ازجمله نوآورانهترین و متمایزترین هوشهای مصنوعی اخیر میتوان به «گروک» اشاره کرد؛ دستیار هوشمندی که توسط شرکت xAI، وابسته به ایلان ماسک، توسعه یافته است. همهچیز از سال ۲۰۲۳ آغاز شد. ایلان ماسک، که همواره به دنبال پروژههای بزرگ و تأثیرگذار است، شرکت xAI را تأسیس کرد. هدف اصلی این شرکت، توسعه هوش مصنوعیای بود که بر درک عمیق جهان تمرکز کند و نه صرفا بر جنبههای تجاری یا پاسخهای کلیشهای.
نام گروک از رمانی علمی ــ تخیلی قدیمی الهام گرفته شده و به معنای «فهم عمیق و واقعی یک موضوع» است. ماسک تأکید داشت که گروک باید شبیه به شخصیتهای جذاب فیلمهای آیرنمن (مانند JARVIS) یا کتاب «راهنمای کهکشان برای اتواستاپزنها» باشد: هوشمند، شوخطبع، صریح و صادق.
نسخه اولیه (Grok۱) در نوامبر ۲۰۲۳ معرفی شد و بهسرعت ارتقا یافت:
Grok ۱.۵، Grok۱.۵ V(با قابلیت پردازش تصاویر)، Grok۳، Grok۴ (در تابستان ۲۰۲۵) و اکنون در سال ۲۰۲۶، نسخههای پیشرفتهتری مانند۴.۱ Grok و Grok Heavy برای وظایف پیچیدهتر در دسترس است.
یکی از ویژگیهای کلیدی گروک، بهروزرسانی مداوم آن است؛ زیرا مستقیما به اطلاعات واقعی زمان پلتفرم X (توییتر سابق) متصل میشود. این قابلیت اجازه میدهد تا گروک نهتنها اخبار قدیمی را بازگو کند، بلکه به تحلیل نظرات جاری کاربران نیز بپردازد.
تمایز گروک با هوشهای مصنوعی دیگر
بسیاری از چتباتها (مانند برخی مدلهای شناختهشده) بر رعایت ادب و اصول سیاسی تمرکز دارند و گاه از پاسخ به سؤالات حساس اجتناب میکنند. اما گروک رویکرد متفاوتی دارد: ماسک دستور داده است که Grok۴ صداقت حداکثری داشته باشد، یعنی تا حد ممکن حقیقت را بیان کند، حتی اگر خوشایند همه نباشد.
علاوه بر این ویژگیها:
دارای حس شوخطبعی است؛ در پاسخ به سؤالات جالب یا جنجالی، ممکن است با طنز هوشمندانه همراه باشد.
قابلیت تفکر عمیق دارد. پیش از پاسخ، گاه چند ثانیه تأمل میکند، از زوایای مختلف به بررسی مساله میپردازد و بهترین راهحل را ارائه میدهد (معروف به Reasoning پیشرفته).
قادر به پردازش تصاویر، نگارش کد، تولید اسناد، جستوجوی واقعی زمان و حتی تعامل صوتی (در اپلیکیشنها) است.
درخودروهای تسلا نیز در حال ادغام است؛برای مثال، میتوان درحین رانندگی ازآن برای تحلیل وضعیت جادهسؤال کرد.
کاربردهای گروک در حوزههای مختلف
گروک فراتر از یک چتبات ساده عمل میکند و در زمینههای متنوعی قابل استفاده است:
زندگی روزمره: پیشنهاد فیلم، رستوران یا بحثهای فلسفی.
آموزش و تحصیل: توضیح مفاهیم پیچیده با زبانی ساده، حل مسائل ریاضی و نگارش مقالات.
کسبوکار و حرفهای: نگارش کد، تحلیل دادهها، بررسی روندهای بازار و شبکههای اجتماعی.
اخبار و رسانه: خلاصه سریع اخبار و تحلیل نظرات واقعی کاربران در X.
سرگرمی: تولید تصاویر، داستانسرایی یا بحثهای عمیق.
بااینحال، هنوز چالشهایی وجود دارد؛ مانند اینکه طنز آن ممکن است برای همه مناسب نباشد یا مسائل مربوط به حریم خصوصی (بهدلیل استفاده از دادههای X) مطرح شود. تیم xAI در حال تلاش برای افزایش شفافیت و امنیت است.
چشمانداز آینده گروک
شرکت xAI با سرعت بالایی مدلهای جدید را توسعه میدهد. اکنون ۴ Grok و نسخههای سنگینتر آن (Heavy) از قدرتمندترین هوشهای مصنوعی جهان محسوب میشود. شایعاتی در مورد ۵ Grok نیز وجود دارد که احتمالا به زودی معرفی خواهد شد و قابلیتهای بیشتری ارائه میدهد. ایلان ماسک همواره هشدار میدهد که هوش مصنوعی، اگر بهدرستی مدیریت نشود، میتواند ریسکهایی به همراه داشته باشد، بنابراین xAI بر ساخت گروکی تمرکز دارد که به پیشرفت بشریت کمک کند، نه این که کنترل آن از دست خارج شود. گروک بیش از یک ابزار هوش مصنوعی است؛ یک همراه هوشمند، صریح، شوخطبع و همیشه بهروز که به درک جهان کمک میکند.
کدام را انتخاب کنیم؟
اگر روزنامهنگار، تحلیلگر شبکههای اجتماعی، تریدر یا علاقهمند به اخبار زنده هستید گروک معمولا برتری دارد.
اگر نویسنده محتوا، برنامهنویس حرفهای، دانشجو، یا کارمند شرکتی هستید که نیاز به خروجی تمیز و مناسب دارید چتجیپیتی گزینهای امنتر و حرفهایتر است.
اگر فقط میخواهید چت کنید و لذت ببرید گروک اغلب سرگرمکنندهتر و انسانیتر احساس میشود.
گروک، دوستی باهوش، رک،همیشه بهروز و کمی سرکش بوده و چتجیپیتی همکاری حرفهای، قابل اعتماد، منظم و همهفنحریف است.