روزی که پایه های سلطه امریکا در ایران به لرزه درآمد
چهارم آبان ماه سالروز سخنرانی افشاگرانه امام خمینی(ره) درباره امتیاز کاپیتولاسیون است که نه تنها سرآغاز فصل تازه ای از روند تحولات انقلاب اسلامی شد بلکه در سال 1357 منجر
کد خبر: ۱۴۹۹۴۰
به استقرار نظامی گشت که دیگر هیچگاه مصونیت قضایی بیگانگان را به رسمیت نخواهد شناخت.
این رویداد مهم را که در چهارم آبان 1343 هجری شمسی رخ داد، به روایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی پیش رو دارید:
امام که از حضور مستشاران نظام0 و امنیت0 امریکای0، انگلیس0 و اسرائیل0 و عملکرد زیانبار و اسارت آور آنها در کشور آگاه0 داشت، چند روز پس از تصویب لایحه کاپیتولاسیون برا0 نظامیان امریکای0 در مجلس شورا0 مل0 (21 مهر 1343) از ماجرا اطلاع یافت و با مطالعه متن صورت مذاکرات مجلس، به جزئیات آن آگاه شد. ایشان بلافاصله مراجع و علما0 قم را به تشکیل جلسه هفتگ0 فرا خواند و با ارسال تلگرام و پیکهای0 علما0 سایر شهرها را در جریان امر قرار داد. سپس اعلام داشت که در روز 20 جماد0 الثان0 (برابر با 4 آبان) در منزل خود سخنران0 خواهد کرد.
رژیم پهلوی که از تصمیم امام اطلاع یافت، پیک0 به قم فرستاد تا با امام دیدار کرده و ایشان را از تصمیم خود منصرف سازد، ول0 امام حاضر به دیدار و0 نشد و به ناچار او با فرزند امام (حاج آقا مصطف0) دیدار کرد و با زبان نصیحت و تهدید اظهار داشت: «...آمریکا به منظور کسب وجهه در میان مردم ایران با تمام قدرت فعالیت م0کند و پول م0ریزد و از نظر قدرت در موقعیت0 است که هرگونه حمله به آن به مراتب خطرناکتر از حمله به شخص اول مملکت است! آیت الله خمین0 اگر این روزها بنا دارند نطق0 ایراد کنند باید خیل0 مواظب باشند که به دولت امریکا برخورد0 نداشته باشد که خیل0 خطرناک است و با عکس العمل تند و شدید آنان مواجه خواهد شد.دیگر هرچه بگویند - حت0 حمله به شخص شاه - چندان مهم نیست!»
امام بدون توجه به این تهدیدها اعلام کرد که در 20 جماد0 الثان0، روز میلاد حضرت زهرا (س)، که برابر با 4 آبان ماه بود سخنران0 خواهد کرد.صبح آن روز امام خمین0 در حال0 که بسیار بر افروخته و خشمگین به نظر م0رسید در حضور هزاران نفر از مردم قم وتهران که از ساعات0 پیش در منزل و کوچهها0 اطراف منزل امام اجتماع کرده بودند بیانات تاریخ0 خود را ایراد کرد.
امام سخنان خود را پس از نام خدا با آیه استرجاع (انا لله و انا الیه راجعون) شروع نمود که نشان دهنده مصیبتبزرگ0 بود که بر اسلام و مسلمین وارد آمده است.همچنین تاثر قلب0 خود را از این مصیبت ابراز داشت و اعلام عزا0 عموم0 کرد:
ایران دیگرعید ندارد، عید ایران را عزا کردند...و چراغان0 کردند، عزا کردند و دسته جمع0 رقصیدند...استقلال ما را فروختند، باز هم چراغان0 کردند، پایکوب0 کردند. اگر من به جا0 اینها بودم این چراغان0ها را منع م0کردم.
م0گفتم بیرق سیاه بالا0 بازارها و...خانهها بزنند، چادر سیاه بالا ببرند!
