تکرار تراژدی معدن‌؛ از داراب تا طبس

حالا در اردیبهشت‌ماه امسال و به فاصله تنها سه روز شاهد وقوع دو حادثه معدن بودیم. ششم اردیبهشت‌ماه در معدن منگنز داراب ونهم اردیبهشت درشرکت معادن زغالسنگ پروده طبس.در داراب یک نفرکشته ودرطبس نیزیک نفرکشته و معدنچی دوم زخمی شد. حوادثی که سال‌هاست رخ می‌دهد و گویا قرار نیست زنجیره مرگ معدنچیان یک‌باربرای همیشه قطع شود. 
به‌گزارش خبرنگار جام جم، صبح روز ششم اردیبهشت‌ماه کارگران معدن منگنز داراب به روال روزهای‌گذشته، کار خود را در معدن آغاز کردند. عقربه‌ها ساعت۱۰:۳۰دقیقه را نشان می‌داد که ناگهان معدن فرو ریخت و یکی از معدنچیان زیر آوار گرفتار شد. به‌گفته رئیس شعبه هلال‌احمر داراب، با اعلام گزارش ریزش، امدادگران عازم محل شده و همراه با پرسنل شاغل در معدن آواربرداری کردند اما در نهایت جسد بی‌جان یک‌کارگر ۳۵ ساله بیرون‌کشیده شد. حادثه دوم در طبس و حوالی ساعت ۶ صبح روز نهم اردیبهشت‌ماه رخ داد. ابراهیم رحیمیان، دبیر اجرایی خانه کارگر طبس، در مورد ریزش معدن پیمانکاری تحت کارفرمایی شرکت معدنی پروده طبس گفت: «حادثه در مزون هفت شرکت زغالسنگ پروده طبس‌که شرکت پیمانکار «الماس مته شمال» در آن فعالیت می‌کرده، رخ داده که ناشی از ریزش بوده و انفجاری رخ نداده است. از میان دو نفری که در محل مانده بودند، یک نفر زنده خارج شده که دچار شکستگی در ناحیه شانه و احتمالا تروما شده است. گویا ۱۴ نفر در کارگاه حضور داشته‌اند که ۱۲ نفر موفق به فرار شدند و دو نفر دیگر در محل باقی ماندند.» ایمنی همان حلقه مفقوده‌ای است‌که رحیمیان انگشت روی آن‌گذاشت و در گفت‌وگویی با ایلنا ادامه داد: «اعضای کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار که به محل اعزام می‌شوند، از قبل درباره نامناسب‌بودن وضعیت زون هفت هشدارهایی داده بودند. البته برخی مسائل تخصصی وجود دارد که نیازمند بررسی بیشتر است.»
احسان خسروی، دادستان طبس هم در این رابطه گفت: متاسفانه درپی حادثه ریزش زون ۷ معدن پروده طبس یک نفر فوت کرده و یک نفر نیز مجروح شده است. بلافاصله عملیات امداد و جست‌و‌جو انجام شد و پیکر کارگر متوفی از محل خارج شد. وی بیان کرد: دستور قضایی برای پیگیری این حادثه صادر شده است و با ادارات متولی نیز هماهنگی شده است. 

توجه ویژه به ایمنی معادن و معدنچیان 
آن‌طور که دکتر مسعود مطلبی‌قاین، متخصص ‌ارتقای سلامت و مرکز تحقیقات بهداشت کار ایران توضیح می‌دهد در بحث ایمنی باید به دو موضوع مهم توجه ویژه داشت: «ابتدا زیر‌ساخت‌های لازم و دوم فرهنگ و جو ایمنی در جامعه و محل‌های کار. زیرساخت‌ها در گروی مسائل مختلفی است، از حوزه سیاست‌گذاری تا تصمیماتی‌ که در حوزه اقتصادی اتخاذ می‌شود. مثلا تعرفه ماشین‌آلات و تجهیزات وارداتی، یا این‌که ارز دولتی یا ارز مناسبی در اختیار معدنکاران یا شرکت‌های معدنی قرار داده شود تا تکنولوژی و تجهیزات خوبی وارد کنند یا این‌که مدیران این شرکت‌ها به‌نوعی انتخاب شده باشند که فقط جنبه‌های اقتصادی لحظه‌ای محیط کار را مورد توجه قرار ندهند.»  او در خصوص این‌که دولت چه وظیفه‌ای در قبال تامین ایمنی معدنچیان دارد، افزود: «علی‌الظاهر، نهادی‌که باید این کار را انجام دهد وزارت کار است و در کنار آن دستگاه‌هایی شامل وزارت صنایع و دیگران باید وارد عمل شوند. سازمان بین‌المللی کار (ILO) کنوانسیون‌های مختلفی را برای کشورهای عضو این سازمان که ایران هم عضو آن است، صادر کرده.یکی ازآخرین توصیه‌هایی که خرداد سال۱۴۰۱(‌ژوئن ۲۰۲۲‌) انجام شد این بود که سلامت و ایمنی راجزو حقوق بشر درمحل کاربدانیم و انجام برنامه محل‌های کار سالم و ایمن را توصیه کرد. با‌وجود این‌که ایران عضو این سازمان است اما تا این لحظه که دو سال از تصویب کنوانسیون ۱۹۱ ILO می‌گذرد، هنوز هیچ اقدام مؤثری انجام نشده است.اگرهیچ حرکتی نکنیم،روزانه شاهد اتفاقات بیشتری خواهیم بود که امروزه تا این حد برای‌مان عادی شده است. به‌عنوان فردی که در حوزه ایمنی و بهداشت فعالیت می‌کنم هرروزه منتظرم که اتفاق جدیدی مانند آنچه در پلاسکو و زمستان یورت اتفاق افتاد،دوباره رخ دهد که شایسته کشور و مردم‌مان نیست و نیاز به یک عزم جزم و جدی دارد تا مشکلات حوزه ایمنی کشوروپیش ازهمه،معادن کشور مرتفع شود.»