گستردگی این رویداد، علاوه بر ابعاد عاطفی و نمادین، آن را به یکی از مهمترین عملیاتهای هماهنگ خدمات شهری، حملونقل، امدادرسانی و مدیریت جمعیت در پایتخت تبدیل کرده است و طی هفتههای گذشته، مجموعهای از نهادهای اجرایی، امدادی، خدماتی و انتظامی با تشکیل کارگروههای تخصصی، برنامهریزی گستردهای را برای میزبانی از جمعیت میلیونی عزاداران در دستور کار قرار دادهاند.
آمادهسازی محلهای اسکان، تقویت ناوگان حملونقل عمومی، استقرار نیروهای امدادی و درمانی، تجهیز مسیرهای مراسم و پیشبینی امکانات مورد نیاز زائران، بخشی از اقداماتی است که برای برگزاری هرچه منظمتر این مراسم انجام شده؛ تمهیداتی که قرار است زمینه حضور ایمن و آرام عزاداران را در روزهای برگزاری این آیین فراهم کند.
علیاکبر پورجمشیدیان، قائممقام وزیر کشور و دبیر ستاد ملی مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، در نشست خبری تشریح برنامههای این مراسم گفت: «مراسم ادای احترام سران و مقامات بیش از 30 کشور جهان روز ۱۲ تیر در تهران برگزار میشود و مراسم مردمی نیز از ساعت ۶ صبح روز شنبه ۱۳ تیر با وداع مردم و دوستداران رهبر شهید انقلاب در مصلای تهران آغاز خواهد شد.»
او افزود: «روز یکشنبه ۱۴ تیر، مراسم وداع با اقامه نماز بر پیکر قائد عظیمالشأن امت اسلامی و خانواده ایشان آغاز شده و تا ساعت ۲۰ در مصلای تهران ادامه خواهد داشت. همچنین روز ۱۶ تیر مراسم نماز در مسجد مقدس جمکران برگزار میشود و متناسب با شرایط، آیین تشییع در قم انجام خواهد شد. مراسم تشییع و تدفین پیکرهای مطهر نیز روز ۱۸ تیر در مشهد مقدس برگزار میشود.»
پورجمشیدیان با اشاره به تمهیدات پیشبینیشده برای شرکتکنندگان اظهار داشت: «تمامی افرادی که در مراسم وداع و تشییع حضور پیدا میکنند، از زمان خروج از منزل تا بازگشت، تحت پوشش بیمه خواهند بود.»
قائممقام وزیر کشور همچنین از مردم بهویژه شهروندان تهران، قم و مشهد، خواست تا حد امکان از وسایل حملونقل عمومی استفاده کرده و از تردد با خودروهای شخصی خودداری کنند.
دبیر ستاد ملی مراسم وداع و تشییع رهبر شهید درباره برگزاری مراسم در عراق نیز گفت: «ستاد ملی برگزاری مراسم در عراق با محوریت نخستوزیر و مسئولیت رئیس دفتر نخستوزیر این کشور تشکیل شده است و با همکاری مقامات ایرانی، مراسم استقبال رسمی و تشییع پیکر مطهر رهبر شهید را در بالاترین سطح برگزار خواهد کرد. هماهنگیهای لازم نیز در جریان سفر دکتر عراقچی به عراق و دیدار با مقامات عالیرتبه این کشور انجام شده است.»
او یکی از دلایل برگزاری مراسم تشییع در عراق را جایگاه مرجعیت دینی رهبر شهید عنوان کرد و گفت: «مجلس، دولت و مردم عراق، بهویژه سران عشایر، بارها اعلام کردهاند که ایشان مرجع تقلید و مرجع دینی آنان نیز بودهاند و خواستار برگزاری این مراسم در خاک عراق هستند.»
پورجمشیدیان ضمن قدردانی از اصحاب رسانه افزود: «هزاران خبرنگار، عکاس، کارگردان و مجموعههای فرهنگی-رسانهای کشور در حال برنامهریزی و تلاش هستند تا ضمن اطلاعرسانی شایسته، این حرکت بزرگ را بهعنوان یک رویداد بینظیر تاریخی به ثبت برسانند. در عرصه بینالمللی نیز تاکنون بیش از ۳۰۰ خبرنگار خارجی برای حضور و پوشش تصویری و خبری این مراسم هماهنگیهای لازم را انجام دادهاند.»
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران با اشاره به آغاز برنامههای محوری در پایتخت میگوید: «با توجه به حضور مقامات بینالمللی برای ادای احترام، برگزاری مراسم وداع در روزهای شنبه ۱۳ و یکشنبه ۱۴ تیر در مصلای تهران و مراسم تشییع در روز دوشنبه ۱۵ تیر، آمادگیها از هفتهها و حتی ماههای گذشته در سطح استان آغاز شده است.»
