راهنمای جبران خسارات منازل

دولت به‌منظورتأمین اسکان موقت آسیب‌دیدگان جنگ رمضان درشهرهای زیر یک میلیون نفرجمعیت،تسهیلات قرض‌الحسنه بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان با بازپرداخت یک تا دوساله در نظر گرفته است. 
هموطنان می‌توانند با مراجعه به تارنمای bonyadmaskan.ir یا از طریق تماس تلفنی و ارسال پیامک به شماره بنیاد مسکن استان مربوطه، نسبت به اعلام خسارت، ثبت درخواست اعزام کارشناس برای ارزیابی و پیگیری آواربرداری و بازسازی واحدهای مسکونی و تجاری خود اقدام‌کنند.
در پایتخت نیز مدیریت شهری با راه‌اندازی سازوکارهای حمایتی و خدماتی، در تلاش است روند جبران خسارات و بازگشت آسیب‌دیدگان به زندگی عادی را تسریع کند. مسئولیت ساماندهی شرایط و جبران خسارات به‌صورت یکپارچه بر عهده مدیریت شهری و ستادهای بحران قرار دارد.
شهریار شیرازی، یکی از شهروندان ساکن تهران است که در محله نوبنیاد زندگی می‌کند؛ منطقه‌ای که در روزهای اخیر هدف حملات دشمن قرار گرفته و منزل او نیز از این آسیب‌ها در امان نمانده است. شیرازی در توضیح وضعیت پیش‌آمده به خبرنگار ما می‌گوید: طی شش روز، سه بار به محله آنان حمله شده و هر بار خانه‌اش دچار خسارت شده است. 
به گفته شیرازی، در نخستین حمله، پنجره‌ها و درهای منزل آسیب دیدند. بلافاصله گروه‌های جهادی مردمی برای پاکسازی به محل مراجعه کردند و اقدامات اولیه را انجام دادند؛ از جمله پوشاندن پنجره‌ها با نایلون و برنامه‌ریزی برای بازسازی.
این شهروند می‌گوید که چند روز بعد، حمله‌ای مجدد به همان محدوده صورت گرفت و خانه او باردیگر آسیب دید. این روند با حمله‌ای دیگر تکرار شد و میزان خسارات افزایش یافت. او اکنون پیگیر روند پاکسازی و بازسازی منزل خود از سوی شهرداری تهران است.
 
راهنمای جبران خسارات
فرآیند جبران خسارات شهروندان در چند مرحله تعریف شده است. به‌منظور تسریع در ارائه خدمات در پایتخت، «مرکز جهادی حامی» در سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران راه‌اندازی شده است. این مرکز با هدف پاسخگویی متمرکز به نیازهای آسیب‌دیدگان، خدماتی از جمله اسکان اضطراری، پاکسازی منازل، ارزیابی ایمنی ساختمان‌ها و برآورد خسارات را ارائه می‌دهد. همچنین پاسخگویی به سؤالات شهروندان و ارائه حمایت‌های روانی و اجتماعی از دیگر وظایف این مرکز است.
برای تسهیل دسترسی شهروندان، راه‌های مختلفی برای ثبت و پیگیری خسارات در نظر گرفته شده است. براساس اعلام سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، تماس با شماره ۱۳۷ (داخلی ۳) یا سامانه ۱۸۱۱، مراجعه حضوری به شهرداری‌های نواحی و حضور در پایگاه‌ها و چادرهای مدیریت بحران مستقر در محل حادثه، از جمله این مسیرهاست. علاوه‌بر این، امکان ثبت و پیگیری خسارات از طریق اپلیکیشن شهرزاد نیز فراهم شده است تا شهروندان بتوانند بدون نیاز به مراجعه حضوری، درخواست‌های خود را ثبت و پیگیری کنند.
پس از ثبت درخواست، تیم‌های تخصصی در محل حاضر شده و وضعیت ساختمان‌ها را بررسی می‌کنند. براساس نتایج این ارزیابی، اقدامات لازم از تعمیرات جزئی تا بازسازی کامل یا نوسازی در دستور کار قرار می‌گیرد. تعمیرات ضروری، مانند ترمیم شیشه‌ها و بخش‌های آسیب‌دیده، در کوتاه‌ترین زمان انجام می‌شود. در مواردی که ساختمان‌ها نیازمند تخریب و نوسازی کامل هستند، حمایت‌ها تا زمان تأمین محل سکونت مناسب ادامه خواهد داشت و برای این خانواده‌ها ودیعه مسکن جهت اجاره واحد جدید در نظر گرفته می‌شود.
براساس اعلام سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، برای خانوارهایی که میزان تخریب واحد مسکونی آنان بالا بوده و واحد مسکونی نیازمند نوسازی کامل باشد، پس از ثبت خسارت، اقدامات لازم برای اسکان این افراد در هتل‌های سطح شهر در همان روز انجام می‌شود. این خدمات شامل تأمین کامل وعده‌های غذایی و امکانات اولیه زندگی است و در حال حاضر، بیش از ۵۵۰۰ نفر، معادل حدود ۱۷۰۰ خانواده، در هتل‌های شهر تهران اسکان داده شده‌اند.
لطف‌الله فروزنده، معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران نیز در این خصوص اعلام کرده که جبران خسارت لوازم خانگی و خودرو بر عهده دولت است؛ شهرداری صرفا همکاری می‌کند. او افزود: همکاران ما در شهرداری‌های نواحی حضور دارند و بعد از ثبت خسارات به صورت حضوری یا تلفنی از سوی شهروندان، اقدامات لازم جهت کارشناسی میزان خسارت انجام می‌شود و شهرداری تهران کمکی جزئی برای تهیه اثاثیه اولیه و حداقل‌های زندگی را تأمین می‌کند. 
فروزنده ادامه داد: برای جبران خسارات مغازه‌های کوچکی که در جوار واحدهای مسکونی تخریب‌شده بودند و آسیب دیدند نیز شهرداری تهران قبول مسئولیت کرده اما جبران خسارات مجتمع‌های تجاری بر عهده دولت است.
 
