«شهر زیبا»؛ قابی از فرهنگ و هنر اصفهان

زادگاه هنرمندان مطرح بسیاری همچون زنده‌یادان محمود فرشچیان، محمدعلی کشاورز و... است که هر کدام در شاخه‌ای از هنر خوش درخشیدند. یا طنازانی را در آغوش دارد که با لهجه شیرین و شوخی‌های هوشمندانه خود به کمدی ایرانی رنگی تازه بخشیده‌اند. مهد طیف وسیعی از هنر‌های دستی است و شهره به زیبایی. شهر گنبد‌های فیروزه‌ای که زنده‌رود راح روح آن است و نقش جهانش نشانی از شگفتی‌های معماری ایرانی دارد. اصفهان همچنین کلانشهری با شمار بسیاری از آوازخوانان خوش‌الحان است. روایت کردن قصه‎‌های مشاهیر این شهر همچنان می‌تواند سوژه‌ای جذاب برای ایران‌شناسان و مسبب آشنایی شیفتگان نصف جهان با برخی چهره‌های نامدار آن باشد. برنامه تلویزیونی «شهر زیبا» سراغ همین موضوع رفته و روایت خود از چهره‌ها را با این بیت که بر صفحه نمایش نقش می‌بندد آغاز می‌کند: «اصفهان را نیمه خوانند در جهان/ صد جهان من دیده‌ام در اصفهان». با همین ورودی کوتاه، ساده و بی‌ریا پا به دنیای آدم‌هایی می‌گذاریم که فرهنگ و هنر اصفهان و حتی کشور به آنان مدیون است. برای جویا شدن از چند و، چون ساخت این برنامه با مهدی بهادران تهیه‌کننده آن گفت‌و‌گو کرده‌ایم که در ادامه آن را می‌خوانید. 

برنامه گفت‌وگومحور شهر زیبا به کارگردانی محمدحسن بینا و سردبیری مهدی تمیزی هر شب ساعت ۲۱ روی آنتن شبکه نسیم می‌رود؛ برنامه‌ای که با اجرای محمد دلاوری تلاش دارد با نگاهی متفاوت به ظرفیت‌های فرهنگی و هنری اصفهان بپردازد و پیشینه، هویت، میراث غنی، چهره‌های اثرگذار و جلوه‌های کمتر دیده شده این شهر تاریخی را در قاب شبکه نسیم به تصویر بکشد. 

 

مهدی بهادران اهل اصفهان است و شاید این دلیل خوبی باشد که با دغدغه ویژه‌ای سراغ افراد تاثیرگذار این شهر برود تا در نگاه‌شان به زندگی، مسیری که پیموده‌اند و چرایی جوشش هنر در نصف جهان را کاوش کند. از این تهیه‌کننده پرسیدیم چه شد سوژه را در قالب برنامه‌ای تلویزیونی آورد، که در پاسخ به جام‌جم گفت: در این چند سالی که برنامه‌سازی می‌کنم همواره دغدغه داشتم ظرفیت‌های فرهنگی اصفهان را در حد بضاعتم به تصویر بکشم. اصفهان به «نصف جهان» معروف است و ما با برنامه شهر زیبا می‎‌خواستیم تنوع رنگ‌بندی هنر این شهر را نشان دهیم. پرداختن به مواردی همچون حوزه کتابخوانی و فرهنگ اصفهان، فرش اصفهان، آواز، موسیقی و... در دل گفت‌و‌گو با اساتید رشته‌های مختلف ممکن می‌شود. 

بهادران اضافه کرد: ما هم اصفهانی هستیم و هم علاقه‌مند به شهرمان. هر موقع برنامه‌ای می‌سازیم دوست داریم رگ و ریشه اصفهانی هم داشته باشد. برای نمونه در دو فصل برنامه «اصیل» میان مهمانانی از سراسر کشور، مهمان اصفهانی هم داشتیم. البته اصفهان یک بعد این مقوله است. چون برخی از این افراد، کارهای‌شان در داخل و حتی در سطح بین‌الملل دیده و مطرح شده. 

 

اصفهان چهره‌های مشهور بسیاری دارد که در سطح ملی مطرحند و البته اساتید مردمی که گرچه ممکن است فقط در جغرافیای اصفهان نامی باشند، اما همچون زنجیری به هم پیوسته، در تحکیم و ارتقای فرهنگ و هنر کشور نقش داشته‌اند. تهیه‌کننده برنامه درباره نگاه‌شان به این زمینه در جهت انتخاب مهمانان بیان کرد: دیدگاه‌مان این بود هنرمندان و فرهیختگان بدنه یا به قول معروف مردمی‌ای را که در اکوسیستم اصفهان زندگی می‌کنند نشان دهیم و به‌نوعی تعادل رسانه‌ای را برای معرفی چهره‌ها حفظ کنیم. مثل آقای صمصام شریعت که در حوزه کتاب میان اصفهانی‌ها چهره‌ای شناخته شده است و در قسمت اول به ایشان پرداختیم. البته می‌توان گفت فعالان هر حوزه، افرادی را که در این فصل مهمان ما بودند می‌شناسند. امید داریم بابی شود که مردم سراسر کشور و مخاطبان از هر جای دنیا بتوانند این اساتید را بشناسد و با آنان ارتباط برقرار کنند.

