سرای محله باید از یک مرکز خدماتی سنتی به هاب هوشمند محلی تبدیل شود

وی با بیان اینکه سرای محله نباید صرفا یک مرکز برگزاری کلاس، نشست یا فعالیت‌های تکراری باشد، افزود: سرای محله در ساختار جدید شهری می‌تواند و باید به یک پایگاه داده‌محور، خدمت‌محور و فرصت‌ساز تبدیل شود؛ جایی که مردم فقط مراجعه نکنند، بلکه برای حل مسئله، دریافت خدمات، پیدا کردن مسیر شغلی، آموزش مهارت و ارتباط با سامانه‌های هوشمند شهری نیز به آن اعتماد کنند.

سیف‌الهی با اشاره به ظرفیت‌های منطقه ۱۰ تهران تصریح کرد: منطقه ۱۰ به دلیل بافت متراکم شهری، موقعیت اجتماعی خاص، تنوع جمعیتی و نیازهای متعدد محلی، یکی از بهترین بسترها برای اجرای الگوهای نوین هوشمندسازی در مقیاس محله‌ای است. ما اگر بتوانیم در یک منطقه کوچک، خدمات را هوشمند، دسترس‌پذیر و قابل سنجش کنیم، همان الگو می‌تواند به سایر مناطق تهران نیز تعمیم پیدا کند.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین خلأها در مدیریت شهری، نبود یک پیوند واقعی میان نیازهای روزمره مردم و ابزارهای فناورانه است. امروز از هوش مصنوعی، سامانه‌های هوشمند و تحول دیجیتال زیاد صحبت می‌شود، اما سؤال اصلی این است که سهم مردم از این فناوری‌ها چیست؟ اگر یک شهروند نتواند از طریق یک سامانه ساده، خدمات محلی را دریافت کند، موقعیت‌های شغلی اطراف خود را ببیند یا برای آموزش و توانمندسازی مسیر مشخصی داشته باشد، هوشمندسازی فقط در حد یک واژه باقی مانده است.

مدیر سرای محله زنجان جنوبی منطقه ۱۰ تهران با تأکید بر اینکه محلات باید به درگاه اصلی ارائه خدمات هوشمند تبدیل شوند، اظهار کرد: ما به سمت مدلی می‌رویم که در آن سرای محله صرفا یک ساختمان اداری نباشد، بلکه به یک «هاب محله‌ای» برای ارائه خدمات شهری، فرهنگی، اجتماعی و حتی اشتغال تبدیل شود. در این مدل، شهروند می‌تواند به‌صورت هوشمند از فرصت‌های شغلی محلی مطلع شود، مهارت‌های مورد نیاز بازار کار را بشناسد و از طریق سامانه‌های متصل به مدیریت شهری، مسیر ورود به اشتغال را پیدا کند.

وی افزود: یکی از کارکردهای مهم شهر هوشمند، شناسایی و معرفی فرصت‌های شغلی در مقیاس محله است. بسیاری از مشاغل خرد، خدمات محلی، ظرفیت‌های کارآفرینی و حتی نیازهای ساده اما مهم بازار کار در دل محلات پنهان مانده‌اند. اگر این ظرفیت‌ها با کمک هوش مصنوعی، بانک‌های اطلاعاتی و سامانه‌های تحلیل داده شناسایی شوند، می‌توان هم به کاهش بیکاری کمک کرد و هم اقتصاد محلی را فعال‌تر ساخت.

سیف‌الهی با بیان اینکه هوش مصنوعی می‌تواند در خدمت مردم باشد نه صرفا در خدمت گزارش‌های اداری، تصریح کرد: امروز ابزارهای هوشمند این امکان را فراهم می‌کنند که نیازهای هر محله به‌صورت دقیق تحلیل شود؛ از سنجش میزان تقاضا برای مشاغل خدماتی گرفته تا شناسایی گروه‌های مهارتی، دوره‌های آموزشی موردنیاز، ظرفیت‌های بانوان سرپرست خانوار، فرصت‌های کارآفرینی جوانان و حتی مشاغل خانگی. این‌ها دقیقا همان نقاطی هستند که اگر به آن‌ها توجه شود، شهر هوشمند از شعار به عمل تبدیل می‌شود.

وی ادامه داد: ما در سرای محله زنجان جنوبی به این باور رسیده‌ایم که توسعه محلی بدون ابزار دیجیتال و نگاه هوشمند ممکن نیست. به همین دلیل، باید خدمات محله‌ای به‌سمت سامانه‌محور شدن حرکت کنند؛ یعنی شهروند بتواند با کمترین مراجعه حضوری، بیشترین خدمات را بگیرد. از ثبت‌نام در دوره‌ها و دریافت مشاوره گرفته تا معرفی به کار، اطلاع از برنامه‌های محلی و دسترسی به اطلاعات کاربردی، همه باید در یک مسیر شفاف و ساده قرار بگیرد.

این مدیر محله با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد از سنتی به مدرن اظهار کرد: دیگر نمی‌توان با سازوکارهای قدیمی، از محله‌های پرجمعیت و پیچیده امروزی مدیریت مؤثر داشت. رویکرد سنتی، زمان‌بر، پرهزینه و کم‌خروجی است. در مقابل، رویکرد مدرن یعنی تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، خدمات مبتنی بر نیاز واقعی مردم، و برنامه‌ریزی مبتنی بر تحلیل هوشمند. اگر این تغییر اتفاق نیفتد، شکاف میان مدیریت شهری و زندگی واقعی مردم هر روز بیشتر می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه محله‌های هوشمند باید مقدمه تهران هوشمند باشند، گفت: تهران هوشمند از پروژه‌های بزرگ و نمایشی آغاز نمی‌شود، بلکه از اعتمادسازی در محله‌ها، از خدمات قابل لمس، از مشارکت واقعی مردم و از استفاده درست از فناوری شروع می‌شود. اگر یک سرای محله بتواند با کمک سامانه‌های هوشمند، هم نیاز شهروند را پاسخ دهد، هم فرصت شغلی معرفی کند، هم آموزش بدهد و هم مشارکت اجتماعی را افزایش دهد، آن‌وقت می‌توان گفت شهر هوشمند در حال شکل‌گیری است.

سیف‌الهی در پایان خاطرنشان کرد: آینده تهران در گرو آن است که مدیریت شهری از نگاه بخشی و سنتی فاصله بگیرد و محلات را به کانون اصلی تحول تبدیل کند. شهر هوشمند فقط در برج‌ها، پروژه‌های بزرگ یا سامانه‌های پیچیده معنا پیدا نمی‌کند؛ شهر هوشمند جایی آغاز می‌شود که یک شهروند در محله خودش احساس کند خدمات بهتر، فرصت بیشتر و آینده روشن‌تری در دسترس اوست. اگر این اتفاق بیفتد، نه‌تنها منطقه ۱۰ بلکه تمام تهران می‌تواند به الگوی موفقی از حکمرانی شهری نوین تبدیل شود.