صداوسیما پای کار پویش «جان ایران‌»

سیدمهدی ناظمی، دبیر قرارگاه جوانی جمعیت سازمان صداوسیما در نشست خبری جان ایران با تاکید بر این‌که مساله جمعیت و خانواده بخشی از میدان مبارزه ملت ایران است، گفت: پویش جان ایران با شعار «به ایران جان بده»، تلاشی برای دفاع از حیات و آینده ایران و شکل‌گیری یک شبکه مردمی حامی خانواده در سراسر کشور است. 

وی افزود: جنگ و جهاد ما فقط در عرصه نظامی، موشکی و پدافندی خلاصه نمی‌شود، بلکه بخشی از این مبارزه در میدان خانواده و حفظ نسل آینده جریان دارد. امروز با دشمنی مواجه هستیم که کودکان، زنان، بیمارستان‌ها و مراکز دارویی را هدف قرار می‌دهد. 

ناظمی با بیان این‌که ایران تنها با سرمایه و پول ساخته نشده است، تصریح کرد: «قدرت ایران از تمدن، فرهنگ و سبک زندگی خانواده‌محور ایرانی سرچشمه می‌گیرد. اگر از خانواده دفاع می‌کنیم، در حقیقت از هویت ایرانی و سبک زندگی ایرانی دفاع می‌کنیم. ایران یک تمدن ریشه‌دار است و برخلاف برخی کشور‌های تازه‌تاسیس منطقه، قدرت خود را از دل خانواده، فرهنگ و مردم به‌دست آورده است. 

دبیر قرارگاه جوانی جمعیت سازمان صداوسیما با اشاره به ظرفیت‌های مردمی این پویش اظهار کرد: در این شبکه مردمی، افرادی که نیاز به ازدواج، مشاوره، حمایت در فرزندآوری یا خدمات خانواده دارند، می‌توانند از ظرفیت دیگران استفاده کنند. پزشکان، مشاوران، گروه‌های جهادی، مادران و خانواده‌ها می‌توانند در قالب این شبکه مردمی به یکدیگر کمک کنند؛ از مشاوره‌های تخصصی گرفته تا تبادل امکانات و حمایت‌های اجتماعی. 

 

صداوسیما حامی پویش «جان ایران»

ناظمی در پایان با تاکید بر حمایت رسانه‌ملی از این حرکت مردمی گفت: سازمان صداوسیما همچون گذشته و حتی بیش از گذشته، از پویش جان ایران حمایت خواهد کرد تا اقدامات مردمی در این حوزه ضریب و اثرگذاری بیشتری پیدا کند. وی ابراز امیدواری کرد که با تقویت این شبکه مردمی، خانواده ایرانی بیش از گذشته تقویت شود و زمینه برای شکل‌گیری نسل آینده‌ساز ایران اسلامی فراهم شود. 

 

رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت نیز در واکنش به توقف نگران‌کننده رشد موالید در کشور، هشدار داد: اگر روند فعلی کاهش تولد‌ها ادامه پیدا کند، ایران طی ۱۰ تا ۱۵ سال آینده به نقطه صفر رشد جمعیت خواهد رسید و پس از آن وارد روند منفی جمعیتی می‌شود.

 

به‌گفته وی، هر سال بین ۷ تا ۱۰ درصد نسبت به سال قبل، موالید جدید در کشور کاهش پیدا می‌کند و رشد جمعیت کشور اکنون به حدود ۵/۰ درصد رسیده است. این روند به ما می‌گوید اگر با همین روند جلو برویم، حدود سال ۱۴۲۰ رشد جمعیت کشور به صفر خواهد رسید و احتمالا از آنجا به بعد وارد سیاهچاله جمعیتی می‌شویم. در چنین شرایطی، پویش ملی «جان ایران» با شعار «به ایران جان بده» که روز گذشته در نشستی خبری رونمایی شد، تلاش می‌کند با تکیه بر ظرفیت‌های مردمی، مسیر جمعیتی کشور را تغییر دهد.

 

روایت ایران قوی از نگاه رهبر شهید

حجت‌الاسلام رضا عزت‌زمانی، معاون فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی، در این نشست با گرامیداشت یاد شهدا و رهبر شهید انقلاب، پویش جان ایران را نقطه آغاز یک حرکت بزرگ مردمی دانست و گفت: خوشحالیم که نقطه آغاز مبارک و ارزشمندی برای یک حرکت بزرگ مردمی رقم بخورد؛ حرکتی که آرام‌آرام خود مردم میداندار آن خواهند شد و این مسیر عظیم را پیش خواهند برد. 

