به مناسبت روز جهانی دیابت تلخی های بیماری شیرین

مراسم روز جهانی دیابت 23آبان امسال در حالی برگزار می شود که در حال حاضر در جهان بیش از 230میلیون نفر را مبتلا کرده است و شیوع دیابت در سال 2025 ، به 333میلیون نفر خواهد رسید.

کد خبر: ۱۵۲۳۸۴

هر 30 ثانیه در دنیا یک پا به علت دیابت قطع می شود و 35درصد قطع عضوهای غیر تصادفی اندام های تحتانی در کشور به علت قطع پا به دلیل دیابت است.

سالانه بیش از 3میلیون مرگ در سراسر جهان ناشی از دلایل مرتبط با دیابت است . دیابت امروزه چهارمین علت شایع مرگ در اغلب کشورهای پیشرفته محسوب می شود؛ به گونه ای که هزینه های مرتبط با زخم های پای بیماران دیابتی حدود 7 تا 10هزار دلار تخمین زده می شود. همچنین 40 تا 70درصد قطع شدگی اندام تحتانی به علت دیابت است و 85درصد از قطع عضو در ارتباط با دیابت به علت زخم پاهاست . مراقبت از پا از 49 تا 85درصد موارد قطع شدگی پا جلوگیری می کند. در کشورهای توسعه یافته ، حدود 50درصد از بیماران به زخم پا مبتلا می شوند و از هر نفر دیابتی یک نفر در طول زندگی به زخم پا دچار خواهد شد. نیمی از موارد قطع عضو مربوط به بیماران دیابتی است . در صورتی که بیماری دیابت بموقع تشخیص دهند و اقدامات درمانی انجام شود، فرد بیمار می تواند زندگی عادی و معمولی خود را مانند همه مردم داشته باشد اما غفلت از این بیماری وآگاه نبودن فرد از بیماری ، خود ممکن است به عوارض سختی مانند کوری ، نارسایی کلیه و نقص عضو منجر شود.

دیابت بیماری ناتوان کننده

دیابت بیماری است که روی تمامی اندامهای بدن تاثیر منفی می گذارد. براثر گذشت زمان و کنترل نکردن قندخون ، دیواره عروق خونی ضخیم می شوند و این مساله باعث محدودیت در خونرسانی به قلب ، مغز و دیگر نواحی بدن می شود. افراد مبتلا به دیابت حدود 2 تا 4 برابر افراد عادی بر اثر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی جان خود را از دست می دهند. همچنین بیشتر از 70 درصد افرادی که مبتلا به دیابت هستند ، فشارخونی بالاتر از حد طبیعی دارند. از سوی دیگر ، آسیب عروق خونی کوچک در چشم در نهایت می تواند به نابینایی منجر شود. کلیه ها نیز حاوی میلیون ها رگ کوچک هستند. در افراد مبتلا به دیابت ، این عروق کار خودشان را درست انجام نخواهند داد و در نهایت ، دیابت به نارسایی و از کار افتادن کلیه منجر خواهد شد. مشکل جدی دیگر این است که دیابت باعث کاهش خونرسانی به اندام ها و از میان رفتن حس آنها نیز می شود. پاها در افراد دیابتی نیاز به توجه و مراقبت خاصی دارند و افراد مبتلا باید هر روز پاهای خود را از نظر وجود زخم ، تورم ، قرمزی و عفونت بررسی کنند.در غیر این صورت بیماری منجر به قطع پاها می شود.اینها بخشی از مشکلات ناشی از دیابت هستند که اگر به آن توجه نشود، علاوه بر آزار و اذیت ، هزینه بسیار بالایی نیز به همراه دارد.

