یکی از قابهای تصویری برجسته ایران جان در این استان، به تصویر کشیدن الفتی است که با تقریب مذاهب توانسته به عنوان یک الگوی موفق شناخته شود.برای واکاوی این تجربه،سراغ دونفرازچهرههای شاخص مذهبی استان رفتیم؛ حجتالاسلام علیاکبر میرزایی از علما و پژوهشگران شیعه و شیخ مسعود راهبر امام جمعه اهل سنت شهرستان بندرلنگه و رئیس شورای علمای این شهرستان در گفتوگوی جامجم با این دو عالم، به دنبال درکی واقعی از فضای حاکم بر روابط و تعاملات بین مذاهب در هرمزگان هستیم. سخنان آنان میتواند راهنمایی برای شناخت راز این همدلی پایدار باشد و به این پرسش پاسخ دهد که چگونه هرمزگان به الگویی برای دیگر نقاط کشور تبدیل شده است.
رمزگشایی از بافت مذهبی هرمزگان
علیاکبر میرزایی از روحانیون شیعه استان هرمزگان درباره ساختار مذهبی منحصربهفرد و تجربه موفق همزیستی مسالمتآمیز در این استان به جامجم گفت: برای درک صحیح این تجربه، ابتدا باید بافت مذهبی استان را شناخت. هرمزگان به دلیل داشتن بیش از هزار کیلومتر مرز آبی، از دیرباز مراودات فرهنگی و تجاری گستردهای با کشورهای حاشیه جنوبی خلیجفارس داشته است. این تعاملات تاریخی، به شکلگیری بافتی تلفیقی از شیعه و سنت انجامیده است. در این استان، شیعیان عمدتا از نوع کُلم(زیدی) هستندوشیعیان دوازدهامامی حضورندارند.درمقابل،اکثریت قاطع اهل سنت را شافعیمذهبان تشکیل میدهند که بیش از ۸۰ درصد جامعه سنی این استان را شامل میشوند. مذاهب حنفی و مالکی نیز به صورت پراکنده و با درصدی کمتر (بین ۱۰ تا ۲۰ درصد) حضور دارند. نکته حائز اهمیت این است که گروههایی با گرایشهای افراطی، حضوری بارز و مؤثر در عرصه عمومی استان ندارند و فضای کلی، معتدل و مبتنی بر مداراست. میرزایی در ادامه توضیح داد: مهمترین ویژگی جامعه اهل سنت هرمزگان، همراهی و آرامش آنان در چارچوب قانون اساسی است. تجربه چند دهه گذشته نشان داده علمای اهل سنت این منطقه همواره حامی نظام بوده و هیچ حرکت یا موضعگیری مغایرتی با موجودیت آن نداشتهاند.
اعتماد و مشارکت، کلید وحدت است
این روحانی با بیان اینکه اعتماد و بهکارگیری نخبگان اهل سنت در پستهای مدیریتی و اجرایی، سنگبنای ثبات و انسجام در هرمزگان است عنوان کرد: درس بزرگ و الگوی موفق هرمزگان برای مدیریت یک جامعه چندمذهبی، در همین رویکرد عملی نهفته است. ما قانون اساسیای داریم که مذهب رسمی کشور را شیعه اثنیعشری میداند و این اصل، محترم و غیرقابل تغییر است؛ اما بر مبنای همین قانون، باید از تمامی ظرفیتهای متعهد و لایق کشور، صرفنظر از وابستگی مذهبی، در جهت پیشرفت و امنیت استفاده کرد. شرط اصلی، التزام عملی فرد به قانون اساسی، نظام جمهوری اسلامی و اصل رکنی ولایتفقیه است. زمانی که افراد واجد این شرایط، از درون جامعه اهل سنت برمیخیزند و مسئولیتهای کلیدی را عهدهدار میشوند، پیامی قدرتمند از اعتماد نظام به تمامی اجزای ملت ارسال میشود.