او ادامه میدهد: «برنامهریزیها در قالب ستاد استانی دنبال شده و سپاه تهران مسئولیت اجرای مراسم در مصلای تهران و آیین تشییع را بر عهده دارد. همچنین تقسیم کار میان کمیتههای مختلف انجام شده و هماهنگی مناسبی میان دستگاههای دولتی، نهادهای حاکمیتی و بخش خصوصی شکل گرفته است.»
استاندار تهران امنیت را مهمترین اولویت ستاد برگزاری مراسم عنوان میکند و میگوید: «با هماهنگی دستگاههای نظامی، انتظامی، امنیتی، اطلاعاتی و قضایی و با اتکا به اشراف اطلاعاتی موجود، تلاش میشود مراسم درنهایت امنیت و آرامش برگزار شود. نیروهای امنیتی، انتظامی و نظامی نیز بهصورت شبانهروزی در حال فعالیت هستند.»
معتمدیان درباره مدیریت جمعیت در مصلای تهران نیز میگوید: «برای ورود و خروج زائران، کریدورهای مشخصی پیشبینی شده تا مردم از مسیرهای تعیینشده وارد و از مسیرهای جداگانه خارج شوند. همچنین بیش از ۴۰۰ مورد نیازمند ایمنسازی در مصلای تهران شناسایی و با همکاری شهرداری تهران و سایر دستگاهها رفع شده است.»
اسکان زائران براساس مبادی ورودی
برنامهریزیهای بسیاری برای اسکان زائران و مهمانان مراسم وداع و تشییع رهبر شهید در پایتخت صورت گرفته است. حمیدرضا غلامزاده، رئیس مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران، دراینباره میگوید: «زائران متناسب با مبادی ورودی خود به تهران اسکان داده میشوند. تاکنون حدود ۴۰۰۰ ساختمان، ۸۰ زائرشهر در فرهنگسراها، بوستانها و سایر فضاها و همچنین محل اسکان ویژه بانوان با ظرفیت ۲۰۰هزار نفر برای این منظور آماده شده است.»
او میافزاید: «با توجه به محدودیتهای ترافیکی و حجم بالای جمعیت، برنامهریزی شده است تا اسکان و جابهجایی زائران بر اساس مبادی ورودی انجام شود.»
غلامزاده همچنین از آمادهسازی گسترده فضاهای اقامتی خبر میدهد و میگوید: «با همکاری دستگاههای مختلف، مساجد، مدارس، حسینیهها، ورزشگاهها، مجموعههای ورزشی شهرداری، سالنهای ورزشی، نمازخانههای دستگاههای اجرایی و هر فضایی که امکان اسکان داشته باشد، برای پذیرش زائران آماده شده است.»
رئیس مرکز ارتباطات و امور بینالملل شهرداری تهران میگوید: «اگرچه محوریت اسکان بر عهده شهرداری تهران است، اما استانداری نیز مأمور هماهنگی با دستگاههای اجرایی شده تا همه ظرفیتهای موجود برای اسکان زائران در اختیار ستاد قرار گیرد.»
غلامزاده همچنین اعلام میکند که از روز جمعه ۱۲تیر، تمامی مراکز پیشبینیشده برای اسکان، فعالیت خود را آغاز کرده و آماده پذیرش زائران خواهند بود.
آمادهباش کامل امدادگران و مراکز درمانی
با توجه به اهمیت حفظ سلامت زائران این مراسم، امدادگران و مراکز درمانی نیز در آمادهباش هستند. شروین تبریزی، سخنگوی اورژانس استان تهران دراینباره از اختصاص یک قطار مترو به مأموریتهای اورژانس برای نخستینبار در کشور خبر میدهد و میگوید: «این قطار بهصورت اختصاصی در اختیار نیروهای اورژانس استان تهران قرار گرفته تا در جریان مراسم تشییع، خدمات امدادی و درمانی را به شرکتکنندگان ارائه کند.»
او میگوید: «روزانه بیش از ۱۵۰۰ نیروی عملیاتی اورژانس در مراسم حضور خواهند داشت و مسئولیت تأمین سلامت و امدادرسانی به شهروندان و زائران را بر عهده دارند.»
مجتبی خالدی، سخنگوی جمعیت هلالاحمر تهران نیز از بسیج گسترده نیروها و تجهیزات امدادی خبر میدهد و میگوید: «برای مراسم روزهای ۱۳، ۱۴ و ۱۵ تیر، ۳۵۸ دستگاه آمبولانس، ۱۱۱ دستگاه موتورسیکلت، ۵۰ خودروی پشتیبانی، چهار فروند بالگرد امدادی و ۲۵هزار نیروی داوطلب آموزشدیده در حالت آمادهباش قرار دارند.»