پر هزینه برای کشور

دیابت از بیماری هایی است که بر اساس شاخص سالهای از دست رفته عمر، رتبه ششم را در کشور به خود اختصاص داده است . این بیماری علاوه بر پایین آوردن کیفیت زندگی انسان ، مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی را به جامعه تحمیل می کند؛ به طوری که برآورد می شود نزدیک به 900میلیون دلار ضرر اقتصادی از ناحیه هزینه های مربوط به این بیماری به کشور وارد می شود. بنا بر اعلام وزارت بهداشت ، هزینه دارو این بیماری در سال 1379 تا 74 میلیارد ریال و هزینه بستری شدن بیماران دیابتی 113میلیارد ریال بوده است . کافی است در نظر بگیرید اگر دست کم یک میلیون و 800هزار بیمار مبتلا به دیابت در کشور وجود داشته باشد و هر کدام روزی 2 تزریق انسولین داشته باشند، سالانه یک میلیارد و 300هزار سرنگ در کشور فقط برای این بیماران استفاده می شود.هم اکنون کمترین هزینه درمان یک بیمار برای هر ماه حدود 60هزار تومان است که حدود 90 درصد این هزینه ها مربوط به مصرف تجهیزات و لوازم پزشکی است. دکتر اسدالله رجب ، رئیس هیات مدیره انجمن دیابت ایران در این خصوص می گوید برآورد می شود هر ساله حدود هزار میلیارد تومان صرف درمان بیماران دیابتی کشور می شود.

یارانه برای بیماری

در حالی که آمار دیابت روز به روز بالاتر می رود، دولت هرساله 1000میلیارد تومان برای روغن و قند مصرفی جامعه یارانه می پردازد.این یارانه های پرداختی به قند و روغن موجب افزایش بیماری های دیابتی ، چاقی مفرط و چربی خون بین افراد جامعه می شود.بر اساس آمار مردم ایران ، 40درصد بیش از مقدار متوسط ، قند و 30درصد بیش از مقدار متوسط روغن و چربی استفاده می کنند. از سوی دیگر، مصرف نوشیدنی های شیرین در ایران برابر حد استاندارد دنیا اعلام شده است.

آمار مبتلایان در ایران

بر اساس آخرین آمار اعلام شده از سوی وزارت بهداشت ، حدود یک میلیون و 800هزار بیمار دیابتی شناخته شده در کشور وجود دارد (حدود 3درصد)و حدود 2.2 میلیون نفر نیز در مراحل اولیه دیابت یا اختلال سوخت و ساز هستند، اما خود از آن بی خبرند.
این در حالی است که در کشورهای مجاور ما در امارات متحده 20درصد جمعیت ، در عربستان 14 درصد و در عمان 10درصد جمعیت به دیابت مبتلا هستند. اگر بیماران شناخته نشده را نیز به آمار خود بیفزاییم این رقم در ایران به حدود 5درصد می رسد.
این رقم برای ما بسیار نگران کننده است. بخصوص این که در برخی شهرها ، این میزان بسیار بالاست ، برای مثال در قزوین 14درصد ، در یزد بیش از 13درصد، در بوشهر بیش از 14درصد و در تهران بیش از 12درصد جمعیت افراد بالای 30 سال به دیابت مبتلا هستند.

مصرف بیش از حد نوشابه و آبمیوه های بسته بندی شده به دلیل وجود قند بالا باعث چاقی و افزایش قند خون می شود. نداشتن تحرک ، تغذیه نامناسب ، استفاده از غذاهای چرب و ساندویچ های آماده و بخصوص استرس و فشارهای روانی از عوامل مهم بروز دیابت نوع دوم است ، حدود 95 درصد بیماران دیابت مبتلا به دیابت نوع دوم هستند و فقط 5 درصد به دیابت نوع یک که ارثی است ، مبتلا می شوند.

