از معدود بازیگران خلاق تاریخ سینمای ایران دانست.

من هم مانند دختر عبدی بدون حامی شدم

مینا جعفرزاده، ازجمله بازیگرانی است که در چند سریال و فیلم با عبدی همکاری مشترک داشت. او که به دلیل سن بالا به‌سختی به این مراسم آمده بود، نتوانست پشت تریبون حاضر شود و با بغض و اشک گفت: هیچ‌وقت آرزو نداشتم در چنین موقعیتی باشم ولی الآن اتفاق افتاده است. من پسر ندارم ولی اکبر برای من پسری کرد. الان فقط المیرا بی‌پدر نمانده، من هم بی‌پشت و بدون حامی شدم. روزی که همسرم، بهمن زرین‌پور روز‌های آخرش بود، اکبر هم مریض بود ولی خودش را رساند و زد بر سرش که من باید بروم نه او، ولی حالا به بهمن (زرین‌پور) مژده می‌دهم که فقط برای شما‌ها خوب شد که آن‌طرف هستید.

عبدی مرد خانواده بود

در ادامه عبدالله اسکندری (گریمور) که سابقه ۲۰ سال همکاری با زنده‌یاد اکبر عبدی را دارد و در به‌ثمر نشستن نقش‌های عبدی با گریم‌های خاص تأثیر بسزایی داشته، با بُغض و اشک گفت: اکبر عبدی دیگر نیست که روی صندلی بنشیند و با هم نقشی را خلق کنیم. من این دو روز را خیلی سخت گذراندم، اما فقط می‌توانم بگویم که اکبر مرد خانواده بود و خود را وقف خانواده و همچنین مردم کرد.

در بخشی دیگر از این مراسم، محمد سلوکی پیام‌هایی که از طرف مسئولان سیاسی و هنری و سینمایی ارسال شده بود را فهرست‌وار خواند. 

پدرم در نقش‌هایش زندگی می‌کرد

المیرا عبدی، دختر اکبر عبدی گفت: سه ماه است که بابام نمی‌تواند نفس بکشد و یک‌دهم محبت‌هایش را نتوانستیم جبران کنیم. بابای من در نقش‌هایش زندگی می‌کرد. او زود رفت، چون زیاد می‌فهمید و قلبش خیلی مهربان بود. دیگر کسی مثل بابا نمی‌آید، به همین دلیل به من تسلیت نگویید، به سینمای ایران تسلیت بگویید.

همسر اکبر عبدی (معصومه قاسمی) نیز گفت: ما هنوز هم کمدین داریم و از این به بعد قدر آنها را بدانید. اکبر همیشه برای سرزمین ایران زنده است.

مرگ عبدی شادی‌آفرین برای ما غیرقابل باور است

در بخش دیگری از این مراسم علیرضا خمسه، بازیگر پیشکسوت سینما که سابقه همکاری با اکبر عبدی را داشته، با ابراز همدردی با خانواده و دوستان روانشاد اکبر عبدی، درباره ابعاد ناشناخته شخصیت این بازیگر صحبت کرد. خمسه با اشاره به ویژگی منحصر‌به‌فرد هنرپیشه‌ها گفت: همه انسان‌ها یک‌بار زندگی و یک‌بار مرگ را تجربه می‌کنند، اما بازیگران به تعداد نقش‌های‌شان زندگی می‌کنند. دیشب وقتی برای تسلیت به خانه اکبر رفتم، حس کردم او در حال بازی در سکانسی از یک فیلم جدید است. حتی خودم همین حالا فیلمی روی پرده دارم که در آن صحنه تشییع جنازه‌ام را بازی می‌کنم؛ این صحنه‌ها برای ما بازیگران آن‌قدر طبیعی شده که گاهی حقیقت مرگ را باور نمی‌کنیم.

این بازیگر با بیان این‌که اکبر عبدی فقط یک بازیگر خلاق و بی‌نظیر نبود؛ بلکه منشوری چندوجهی بود، افزود: همه از هنر عبدی می‌گویند، اما کمتر کسی از انسان بزرگ پشت این چهره هنری آگاه است. به خاطر می‌آورم وقتی همسرش چند سال پیش به بیماری سخت مبتلا شد، اکبر با وفاداری مثال‌زدنی در کنارش ماند و در هر جمعی می‌گفت: «برای سلامتی مصی‌خانم دعا کنید.» این وجه مهربان و انسانی او کمتر دیده شد.

خمسه با تأکید بر روحیه بخشندگی عبدی خاطرنشان کرد: اکبر کسی بود که اگر ستمی می‌دید، فراموش نمی‌کرد، اما می‌بخشید. او در نقش پسر، برادر، همسایه و همکار، بی‌مانند بود. مرگ چنین انسان‌هایی که برای شادی و زندگی خلق شده‌اند، برای ما غیرقابل باور است، انگار سکانسی از یک فیلم کمدی است که قرار است ۱۰ دقیقه دیگر بلند شوند و بخندند. اکبر عبدی جزو لشکریان شادی این کشور بود و روح بزرگش همواره در یاد‌ها خواهد ماند.

عبدی برای محکومان اعدام برنامه اجرا می‌کرد

مسعود ده‌نمکی، کارگردان سینما در بخشی از مراسم ترحیم اکبر عبدی با اشاره به جایگاه مردمی این هنرمند فقید، گفت: اکبر عبدی از تاریخ سینمای ایران حذف‌شدنی نیست. در ۳۰، ۴۰ سال اخیر هیچ هنرپیشه‌ای را سراغ نداریم که مردم تا این اندازه برایش تولید محتوا کنند، آن هم نه به خاطر سیمرغ یا جوایز بلکه به خاطر عشقی که در دل‌ها داشت.

