یک مقام بانک مرکزی در گفتگو با خبرنگار ما با اعلام این مطلب افزود: مدت ها بود که بانک مرکزی شکایاتی را دریافت می کرد که براساس آن بانک ها روش های متفاوت و نامشخصی را برای محاسبه نرخ سود تسهیلات اعطایی به بخش های مختلف به کاری می بستند و این مساله باعث تفاوت قابل توجه در نرخ های نهایی ارائه شده به مشتریان می شد.
وی اظهار کرد: به عنوان مثال نرخ سود تسهیلاتی که براساس مصوبه شورای پول و اعتبار باید 13 درصد باشد، در عمل 17 درصد محاسبه می شد. رواج این روش به نوعی بود که احساس شد مصوبه کاهش نرخ سود بانکی عملا در حال دور خوردن است و اجرایی نمی شود.
وی تصریح کرد: برای این منظور تمامی بانک ها نرم افزاری را دریافت کردند و بر روی حافظه رایانه هایشان نصب شد که براساس نوع تسهیلاتی که بانک پرداخت می کند، نرخ سود و کارمزد را محاسبه و دفترچه اقساط را چاپ می کند.
وی خاطرنشان کرد: طراحی این نرم افزار به گونه ای است که قابل پاک شدن یا تغییر و دخل و تصرف نیست و هنگامی که کار پرونده وام شخص به اتمام می رسد، بخش اعتبارات باید کد عددی پرونده شخص را وارد برنامه کند و برنامه براساس محاسباتی که در آن وارد شده است ، دفترچه کل دوره اقساط وام یاد شده را چاپ می کند.
وی افزود: این روش ایرادات محاسباتی عمدی یا غیرعمدی بانک ها را برای محاسبه غیرمعمول نرخ سود بانکی بالاتر از ارقام مصوب از میان می برد و می توان اطمینان داشت که نرخ سود تسهیلات مثلا مسکن ، ازدواج یا خودرو میان تمام بانک های دولتی و خصوصی در تمام شعبه های کشور یکسان است.
وی اظهار کرد: نرخ های درج شده در این نرم افزار هر سال یک بار یا هر زمانی که تصمیم قانونی جدیدی برای تغییر در نرخ سود تسهیلات بانکی یا کارمزدها و سایر دریافتی ها از وام گیرنده اتخاذ شود، از سوی بانک مرکزی اعمال خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: نمونه این نرم افزار هم اکنون در بیمه های کشور و بویژه هنگام صدور بیمه شخص ثالث خودرو استفاده می شود و جلوی تخلفات احتمالی از ارقام مصوب قانونی را گرفته است. این نرم افزار از حدود یک هفته پیش در تمامی شعب بانک ها بویژه بانک ملی ایران نصب شده است.
خبرنگار ما می نویسد: با کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی از سوی شورای پول و اعتبار و کم شدن وام های پرداختی بانک ها به مردم - بویژه وام های خرد و کم مبلغ - برخی بانک ها پیشنهاد پرداخت وام با نرخ های سود بالاتر از ارقام مصوب را به مشتری ارائه می کردند. مثلا وام 13 درصدی تا 17 تا 25 درصد سود نیز پیشنهاد می شد و بسیاری از شهروندان از سر اجبار و نیاز، این نرخ سودها را می پذیرفتند، اما اکنون به نظر می رسد نرم افزار بانک مرکزی کمی به حل مشکل کمک کند.
افزایش نرخ سود برخی تسهیلات
همچنین خبرنگار ما مطلع شد که کمیسیون پول و اعتبار که همان شورای منحل شده پول و اعتبار است و هم اکنون به عنوان زیرمجموعه شورای عالی مدیریت و برنامه ریزی اقتصادی کار می کند، نرخ سود برخی تسهیلات کم بهره و حمایتی را تا 2.5 درصد افزایش داده است.
به عبارت بهتر، تسهیلاتی که نرخ سود 4 درصد داشتند به 6.5 درصد و تسهیلاتی که نرخ سود 7 درصدی داشته اند، اکنون به 9 تا 9.5 درصد رسیده اند.
نمونه بارز این امر، وام 16میلیون تومانی است که به خانواه معظم شهدا با نرخ بهره 4 درصد و برای تهیه مسکن پرداخت می شود. مدت بازپرداخت این وام ، 20 ساله است و مبلغ هر قسط 93 هزار تومان و کل مبلغ سود دریافتی پس از 20 سال حدود 6.5 میلیون تومان می شد، اما با تصمیم جدید مبلغ هر قسط به 103هزار تومان و کل سود پس از 20 سال به 8.5 میلیون تومان افزایش یافته است.
ظاهرا این مصوبه وام های پرداختی به بخش کشاورزی ، صنعت ، مشاغل زودبازده ، تعاونی ها، ازدواج و برخی دیگر از تسهیلات ارزان قیمت را در بر می گیرد. این مصوبه ظاهرا هفته گذشته به بانک مرکزی ابلاغ شده است.