نمایش وحدت در آینه رسانه
وی با تأکید بر نقش بیبدیل رسانهملی در انعکاس و تقویت این الگوی موفق ملی اضافه کرد: رویدادهایی مانند «ایران جان» فرصتی استثنایی هستند تا این دستاورد بزرگ ملی، یعنی الگوی همزیستی مسالمتآمیز در عین تنوع، به تمام ایران و حتی جهان معرفی شود. باید از این فرصت برای نشاندادن عمق روابط مبتنی بر احترام متقابل استفاده کرد. خوشبختانه امروز این بستر در صداوسیما فراهم شده است. حضور آنان در برنامههای تحلیلی و حتی بیان احکام شرعی مربوط به مذهب خود در رسانه ملی، اعتماد را در دل جامعه اهل سنت تقویت میکند و به جامعه شیعه نیز اشتراکات و پیوندهای عمیق میان دو مذهب را یادآور میشود. علاوهبراین، نمایش پروژههای مشترک فرهنگی و مذهبی، مانند مساجد باشکوه و کمنظیری که در مناطق سنینشین مانند بستک با معماری روز دنیا ساخته شدهاند، گواهی بر این است که آنان نیز همچون شیعیان، به آبادانی و تعالی ایران اسلامی میاندیشند. البته باید گفت تجربه هرمزگان بهوضوح نشان میدهد که چالشهای این استان هیچگاه ریشه مذهبی نداشته واعتراضاتی هم اگر مطرح میشود،معمولاریشه درمسائل اقتصادی یااجتماعی دارد.
خانوادهای به وسعت یک استان
مسعود راهبر، امامجمعه اهل سنت شهرستان بندرلنگه و رئیس شورای علمای این شهرستان نیز در همین رابطه درباره فضای همدلی و وحدت حاکم بر استان هرمزگان به جامجم گفت: امروز در استان هرمزگان وحدت، همدلی، اتحاد، انسجام و برادری موج میزند و خدا را برای این نعمت بزرگ شاکریم. فضای تقریب مذاهب و نگاه احترامآمیز فرق و مذاهب اسلامی نسبت به یکدیگر، در ایران اسلامی وبهویژه دراستان هرمزگان بهخوبی محقق شده است.این همزیستی مسالمتآمیز که ریشه در تاریخ و فرهنگ غنی این منطقه دارد، امروز به الگویی ارزشمند تبدیل و سبب شده تا مردم این خطه، با وجود تنوع مذهبی، همچون اعضای یک خانواده در کنار هم زندگی کنند و دربرابر هرگونه توطئه تفرقهافکنی دشمنان، دیوار بلند اتحاد را مستحکمتر سازند. راهبر با بیان آنکه تلاش علمای شیعه و سنی همواره معطوف به تحکیم این انسجام بوده است، عنوان کرد: در این خطه_ هم علمای شیعه و هم علمای اهل سنت_ تمام همت خود را بهکار بستهاند تا این انسجام و برادری بیش از پیش تقویت شود و دشمن نتواند درصدد ایجاد اختلاف، رخنه و شکاف در پیکره امت اسلامی برآید.
سدی به نام بصیرت در برابر تفرقه
امام جمعه شهرستان بندر لنگه مقاومت ملت ایران در برابر توطئههای دشمن را ناشی از بصیرت و اتحاد آنان دانست و توضیح داد: امروز دنیای غرب، استکبار و استعمار نهایت تلاش خود را بهکار بسته تا این امت واحده را تکهتکه و تجزیه کند اما ما بحمدالله در ایران اسلامی، این وحدت، اتحاد و انسجام را در پرتو هدایتهای حکیمانه و بیوقفه رهبر عظیمالشأن انقلاب حفظ کرده و تقویت نمودهایم. دشمن دقیقا به همین دلیل از ملت ما خشمگین است. زیرا ملتی آگاه، بیدار و بصیر داریم که از ابتدای انقلاب تاکنون در هر برههای که خطری اتحاد آنان را تهدید کرده، فارغ از هرگونه اختلاف قومی یا مذهبی، یکصدا و متحد در برابر دشمن ایستادهاند. این وحدت ریشهدار تنها یک شعار نیست بلکه در بطن زندگی روزمره، در تعاملات کاری و اقتصادی، در شراکتهای اجتماعی و حتی در پیوندهای خانوادگی و ازدواجهای بین مذهبی، نمودی عینی، ملموس و زنده دارد. این سرمایه اجتماعی و زیرساخت محکم همدلی نهتنها دیروز وجود داشته بلکه امروز نیز پابرجاست و در حقیقت بهصورت پیوسته و تاریخی استمرار یافته و در دورههای مختلف، بهویژه در پرتو آموزههای انقلاب اسلامی، بیش از پیش تقویت و نهادینه شده است. این بنیه مستحکم و اتحاد ناگسستنی همچون دژی استوار اجازه هیچگونه پیشروی و نفوذی به دشمنان این مرز و بوم را نداده و نخواهد داد.
وی در پایان با تأکید بر فرصت بینظیر برنامه «ایران جهان» برای نمایش الگوی موفق هرمزگان خاطرنشان کرد: این برنامه میتواند بستر بینظیری باشد تا باور عمیق به وحدت ملی را به منصه ظهور برسانیم و آن را در متن جامعه بهصورت عینی و ملموس نمادسازی کنیم.