وی با اشاره به تلاش فعالان حوزه خانواده و جمعیت در سال‌های اخیر افزود: جمعی از فعالان این عرصه در لبیک به فرمان رهبر شهید، تمام همت خود را برای تحقق مساله جمعیت و خانواده به میدان آوردند. از حوزه ازدواج، مشاوره، تشکیل و تحکیم خانواده تا مساله سقط جنین که یکی از معضلات جدی کشور محسوب می‌شود، مجموعه‌های مردمی اقدامات گسترده و مؤثری انجام دادند. 

 

جنگ جمعیتی، بخشی از جنگ ترکیبی دشمن

عزت‌زمانی با اشاره به شرایط امروز کشور تصریح کرد: دشمن همزمان جنگ اقتصادی، سیاسی، نظامی و شناختی را علیه ملت ایران پیش می‌برد و یکی از مهم‌ترین عرصه‌های این نبرد، جنگ جمعیتی است. ما معتقدیم این یک جنگ تمام‌عیار علیه ملت ایران است و در همین میدان، گروه‌های مردمی همانند سایر صحنه‌های انقلاب اسلامی به میدان آمده‌اند. 

معاون فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی درباره اهداف این پویش توضیح داد: پویش جان ایران با شعار «به ایران جان بده» آغاز شده است. در این پویش، مادرانی که در طول یک سال آینده فرزندانی را به ایران عزیز هدیه خواهند کرد، اطلاعات خود را در سکو‌ها و سامانه‌های معرفی‌شده ثبت می‌کنند و گروه‌های مردمی حوزه جمعیت در کنار آنان قرار خواهند گرفت. 

وی ادامه داد: این همراهی صرفا یک ارتباط نمادین نیست، بلکه شامل پیگیری مسائل، رفع نیازها، ارائه خدمات و همچنین استفاده از ظرفیت‌های قانونی موجود برای حمایت از خانواده‌ها خواهد بود. 

 

حمایت گسترده مردمی از پویش

عزت‌زمانی همچنین از صدور پیامی از سوی آیت‌الله سید‌مجتبی خامنه‌ای در پاسخ به نامه فعالان مردمی حوزه جمعیت خبر داد و گفت: «پس از انتشار این پیام، تاکنون بیش از ۷۴۵۰ گروه مردمی در لبیک به فرمان ایشان، حمایت خود را از پویش جان ایران اعلام کرده‌اند و این بیعت مردمی پس از جمع‌آوری امضا‌ها تقدیم ایشان خواهد شد.»
 

وی تاکید کرد: «مردم صاحبان واقعی این انقلاب هستند و امروز نیز خود آنان رهبری میدان را برعهده گرفته‌اند.»

 

پایدار‌نبودن منابع؛ چالش اصلی قانون جوانی جمعیت

با وجود آن‌که نمایندگان مجلس بار‌ها از عدم اجرای قوانین، ترک فعل دستگاه‌ها و کم‌کاری نهاد‌های متولی در حوزه‌های مختلف از جمله جوانی جمعیت گلایه کرده‌اند، اما پرسش اساسی این است: چرا با وجود ابزار‌های قدرتمند نظارتی همچون استیضاح، این گلایه‌ها کمتر به اقدام مؤثر و بازدارنده تبدیل شده است؟ 

فاطمه محمدبیگی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در پاسخ به جام جم در تشریح اقدامات نظارتی انجام‌شده در حوزه جمعیت، گفت: تاکنون دو نوبت نظارت جمعیتی به‌شکل اختصاصی در مجلس برگزار شده است. گزارش‌های این نظارت‌ها که توسط فعالان جمعیتی، نمایندگان مجلس و کمیسیون‌ها جمع‌آوری شده، هر ۶ ماه یک‌بار در صحن علنی مجلس قرائت و جمع‌بندی می‌شود. در خصوص گزارش‌های نظارتی، یک مورد مربوط به شکایت ۲۳۴ از بانک مرکزی مربوط به سنوات گذشته بوده که توسط سازمان بازرسی کل کشور پیگیری شد؛ همچنین گزارشی از دیوان محاسبات کشور نیز داشتیم. 

به‌گفته وی فرآیند نظارتی مجلس از سه طریق دنبال می‌شود: از طریق سامانه ناظرین مجلس، به صورت تک‌تک از سوی نمایندگان و در قالب کمیسیون‌ها و صحن علنی. متاسفانه در حال حاضر به دلیل تعطیلی صحن علنی فرآیند این نظارت‌ها، کمتر شده است. ما انتظار داریم که وقتی مواردی به سازمان‌های نظارتی کشور ابلاغ می‌شود این سازمان‌ها ورود و سرعت بیشتری در رسیدگی به تخلفات داشته باشند، چون ما فرصت زیادی برای پنجره جمعیتی کشور نداریم. بیش از ۶۰ مورد حکم صادر‌شده و برکناری مدیران در حوزه کشوری و مدیریت میانی صورت گرفت، اما همچنان برخی از نیاز‌های قوه قضاییه هنوز برطرف نشده است. 