بازسازی واحدهای آسیب‌دیده در چهار گروه
طبق آمارهای اعلامی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، در مجموع ۳۷ هزار و ۶۸۷ واحد مسکونی آسیب‌دیده در فرآیند بازسازی قرار دارند که در چهار گروه دسته‌بندی شده‌اند. علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در این باره می‌گوید: «۳۱ هزار و ۴۴ واحد در گروه الف تنها دچار آسیب‌های جزئی مانند شکستگی شیشه و پنجره شده‌اند که تاکنون نیمی از شیشه‌های آنها تعویض شده و باقی در حال انجام است.»
نصیری می‌افزاید: «۴۷۱۴ واحد در گروه ب نیازمند تعمیرات متوسط و پایدارسازی هستند. همچنین ۱۹۳۰ واحد مسکونی در قالب ۲۳۴ ساختمان در گروه‌های ج و د قرار دارند که به مقاوم‌سازی، تخریب یا نوسازی کامل نیاز دارند.»
او درباره زمان اجرای پروژه‌ها می‌گوید: «عملیات مقاوم‌سازی حدود یک سال و تخریب و نوسازی تا دو سال زمان می‌برد، هرچند برخی واحدها بسته به میزان آسیب، طی سه تا چهار ماه بازسازی و تحویل می‌شوند.»
 براساس این گزارش، در گروه ب۱ اگر هزینه تعمیر کمتر از ۵۰۰‌میلیون تومان باشد، مبلغ توسط کارشناس تعیین و از طریق چک بانکی به مالکان پرداخت می‌شود. در گروه ب۲ نیز در صورت هزینه بالاتر، شهرداری پیمانکار اعزام می‌کند. مسئولیت بازسازی در گروه‌های ج و د مستقیما با شهرداری است.
نصیری با اشاره به اسکان موقت آسیب‌دیدگان می‌گوید: «ساکنان گروه‌های ب، ج و د در هتل‌ها یا واحدهای اقامتی مستقر شده‌اند و برای گروه‌هایی با خسارات شدیدتر، تسهیلاتی شامل یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان ودیعه و ۴۰ میلیون تومان اجاره‌بها در نظر گرفته شده است.»
او همچنین از پرداخت بخشی از خسارات وارده به اموال شهروندان خبر داده و می‌گوید: «شهروندان برای دریافت خسارت اثاثیه منزل و خودرو باید فرم‌های مربوطه را تکمیل کنند تا پس از تأیید، به بیمه ارجاع شود. علاوه‌بر این، بن‌کارت‌های تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان برای خرید لوازم خانگی و تا سقف ۳۰ میلیون تومان جهت تأمین ارزاق به آسیب‌دیدگان اختصاص یافته است.» 
نصیری در پایان تأکید می‌کند که تمامی هزینه‌های جابه‌جایی و اسکان بر عهده شهرداری است و شهروندان نباید هیچ مبلغی پرداخت کنند.