وقتی هرمز بسته میشود؛ جنگی که از میدان نبرد به جیب مردم جهان رسیده است
پس از هفتهها درگیری در جنگی که در ماه جنگ رمضان آغاز و به این نام شناخته شد و با حملات تجاوزگرانه آمریکا و اسرائیل علیه ایران شروع شد، اکنون منطقه در شرایط سکوت نظامی قرار دارد. اما این سکوت به معنای بازگشت آرامش کامل نیست. مهمترین پیامد این جنگ تجاوزگرانه و تحمیلی علیه ایران، همچنان پابرجاست؛ تنگه هرمز بسته مانده و همین موضوع اقتصاد جهانی را در وضعیت نگرانکنندهای قرار داده است.
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال نفت در جهان است و بخش بزرگی از انرژی مصرفی کشورهای مختلف از همین مسیر عبور میکند. بسته ماندن این آبراه باعث شده بازارهای انرژی با نگرانی و نوسان روبهرو شوند. بسیاری از کشورها که به نفت و گاز منطقه وابستهاند، اکنون با خطر افزایش قیمت انرژی و هزینههای اقتصادی سنگینتر مواجه شدهاند.
در همین فضای پرتنش، خبرهایی از درگیریهای پراکنده در دریا نیز منتشر میشود. فرماندهی نظامی آمریکا اعلام کرده یک نفتکش با پرچم ایران را در خلیج عمان متوقف کرده است. طبق این ادعا، کشتی پس از چندین هشدار به مسیر خود ادامه داده و در نهایت با هدف قرار گرفتن سکان آن توسط یک جنگنده، متوقف شده است. چنین رخدادهایی نشان میدهد حتی در دوران آتشبس نیز تنشها در منطقه به طور کامل فروکش نکرده است.
در سطحی فراتر از این حوادث، بسیاری از تحلیلگران معتقدند آنچه در منطقه رخ میدهد فقط یک درگیری نظامی ساده نیست. رقابت بر سر انرژی و مسیرهای انتقال آن به یکی از مهمترین عوامل این بحران تبدیل شده است. اگر مسیرهای انتقال نفت ناامن یا بسته بماند، کشورهایی که به این منابع وابسته هستند مجبور میشوند انرژی را از منابع دیگر و با قیمتهای بالاتر تهیه کنند.
در این میان، برخی کشورهای اروپایی نیز اعلام کردهاند برای بازگشایی مسیرهای دریایی آماده همکاری هستند، حتی اگر این موضوع به حضور نظامی در منطقه منجر شود. همزمان فشارهای سیاسی برای تغییر برخی سیاستهای ایران نیز افزایش یافته است.
به همین دلیل بسیاری معتقدند جنگ رمضان اگرچه در میدان نبرد متوقف شده، اما پیامدهای آن همچنان ادامه دارد. اکنون رقابت بر سر انرژی، امنیت مسیرهای دریایی و نفوذ اقتصادی در حال شکل دادن به مرحله تازهای از بحران است.
در چنین شرایطی، سرنوشت تنگه هرمز فقط مسئله چند کشور منطقه نیست. این آبراه به نقطهای تبدیل شده که تصمیمها و تحولات آن میتواند بر قیمت سوخت، هزینه حملونقل و حتی زندگی روزمره مردم در نقاط مختلف جهان تأثیر بگذارد. به همین دلیل، آرامش واقعی در منطقه زمانی بازمیگردد که گره این گذرگاه حیاتی نیز باز شود.
گفت و گو
محمدرضا مهدوی در گفتوگو با جام جم آنلاین
کاش با این همه ۳۰ و چند ساله به جام جهانی نمیرفتیم / میتوانیم در جام جهانی بترکانیم
«جامجم» در گفتوگو با معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی بررسی کرد