وی در پاسخ به سؤال دیگر جام‌جم مبنی بر این‌که در حال حاضر کدام نهاد‌ها بیشترین ترک فعل را در زمینه اجرای قانون جوانی جمعیت داشته‌اند؟ افزود: اولین نهادی که بیشترین ترک فعل را در قانون جوانی جمعیت داشته سازمان برنامه و بودجه است، چون درحال حاضر پایدار نبودن منابع مالی، ناترازی بانک‌ها و عدم تدوین چشم انداز‌های قانون در دولت بزرگ‌ترین چالش ما است. 

 

مسجد صرفا نمازخانه نیست

در سال‌های اخیر، کارکرد‌های اجتماعی و حکمرانی مساجد به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین ظرفیت‌های حل مسائل کشور مورد توجه جدی نهاد‌های فرهنگی قرار گرفته است. طرح‌هایی نظیر «۱۰ هزار مسجد، ۱۰ هزار محله» و تشکیل «قرارگاه مسجد» نشان‌دهنده عزمی جدی برای تبدیل مساجد به پایگاه‌های شبکه‌سازی مردمی

 

و مراکز سیاست‌گذاری فرهنگی در محلات است. همزمان، سامانه‌های جامع تبلیغی با حضور صد‌ها هزار مبلغ و شبکه‌های تخصصی خانواده و جمعیت، بستر‌های نرم‌افزاری این تحول را فراهم کرده‌اند، اما برنامه‌های این مساجد چگونه قرار است در همه اقشار جامعه اثرگذاری داشته باشد؟

حجت‌الاسلام رضا عزت‌زمانی، معاون امور فرهنگی و تبلیغ سازمان تبلیغات اسلامی در پاسخ به جام‌جم با اشاره به دغدغه اصلی خود در حوزه فرهنگ‌سازی گفت: دغدغه اصلی ما در فضای فرهنگ‌سازی، حرکت‌های مبتنی بر ظرفیت‌های فرهنگی-مذهبی در ۸۰ هزار مسجد کشور است. در این راستا، شبکه‌های فعالی برای موضوعات مختلف و دوره‌های آموزشی گوناگون ایجاد شده است. همچنین بحث میدانداری مساجد به طور مفصل دنبال شده؛ به‌طوری که طرح «۱۰ هزار مسجد، ۱۰ هزار محله» و طرح «محراب» برای شناسایی مساجد ویژه در کشور اجرا شده است تا این مساجد به‌عنوان مراکز سازماندهی حکمرانی فرهنگی و اجتماعی محلات عمل کنند. هدف آن است که حکمرانی نهادینه شود و همه افراد برای تعامل و حرکت اجتماعی به مسجد متصل شوند. 

به‌گفته وی، مسجد صرفا یک نمازخانه نیست؛ بلکه حکمرانی و شبکه‌سازی اجتماعی مردم‌پایه با حضور نخبگان محله و تاثیرگذاری در عرصه فرهنگی و اجتماعی را بر‌عهده دارد. در واقع مسجد مقر فرماندهی است، اما نه‌فقط برای افراد خاص با نگاه خاص، بلکه مردم خود را جزئی از مسجد و تعامل با آن می‌دانند، چنان که در طول تاریخ چنین بوده و ان‌شاءالله خواهد بود، اما تا رسیدن به آن نقطه، همه اثرگذاران باید در مساجد و شبکه‌های مرتبط حضور یابند و محل گفت‌و‌گو، تبیین و سیاست‌گذاری در حوزه فرهنگی باشند. 

وی ادامه داد: تا پیش از وقوع جنگ اخیر در منطقه، در توافقی بسیار خوب با نهاد‌های مدرسه‌ای، از سامانه‌هایی استفاده شد که به‌طور دقیق نقطه‌زن عمل می‌کنند. یکی از این سامانه‌ها، سامانه سازمان تبلیغات اسلامی است که ۱۷۰ هزار مبلغ خواهر و برادر در آن حضور دارند و گزارش‌های خود را ثبت و محتوا‌های ارائه‌شده را بررسی می‌کنند.

وی عنوان کرد: یکی دیگر از شبکه‌های بسیار مؤثر، شبکه فعالان حوزه خانواده و جمعیت است که چندین هزار استاد و مبلغ در آن ثبت‌نام کرده‌اند. این تعاملات مورد حمایت محتوایی قرار گرفته و گزارش‌های آن در حوزه توانمندسازی و محتوای حرکت‌های مردمی بررسی می‌شود. خوشبختانه در این زمینه، شبکه فعالی برای موضوعات فرهنگی و اجتماعی دیگر نیز وجود دارد و در حال حاضر دوره‌های مختلفی در حال برگزاری است.