چرا دلارزدایی اعلام جنگ علیه آمریکاست

این حرکت به‌تدریج به دیگر کشورها هم سرایت کرده، چون بسیاری متوجه شده‌اند که دلاری شدن، آنها را در معرض فشار و قدرت‌نمایی قرار می‌دهد، بدون این‌که لزوما منفعت مستقیم برای مردم‌شان داشته باشد.

یکی از نشانه‌های جدی این جنگ، تغییر رفتار چین در حوزه دارایی‌های ذخیره‌ای است. چین بخش قابل‌توجهی از اوراق خزانه‌داری آمریکا را که در اختیار داشت، واگذار کرده و به سمت طلا رفته است. معنی این اقدام روشن است. کاهش وابستگی به دارایی‌های دلاری و تقویت ذخایری که تحت اراده سیاسی آمریکا نیست. وقتی ذخایر طلا افزایش پیدا می‌کند و سهم اوراق و دلار کاهش می‌یابد، آمریکا در بلندمدت با چالشی جدی روبه‌رو می‌شود، چون آنچه به اقتصاد آمریکا قدرت می‌داد، همین بود که دنیا کاغذ امضادار او را به‌عنوان دارایی امن می‌پذیرفت.

اگر این روند عمومی شود، یعنی بانک‌های مرکزی دنیا ذخایر احتیاطی خود را از دلار و اوراق قرضه آمریکا به سمت دارایی‌های دیگر مثل طلا یا ارزهای جایگزین منتقل کنند، آمریکا با یک بحران اعتماد و سپس بحران مالی روبه‌رو خواهد شد. چرا؟ چون آمریکا موظف می‌شود در برابر آن حجم از دارایی‌های دلاری، پاسخگو باشد و عملا پایه‌های اعتبار امضای آمریکا سست می‌شود. این فقط یک مسأله حسابداری نیست؛ مسأله هیمنه است. همان‌طور که حوزه نظامی آمریکا در برخی نقاط با چالش مواجه شده، شکستن محوریت دلار هم می‌تواند ضربه‌ای هم‌سنگ یا حتی بزرگ‌تر باشد.

به همین دلیل، آمریکا دلارزدایی را در حد اعلام جنگ تعبیر می‌کند. وقتی گفته می‌شود اگر نهادهایی مانند شانگهای یا سایر تشکل‌ها بخواهند دلار را از معاملات حذف کنند، واکنش آمریکا شدید خواهد بود، این یک اغراق نیست؛ چون آمریکا می‌فهمد که اگر سنت دلار در تجارت جهانی بشکند، مثلا معاملات نفتی از دلار خارج شود یا کشورها بگویند لازم نیست دلار ملاک باشد، آن اقتدار عظیمی که با دلار ساخته، فرو می‌ریزد.

حتی اگر کشورهایی مثل عربستان به سمت یوان در معاملات نفتی حرکت کنند، پیام نمادین و عملی‌اش بزرگ است. در چنین شرایطی، کشورهایی که با نظام استکباری درگیری دارند، طبیعی است که از این شکاف استفاده کنند اما باید واقع‌بین بود. سهم ما در ضربه مستقیم به دلار به اندازه چین نیست. با این‌حال هر قدمی که به‌صورت درست و با رعایت الزامات برداشته شود، هم فشار تحریم را کاهش می‌دهد، هم سهم ما را در شکل دادن به نظم جدید بیشتر می‌کند. این جنگ، جنگ زمانبر است اما جهتگیری‌اش روشن است. دنیا به سمت کاهش انحصار دلار حرکت کرده و این بزرگ‌ترین تهدید برای آمریکاست.