حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
دیوار طب مدرن و سنتی شکسته می شود
: طب سنتی در هر کشوری ، ریشه در تمدن و فرهنگ آن کشور دارد و قدمت آن هم به همین اندازه طولانی است. به عنوان نمونه طب سوزنی در کشور چین پرآوازه است و در کشور هند طب سنتی و
طب سنتی در ایران ، داستان دیگری دارد، این شاخه از طب با پشتوانه های علمی خود از دیرباز در ایران پایه نهاده شده است و بیش از 10 قرن ، طلایه دار طب سنتی است . نامهای ماندگاری چون ابوعلی سینا ، ابوریحان بیرونی ، زکریای رازی و... بر این مدعا گواهی می دهند.
با این حال متاسفانه طب سنتی از دهه های گذشته در کشور ما به ورطه فراموشی سپرده شده بود که پس از انقلاب ، تلاشهایی برای احیای مجدد آن صورت گرفت و دانشگاه علوم پزشکی تهران برای اجرایی کردن چنین تفکری ، اولین دانشکده طب سنتی را تاسیس کرده است.
ما نیز به این بهانه با دکتر محمدرضا شمس اردکانی ، سرپرست این دانشکده به گفتگو نشسته ایم.
نطفه اولیه دانشکده طب سنتی از کجا و چگونه شکل گرفت؛
متاسفانه طب سنتی علی رغم قدمت هزار ساله در ایران ، از دهه های گذشته به فراموشی سپرده شده بود. این روند ادامه داشت تا سالهای پس از انقلاب که جمعی از متخصصان درصدد احیای این شاخه از طب که می تواند به صورت کاملا علمی و کاربردی عرضه شود، برآمدند. در این راستا تلاشهایی صورت گرفت که براساس آن 18نفر از میان پزشکان عمومی از طریق آزمون سراسری برای گذراندن دوره کارشناسی ارشد طب سنتی از سوی دانشگاه های علوم پزشکی ایران ، علوم پزشکی تهران و دانشگاه شاهد انتخاب شدند که در نهایت دانشگاه تهران با توجه به امکاناتی که در اختیار داشت ، مسوولیت تاسیس دانشکده طب سنتی را به عهده گرفت . دوره های آموزشی دانشجویان کارشناسی ارشد در رشته های طب سنتی ، داروسازی سنتی ، اخلاق پزشکی ، تاریخ پزشکی و بهداست و تندرستی از مهر امسال آغاز می شود و از سال آینده نیز قرار است دوره های PHD (دکترا) در این دانشکده ارائه شوند.
آیا مطالعات تطبیقی در خصوص رشته های ارائه شده در دانشکده طب سنتی ایران با آنچه امروزه به صورت علمی در این رشته ، در کشورهای صاحب نام دنیا عرضه می شود، انجام شده است؛
البته ، کما این که برای ارائه رشته های زیرمجموعه طب سنتی ، در سالهای اخیر برنامه ریزی دقیق آموزشی تدوین شده است و مطالعات تطبیقی آن نیز صورت گرفته است البته قدمت این شاخه از طب در هیچ جای دنیا به اندازه ایران نیست ، با این حال ما از تجارب کشورهای صاحب نام دنیا نیز در تدوین برنامه های آموزشی خود استفاده کرده ایم . بر همین اساس ، استادان این دانشکده نیز طی سال گذشته در کارگاه هایی که به منظور توانمندسازی آنها ایجاد شده بود، شرکت کرده اند. گفتنی است تمامی استادان نیز در رشته های پزشکی تخصص دارند. بر این اساس ما امیدواریم دانشکده طب سنتی ایران به عنوان یکی از مراکز طب سنتی جهان شناخته شود.
آیا تدریس رشته طب سنتی ، به صورت آکادمیک و علمی می تواند دیوار تردیدی را که از گذشته میان طب مدرن و طب سنتی کشیده شده است ، از میان بردارد؛
به نکته خوبی اشاره کردید. از نظر ما طب سنتی و طب جدید در تقابل با هم نیستند، بلکه طب جدید در بسیاری موارد می تواند مکمل طب سنتی باشد و در عین حال در جاهایی طب سنتی می تواند عرصه ای برای ارائه داشته باشد و به طب مدرن کمک کند.ما هرگز درصدد تقابل این دو شاخه از طب نیستیم ؛ بلکه معتقدیم طب سنتی که با بنیان های محکم علمی عرضه شود می تواند در درمان بسیاری از بیماری ها راهگشا باشد. کما این که دارو درمانی مبتنی بر طب سنتی یکی از شاخه هایی است که می تواند به طور جدی از سوی مردم مورد استفاده قرار گیرد. در حالی که در طب مدرن هم بر آن تاکید شود.ما مطمئن هستیم که ارائه رشته طب سنتی در دانشگاه می تواند دیواری را که میان طب سنتی و مدرن ایجاد شده است ، از میان بردارد و با شیوه های درمانی ارائه شده ، هر دو شاخه از طب بهره مند خواهند شد.
در چارچوب برنامه های آموزشی ارائه شده ، بر چه شاخه هایی از طب سنتی بیشتر تاکید شده است؛
در حال حاضر ما بیشتر روی روشهای درمانی مطرح در طب سنتی همچون دارودرمانی ، ماساژ و تمرین های ورزشی ، رژیم های غذایی و تغذیه ای و برخی مسائل بهداشتی بیشتر تاکید داریم. در واقع ما از تمرینات ارائه شده برای تقویت بعضی اندام های داخلی و از رژیم های غذایی به منظور درمان برخی بیماری ها بهره می گیریم . در عین حال در کنار دانشکده طب سنتی ، کلینیک طب سنتی را نیز خواهیم داشت . در عین حال برخی از روشهایی که از آنها تحت عنوان شاخه ای از طب سنتی نام برده می شوند (مانند حجامت) در حال حاضر در اولویت کار ما نیستند. طب سوزنی نیز که در کشور چین قدمت 1000ساله دارد ، از نظر ما طب مکمل قلمداد می شود. تاکید می کنم که مبانی طب سنتی ما کاملا علمی و قابل دفاع هستند و ما صرفا بر روشهایی تاکید کرده ایم که دارای چنین خصیصه ای باشند و دیگر روشها در حال حاضر در اولویت های ما قرار نمی گیرند.
جدای از همه بحثهای ارائه شده ، رویکرد خود شما نسبت به جایگاه طب سنتی با توجه به پیشرفت های روزافزون تکنولوژیک در دنیای پزشکی مدرن چیست؛
حتی پیشرفت های خوب تکنولوژیک در علم پزشکی تقابلی با طب سنتی نخواهد داشت ؛ چراکه طب سنتی روشهای تشخیصی متفاوتی را ارائه می کند که ساختار خاص خودشان را دارند؛ هرچند در بحث تشخیص بیماری ها از روی نبض و نیز از روی حالات و نشانه های ظاهری مباحثی هستند که می توانند کمک موثری به طب مدرن کنند. در واقع این روشها می توانند در هر دو حوزه موثر واقع شوند. استفاده از طب سنتی ، تنها احیای مفاخر بی نظیر گذشته ایرانیان نیست ؛ بلکه به عنوان رشته ای کاربردی در خدمت مردم به آن نگاه می کنند و می توانند با ژرف اندیشی مسوولان به زودی در حوزه خدمت رسانی به مردم وارد عرصه شود.
پونه شیرازی
گفت و گو
