فاصله گرفتن سعدی از پیچیدگی‌های روزگار کهن 

اشعار سعدی به دلیل جامعیت، اهمیت بسیار زیادی دارد. این اشعار به زیبایی گرایش دارد، مثل اخلاق که یک زیبایی عملی است. نگرش سعدی بر هستی شناسی و تمرکز بر عشق نیز تعریف میشود. در روزگاری که پچیدگی‎های بحث‌های صوفیانه مطرح بود سعدی بدون توجه به این پیچیدگی، نثر ساده و روان خود را ارائه داد. شعر سعدی به جای آنکه ذهنی، فلسفی و مربوط به تصوف باشد به مردم مشغول است و سعی می‌کند از پیچیدگی‌های گذشته فاصله بگیرد. 
بخش دیگری از آثار سعدی، رساله سعدی است. به نوشته‌های کوتاه که امروز یادداشت گفته میشود رساله می‌گفتند. او همچنین رساله‌ای به نام «نصیحت الملوک» دارد که از زبان ساده‌ای برای نگارش آن استفاده شده است. بر خلاف آن روزگار که اهل قلم ستایشگر حکما بودند سعدی نصحیت گو است و در کلام او در حد اعتدال جسارت و صراحت رویت می‎شود. او الگوی خوبی در این زمینه است. از سویی سعدی طنز‌هایی ظریفی دارد که در هر دو گلستان و بوستان به کار برده شده است. در واقع این شاعر در آثارش از قدرت طنز استفاده می‌کند. البته این طنز به دلیل ظرافت کلام سعدی چندان حس نمیشود. کتاب‎های متعددی در رابطه با طنز سعدی نگاشته شده است. 
مجموعه‌ای از موارد مختلف که در آن روزگار رایج بوده در آثار سعدی رویت می‌شود. همه این موارد بر گرفته از نگاه منصفانه و انتقادی بوده است. او ستایش گر نبود و به همین دلیل بعد از گذشت قرن‌ها متون سعدی متونی کهن نیست. این متون خلاقانه است. در دورانی تصور بر این بود که خواندن آثار گذشتگان فقط برای این است که به ادبیات غنی ایران افتخار کنیم. اما اکنون اگر میخواهیم زبان فارسی پویا و زنده بماند باید از تمام قابلیت‌های زبان استفاده کنیم. در عصر سریع رسانه‎ها، به شیوایی زبان کم توجهی می‎شود. زبان فارسی در همه جا فقیر است، در کتاب ها، در مقالات و در همه ابعاد. دیگر تمثیل و کنایه و چند معنایی وجود ندارد، به خصوص دیگر اثری از قابلیت‎های نحوی فارسی نیست. این به دلیل کم توجهی در مدارس به دروس ادبیات است. ما باید آثار بزرگان را با جدیت بخوانیم. بی اعتنایی به خواندن و نوشتن خوب نیست. شاید بزرگداشت سعدی بهانه‌ای برای اهمیت دادن به این موضوعات باشد.