 

از همان قسمت اول دیده‌ایم که دلاوری به‌عنوان میزبان برنامه، پا در فضای کاری مهمانان می‌گذارد و همانجا سر حرف را باز می‌کند. بهادران در این خصوص توضیح داد: هر یک از اساتید حین گفت‌و‌گو در محیط کار خود مثلا کارگاه صنایع دستی، دفتر کار یک نقاش، کتابفروشی و... هستند. سعی کردیم فرم برنامه ساده و مینیمال باشد تا مخاطبان همذات‌پنداری بیشتری با مهمان برنامه داشته باشند. این سادگی در سبک گفت‌وگوی آقای دلاوری، فرم و محتوای لحاظ شده است. کارگردان ما (آقای محمدحسن بینا) توجهش بر این بود که کار را به مخاطب نزدیک کند و فاصله میان تولید و نشستن به دل مخاطب را به حداقل برساند. 

وی در ادامه درباره شیوه گزینش مهمانان به نقش پررنگ سردبیر برنامه اشاره کرد و افزود: آقای مهدی تمیزی از افراد برجسته حوزه فرهنگی اصفهان، به‌عنوان سردبیر نقش مهمی در کار ما داشت. او که سال‌هاست در زمینه اصفهان‌پژوهی کار می‌کند و با این اساتید ارتباط دارد، معرف این عزیزان بود و کار با سردبیری ایشان دقیق جلو رفت. 

 

بهادران تاکید کرد که این فصل برنامه حدودا ۱۰ قسمت است، اما باور دارد همچنان می‌توان از اصفهان و دیگر شهر‌ها در آنتن سراسری روایت کرد. او افزود: از اصفهان باز هم باید گفت. برنامه شهر زیبا با مشارکت حوزه هنری و در تعداد قسمت‌های معدود در پاییز ۱۴۰۴ تولید شد و با شرایطی که در کشور پیش آمد، پخش آن عقب می‌افتاد تا آن‌که شبکه در این زمان پخش آن را مناسب دید. 

این تهیه‌کننده ادامه داد: تمایل داریم این برنامه را ادامه دهیم و حتی در فصل‌های دیگر به سایر شهر‌های ایران مثل یزد، شیراز، تبریز و... بپردازیم. در این شهر‌ها هم اهالی فرهنگ و هنر بسیاری حضور دارند که می‌توان با آنها گفت‌وگوی جذابی داشت. 

معمول است برنامه‌های این‌چنینی که بر یک شهر تمرکز دارند از شبکه استانی پخش شوند ولی شهر زیبا از شبکه نسیم روی آنتن می‌رود. بهادران در این خصوص تصریح کرد: یکی از مواردی که در سند تحول این دوره از سازمان ذکر شده، توجه به شهر‌های دیگر_ نه فقط تهران_ در آنتن سراسری است تا برنامه‌های آنان هم دیده شود. 

وی افزود: اگر تلویزیون کمک کند یا بتوانیم با شهرداری‌ها و حوزه‌های هنری استان‌های مختلف همکاری کنیم تمایل داریم این برنامه را در دیگر شهر‌ها ادامه دهیم. همیشه مایل بودیم ابعاد مختلف ایران را برجسته کنیم. فعلا از این شهر شروع کردیم، اما دوست داریم روایت‌هایی هم از دیگر شهر‌ها داشته باشیم. امیدواریم تلویزیون به چنین برنامه‌هایی بیشتر بها دهد، چون از سرزمین‌مان می‌گویند. حیف است با توجه به سند تحول رسانه ملی به این موضوع بی‌توجهی شود یا در پخش به دشواری بیفتیم. براساس سند تحول شبکه‌ها باید خودشان پیشنهاد دهند و ما انتظار همکاری‌های بیشتری را داریم. 

 

تهیه‌کننده شهر زیبا درباره حضور محمد دلاوری به‌عنوان گرداننده برنامه و در جایگاه پرسشگر اظهار کرد: در برنامه «اصیل» با محمد دلاوری کار کردیم و رابطه خوبی با هم داریم. او علاقه ویژه‌ای به اصفهان دارد و به همین خاطر دعوت ما را قبول کرد. 

وی درخصوص شیوه روایت هر قسمت گفت: مبنای آغاز و پایان هر برنامه و روند گفت‌و‌گو را بر خلق در لحظه و فضایی که در مراوده آقای دلاوری با مهمان ایجاد می‌شود گذاشته‌ایم. آقای دلاوری گفت‌و‌گو را خیلی راحت شروع می‌کنند و به جلو می‌برند. من و دوستانم در برنامه‌سازی یاد گرفتیم چیزی را حقنه نکنیم و مثل یک پرسشگر یا شخصی علاقه‌مند با مصاحبه‌شونده گفت‌و‌گو کنیم. محمد دلاوری در این برنامه در آن واحد پرسش‌هایی به ذهنش خطور کرده و با پرسش از مهمان برنامه به تدریج شخصیت او را معرفی می‌کند. درواقع هر مهمان هسته فکری دارد که کشف محور فکری او را به عهده آقای دلاوری گذاشتیم.