سخنان تکان دهنده، تاثر انگیز و مقطع امام، هر بار با فریاد شیون و زار0 مردم حاضر همراه م0شد. پس از این مقدمه، امام ضمن شرح لایحه کاپیتولاسیون که در مجلس به تصویب رسید نتایج سیاس0 - اجتماع0 آن را با ذکر مثالهای0 خاطر نشان ساخت:
اگر یک خادم امریکای0 یا یک آشپز امریکای0 مرجع تقلید شما را در وسط بازار ترور کند، زیر پا0 خود منکوب کند، پلیس ایران حق ندارد جلو0 او را بگیرد! دادگاهها0 ایران حق محاکمه ندارند! ...باید پرونده به امریکا برود و در آنجا اربابها تکلیف را معین کنند...دولت [ایران] با کمال وقاحت از این امر ننگین طرفدار0 کرد.ملت ایران را از سگها0 امریکای0 پستتر کردند! ..چرا! برا0 اینکه م0خواستند وام بگیرند امریکا خواست که این کار انجام شود.
امام خمینی، مجلس و دولت را که «ربط0 به ملت ندارند» عامل این ننگ و فضاحت دانست و تاکید کرد که اگر روحانیون در مجلس بودند اجازه نم0دادند امریکا، انگلیس و اسرائیل بر سرنوشت کشور مسلط شوند و عمال خود را بر ملت تحمیل نمایند و یک دست نشانده امریکای0 (نخست وزیر)، چنین غلط0 بکند.
سپس متواضعانه نسبت به خطر این قانون ننگین به ارتش، سیاسیون، بازرگانان، مراجع، علما و فضلا اعلام خطر کرد و با اشاره به حضور نظامیان امریکای0 در ایران، خطاب به شاه فرمود:
نظام0ها0 امریکا و مستشاران نظام0 امریکا برا0 شما چه نفع0 دارند؛ اگر این مملکت در اشغال امریکاست، پس چرا اینقدر عربده م0کش0؛ چرا اینقدر دم از ترق0 م0زن0؛ اگر این مستشاران نوکر شما هستند، چرا از اربابها بالاترشان م0برید؛ اگر نوکرند با آنان مثل سایر نوکرها عمل کنید.
پس از آن با شرح فلاکت و بدبخت0 مردم و قروض خارج0 دولت و به دنبال آن وابستگ0 روز افزون کشور به امریکا، فریاد برآورد که «والله گناهکار است کس0 که داد نزند، والله مرتکب گناه کبیره است کس0 که فریاد نزند» ، و به دنبال آن از علما0 قم، نجف، ملتها0 مسلمان، رهبران اسلام0 و رؤسا0 جمهور کشورها0 اسلام0 استمداد کرد که به داد ملت مظلوم ایران برسند، همچنین همه قدرتها0 غرب0 و شرق0 و در راس آنها آمریکا را که مؤید رژیم شاه بودند، به شدت محکوم نمود.
آمریکا از انگلیس بدتر، انگلیس از آمریکا بدتر، شورو0 از هر دو بدتر، همه از هم بدتر و همه از هم پلیدترند، لیکن امروز سر و کار ما با امریکاست.رئیس جمهور امریکا...این معنا را بداند که امروز در پیش ملت ما از منفورترین افراد بشر است که چنین ظلم0 به ملت اسلام0 کرده است...امروز تمام گرفتار0 ما از امریکاست، تمام گرفتار0 ما از اسرائیل است، اسرائیل هم از امریکاست، این وکلا هم از امریکا هستند، این وزرا هم از امریکا هستند، همه دست نشانده امریکا هستند.اگر نیستند چرا در مقابل آن نم0ایستند داد بزنند؛
امام بار دیگر تاکید نمود که نمایندگان مجلسین، نمایندگان واقع0 نبوده و نیستند و اگر فرضا هم بودند به دلیل تایید و یا سکوت در مقابل این تصویب نامه از نمایندگ0 مردم ساقط شدهاند.در پایان خطاب به حاضران در مجلس و علما و روحانیون فرمود، موظفید مردم را آگاه نمایید و به نمایندگان مجلس فریاد اعتراض برآورید.سخنران0 با دعا0 امام و آمین پرشور مردم به پایان رسید.