آموزش مشکل بزرگ

عمده ترین مشکل درمان و پیشگیری از این بیماری ، وضعیت آموزش است ؛ چنان که در حال حاضر کمبود دارو و انسولین مانع مهم درمان این بیماران نیست ، بلکه دیر مراجعه کردن مردم به پزشکان و تاخیر در آگاهی یافتن از ابتلا به دیابت ، مشکل اساسی است ، باید قبول کرد درمان بیماری دیابت علاوه بر مصرف دارو که هزینه آن از سوی بیمه ها پرداخت می شود، نیازمند آموزش و مشاوره بیمار در مورد تغذیه مناسب ، تغییر سبک زندگی و کنترل روزانه قند خون است که متاسفانه تا زمانی که بیمه ها این هزینه ها را متقبل نشوند، عملا کار زیادی نمی توان کرد و حرف ها در حد شعار می ماند.واقعیت این است که 99 درصد از بیماران دیابتی ما، به رغم مصرف دارو، قادر به کنترل بیماری خود نیستند؛ در حالی که بر تعداد بیماران روز به روز افزوده می شود. در عین حال با رقم فعلی بیماران و افزایش تعداد بیماران طی سال های آینده ، لازم است که بودجه قابل توجهی برای آموزش افراد سالم ، متخصصان ، بیماران و سیاستگذاران بهداشتی و درمانی اختصاص یابد و بخصوص بودجه خاصی را به کنترل های روزانه بیماران فعلی اختصاص دهند زیرا در حال حاضر هیچ یک از شرکت های بیمه هزینه ای برای آموزش و مراقبت های پیشگیرانه روزانه به بیماران پرداخت نمی کنند ؛ در حالی که بیماران دیابتی پیش از مصرف مستمر دارو، نیازمند آموزش و آگاهی هستند که بدانند چگونه بیماری خود را کنترل کنند. متاسفانه هنوز سازمان های بیمه گر به ضرورت حمایت از بیماران دیابتی واقف نیستند؛ در صورتی که اگر خدمات درمانی و پیشگیری از این بیماری بموقع انجام شود ، بسیاری از هزینه های دولت و سازمان های بیمه گر برای عملهای پیوند کلیه ، قطع عضو، تخلیه چشم و لیزر کاهش می یابد.

کودکان را فراموش نکنید

23 آذرماه ، روز جهانی دیابت فرصتی برای یادآوری مخاطرات بیماری دیابت و ضرورت بسیج همگانی برای مبارزه با این بیماری است. ظرف 20سال گذشته ، تعداد مبتلایان به آن در دنیا 7برابر شده است. دیابت در کمین هر کس ، در هر کجا و در هر سنی است. شعار امسال این روز، آموزش به کودکان و نوجوانان دیابتی است . بیش از 50هزار نفر از بیماران دیابتی در کشور زیر سال هستند و تعداد افراد زیر 14 سال مبتلا به دیابت ، نامشخص است . هر فرد دیابتی نیازمند 15 تا 20 ساعت آموزش در خصوص نحوه برخورد با بیماری خود است و کودکان و نوجوانان دیابتی که از آغاز بیماری نیاز به درمان با انسولین دارند، نیازمند آموزشی مضاعف هستند. البته این آموزش فقط شامل حال کودکان نیست بلکه اطرافیان آنها نیز باید آموزش های لازم را دریافت کنند.کودکان و نوجوانان دیابتی می توانند مانند دیگر دانش آموزان به مدرسه رفته و تحصیل کنند. اما متاسفانه امروزه دانش آموزان دیابتی دارای مشکلات متعددی هستند. از جمله مشکلات دانش آموزان دیابتی این است که به کودکان و نوجوانان دیابتی اجازه داده نمی شود، هنگام مدرسه در صورت بروز افت قند خون مواد غذایی لازم را مصرف کنند. همچنین برای اغلب کودکان و نوجوانان دیابتی شرکت در زنگ ورزش یا ممنوع یا با مشکلات همراه است .اغلب معلمان و مربیان مسوولیت مراقبت از بیمار دیابتی را حین گردش های علمی نمی پذیرند و در نتیجه امکان حضور در گردش های علمی برای دیابتی فراهم نمی شود. همچنین اغلب کودکان و نوجوانان دیابتی به علت ضرورت کنترل دائمی قند خون ، خوردن مواد غذایی و یا تزریق انسولین مورد توجه قرار دارند و همین مساله موجب می شود از سوی افراد دیگر تحقیر شوند. مبارزه با دیابت ، عزم جدی و ملی می خواهد. در این میان ، کودکان و نوجوانان به عنوان آینده سازان کشور نیز قطعا باید جایگاه ویژه ای در تصمیمات داشته باشند.