او با اشاره به آغاز برنامهریزیهای عملیاتی از اواخر فروردینماه میافزاید: «جمعیت هلالاحمر مسئولیت اسکان حدود یکمیلیون و ۸۵۰هزار زائر را بر عهده دارد و روند تجهیز و نصب چادرها در بوستانهای تعیینشده در حال انجام است تا پیش از آغاز مراسم آماده بهرهبرداری شوند.»
همچنین علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش از آمادگی ۲۰۰۰ مدرسه برای اسکان زائران خبر داده و مهرزاد حمیدی، رئیس دانشگاه فرهنگیان نیز از بهکارگیری ظرفیتهای این دانشگاه برای پشتیبانی از مراسم خبر داده است.
رضا شروینبدو، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران هم با اشاره به تمهیدات درمانی این دانشگاه میگوید: «بیمارستان صحرایی مسقف با ظرفیت صد تخت در مصلای امامخمینی (ره) مستقر خواهد شد و صد تخت دیگر نیز بهعنوان پشتیبان پیشبینی شده است. علاوه بر دانشگاه علوم پزشکی تهران، سایر دانشگاههای علوم پزشکی پایتخت نیز در ارائه خدمات درمانی مشارکت خواهند داشت.»
تمهیدات رفاهی و حملونقل
سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران نیز ۱۰ زائرشهر را در فرهنگسراهای پایتخت برای اسکان گروههای مختلف ازجمله بانوان، خانواده شهدا، هنرمندان، مستندسازان و اصحاب رسانه آماده کرده است.
داوود گودرزی، معاون خدمات شهری و محیطزیست شهرداری تهران، درباره تمهیدات این مجموعه به خبرنگار جامجم میگوید: «تمامی ظرفیت مناطق ۲۲گانه شهرداری، سازمانهای تابعه و قرارگاههای تخصصی با آمادهباش ۷۲ساعته برای خدمترسانی در مراسم به کار گرفته شدهاند. با توجه به پیشبینی حضور میلیونی زائران، مسیر سهراه تهرانپارس تا میدان آزادی بهعنوان محور اصلی مراسم تعیین شده و برنامهریزیهای لازم برای خدماترسانی در این مسیر انجام شده است.»
او با اشاره به اقدامات خدمات شهری میافزاید: «برای حفظ پاکیزگی مسیرهای مراسم، ۲۲پهنه نظافتی پیشبینی شده است. نیروهای خدمات شهری با تجهیزات کامل و ماشینآلات آماده، بهصورت مستمر عملیات پاکسازی معابر و محدودههای اطراف مسیر را انجام خواهند داد تا خدمترسانی بدون وقفه ادامه یابد.»
گودرزی با اشاره به تمهیدات رفاهی برای زائران میگوید: «با توجه به گرمای هوا، حدود ۱۱۰۰ دستگاه مهپاش در طول مسیر مراسم مستقر خواهند شد. همچنین میدان آزادی، پلهای عابرپیاده و سایر نقاط پرتردد به مهپاشهای ثابت و ریسهای مجهز میشوند. برای تأمین پایدار آب نیز کارگروه ویژهای تشکیل شده تا آبرسانی به مواکب، آبخوریها و مراکز خدماترسانی بدون وقفه انجام شود.»
او میافزاید: «برای افزایش رفاه زائران، علاوه بر استفاده از ظرفیت مدارس، بوستانها و دیگر فضاهای عمومی، بیش از ۴۰ چشمه سرویس بهداشتی پرتابل در میدان آزادی و بیش از ۲۰ نقطه در خیابان آزادی، استادمعین و بزرگراه آیتالله سعیدی جانمایی شده است.»
معاون شهردار تهران ادامه میدهد: «زائرشهرهایی نیز در بهشتزهرا (س) و میدان مرکزی میوه و ترهبار راهاندازی شده و اسکان زائران و تأمین اقلام مورد نیاز آنان با همکاری بخشهای مختلف شهرداری انجام میشود.»
او میگوید: «همچنین تمامی تجهیزات پیش از اعمال محدودیتهای ترافیکی در محلهای تعیینشده مستقر خواهند شد و ناوگان حملونقل عمومی بهویژه مترو، در طول برگزاری مراسم بهصورت ۲۴ساعته و رایگان به زائران خدمات ارائه خواهد کرد.»
نادر فریادشیران در گفت و گوی اختصاصی با جام جم آنلاین؛