پس از این سخنران0، امام اعلامیها0 منتشر کرد و اقدام ننگین و اسارت بار دولت و مجلس را پیرامون تصویب لایحه کاپیتولاسیون افشا و محکوم نمود و آن را «سند بردگ0 ملت ایران» و «اقرار به مستعمره بودن ایران» و «ننگینترین و موهنترین تصویب نامه غلط دولتها0 ب0 حیثیت» نامید و نوشت:
اکنون من اعلام م0کنم که این را0 ننگین مجلسین، مخالف اسلام و قرآن است و قانونیت ندارد.مخالف را0 ملت مسلمان است. وکلا0 مجلسین وکیل ملت نیستند، وکلا0 سرنیزه هستند.را0 آنها در برابر ملت و اسلام و قرآن هیچ ارزش0 ندارد و اگر اجنب0ها بخواهند از این را0 کثیف سوء استفاده کننده تکلیف ملت تعیین خواهد شد.
امام بار دیگر امریکا را عامل اصل0 همه گرفتاریها0 مردم ایران و مسلمانان جهان معرف0 کرد که به اسرائیل کمک کرده تا اعراب مسلمان فلسطین را آواره کند و دولت و مجلس ایران را تسلیم خود کرده و روحانیت را به حبس و زجر و اهانت کشیده و غبار ورشکستگ0 و فقر را به رخسار بازرگانان و زارعان نشانده و اصلاحات شاهانه، بازار سیاه برا0 امریکا و اسرائیل درست کرده است... سپس به مردم توصیه و تاکید نمود: ...بر ملت ایران است که این زنجیرها را پاره کنند، بر ارتش ایران است که اجازه ندهند چنین کارها0 ننگین0 در ایران واقع شود... این دولت را ساقط کنند، وکلای0 که به این امر مفتضح را0 دادند از مجلس بیرون کنند...بر فضلا و مدرسین حوزهها0
علمیه است که از علمای اعلام بخواهند که این سکوت را بشکنند... بر جوانان دانشگاهی است که با حرارت با این طرح مفتضح مخالفت کنند... بر دانشجویان ایرانی ممالک خارجه است که در این امر حیاتی که آبروی مذهب و ملت را در خطر انداخته ساکت ننشینند.
سخنران0 و اعلامیه امام بازتابها0 متفاوت0 داشت از یک سو برخ0 از وعاظ در منابر، مصوبه اخیر مجلسین را شرح داده و عواقب اسارت بار آنرا متذکر شدند، که ساواک نیز بلافاصله دستور جلوگیر0 و تعقیب آنان را داد.
اقدام شدید امام از سو0 رژیم شاه بدون پاسخ نماند.پس از چند روز مطالعه، به دستور مستقیم امریکا قرار شد که امام از ایران تبعید شود.
لذا در نیمه شب 13 آبان ماه 1343، صدها کماندو منزل امام را در قم محاصره کرده و به دور از چشم مردم، سراسیمه به منزل وارد شدند و ایشان را دستگیر نمودند.
امام را از در منزل تا سر خیابان با ماشین فولکس واگن آوردند و سپس سوار ماشین شورلت0 که از قبل آماده شده بود کردند. ماشین امام به همراه چند مامور محافظ به سرعت از میان صدها کماندو که میدان و خیابان نزدیک منزل امام را اشغال نموده بودند عبور کرد و ساعت0 بعد به تهران رسید. سپس ایشان را به فرودگاه مهرآباد آوردند و با هواپیما0 بار0 که از روز قبل به دستور شاه آماده شده بود. به همراه دو مامور امنیت0 به تبعیدگاهش (ترکیه) فرستادند. همان روز رادیو و مطبوعات کشور خبر دستگیر0 و تبعید ایشان را در یک جمله به اطلاع مردم ایران رساندند:
طبق اطلاع موثق و شواهد و دلایل کاف0، چون رویه آقا0 خمین0 و تحریکات مشارالیه، علیه منافع ملت و امنیت و استقلال و تمامیت ارض0 کشور تشخیص داده شد، لذا در تاریخ 13 آبان ماه 1343 از ایران تبعید گردید.