ده‌نمکی با تأکید بر نقش اجتماعی اکبر عبدی افزود: یکی از وجوه نادیده شخصیت او، حضور بدون دوربین و تشریفات در زندان‌ها بود. برای زندانیان، حتی محکومان به اعدام، برنامه اجرا می‌کرد و می‌گفت این آدم که می‌خواهد اعدام شود و بمیرد، بگذارید بخندد بعد برود. این عمواکبر بود؛ محبوب دل مردم، نه جایزه‌ها.

کارگردان «اخراجی‌ها» با اشاره به همکاری ۲۰ساله خود با عبدی اظهار کرد: همسرش بار‌ها می‌گفت که اکبر پیگیر زمان ساخت «اخراجی‌های ۴» بود، حتی در روز‌های بیماری. حیف که نشد و داغش را بر دل ما گذاشت.

ده‌نمکی در ادامه به خانواده این بازیگر ادای احترام کرد و خطاب به همسر و دختر او گفت: سرتان را بالا بگیرید که در این ۲۰ سال، به‌ویژه در دوران سخت بیماری، تمام‌قد کنارش بودید. اگر اکبر برای همه ما عزیز است، خانواده‌اش هم برای ما محترم‌اند.

او در پایان با انتقاد از نگاه صرفا فنی به آثار عبدی خاطرنشان کرد: بعضی‌ها می‌گویند فلان فیلم سطحش پایین یا بالا بود، اما اکبر بود که با بازی‌اش به فیلم‌ها ارزش می‌داد. محبوبیت او مرهون نگاه کارشناس‌هایی نیست که امروز پشت تابوتش از او تعریف می‌کنند. مردم سال‌ها پیش با لبخندهایش به او جایزه داده بودند. ده‌نمکی در پایان برای روح این هنرمند، همجواری با سیدالشهدا (ع) و شهدا را آرزو کرد.

عبدی با جوهر بازیگری به دنیا آمد

در بخش دیگری از این مراسم مسعود جعفری‌جوزانی، کارگردان پیشکسوت سینما با اشاره به استعداد ذاتی این هنرمند فقید گفت: اکبر عبدی با جوهر بازیگری به دنیا آمده بود. استعداد در وجود آدم‌ها نهادینه شده است و ما با آموزش و تجربه فقط می‌توانیم آن را تعالی ببخشیم، نه این‌که ایجاد کنیم. اکبر نیازی به تعریف نداشت، هرجا می‌نشست، مثل تابستان بود؛ گرم، متعادل و لبخندزا.

این کارگردان سینما با بیان خاطره‌ای از همکاری‌اش با عبدی افزود: نخستین‌بار که خواستم با او کار کنم در فیلم «ناصرالدین‌شاه آکتور سینما»، گفتند اکبر پول زیادی می‌خواهد، اما وقتی آمد، سفید امضا کرد و رفت، درست مثل زنده‌یاد عزت‌الله انتظامی یا آقای علی نصیریان. بعد‌ها به او گفتم که برخی شایعه کرده بودند «تا پول نگیری کار نمی‌کنی»، اما خودش ثابت کرد که این حرف‌ها دروغی بیش نبود.

جعفری‌جوزانی با اشاره به وسواس و شناخت عمیق عبدی از نقش‌هایش خاطرنشان کرد: اکبر هر قدمی که برمی‌داشت، حساب شده بود. او حتی پیش از بازی در فیلمی، تیپ‌های مختلف را با مشاوره گریمور، عبدالله اسکندری امتحان می‌کرد که گاه عکس‌هایش را هم به من نشان می‌داد. از جمله نقشی که دوست داشت، بازی در نقش زن بود که سال‌ها قبل از «آدم برفی» برایش گریم شده بود.

این کارگردان در ادامه به ویژگی‌های انسانی عبدی پرداخت و با تأکید بر وابستگی متقابل هنرمندان به یکدیگر گفت: اکبر عبدی متولد تابستان بود و در تابستان هم از دنیا رفت، اما گرمای وجودش برای همه ماندگار است. او اهل اردبیل بود، اما هیچ تعصب منطقه‌ای نداشت؛ به همه عشق می‌ورزید و متعلق به تمام مردم ایران بود، فارغ از هر گرایش سیاسی.

جعفری‌جوزانی در بخش دیگری از سخنانش به آسیب‌های فضای هنری کشور اشاره کرد و گفت: متأسفانه هنرمند در ایران مظلوم واقع شده است؛ هر گروهی سعی دارد او را به سمت خود بکشد. این دوگانگی‌ها و نبود تشکیلات منسجم، مانع از شکوفایی کامل هنرمندان شده است. اکبر عبدی، اما فراتر از این حاشیه‌ها، با لبخند و نگاه طنزآمیزش، تلخی‌ها را به شیرینی تبدیل می‌کرد.

فقط به مردم ایران تسلیت می‌گوییم

محمدمهدی عسگرپور، کارگردان و مدیرعامل خانه هنرمندان ایران به عنوان آخرین سخنران مراسم با اشاره به جایگاه اکبر عبدی نزد مردم، گفت: همان‌طور که خانواده او گفتند، باید فقط به مردم ایران تسلیت گفت. در پایان نماز میت بر پیکر اکبر عبدی خوانده و پیکر او به خاک سپرده شد.