حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
تحول بنیادین در بورس با حضور اصل چهل و چهاری ها
فارس: تغییر وزرا و واکنش بازار سرمایه، تاثیر شرکت های اصل 44 و سهام عدالت بر بورس و افزایش 20درصدی عرضه سهام اصل 44 بخشی از مباحث مطرح شده با رییس سازمان بورس بود که در ذیل مشروح آنرا می خوانید.
علی صالح آبادی ، با اشاره به این مطلب که ابلاغیه مقام رهبری در خصوص اصل 44 قانون اساسی کمک بزرگی به بورس بود اظهار داشت: دولت و شخص رئیس جمهور عزم و تاکید خاصی دارند که کوچکسازی دولت و خصوصیسازی شرکت ها هرچه سریعتر انجام شود که این رویکرد در گذشته مسبوق به سابقه نبوده و از اتفاقهای خوب دولت نهم است که با عزم جدی دولت مقاومت سطوح پائین شکسته شد.
*تحول در بازار سهام با اجرای اصل 44
وی ادامه داد: مسئولین در گذشته شرکتهای متعددی را میخواستند وارد بورس کنند اما چون شرکتهای بزرگی چون فولاد مبارکه و ملی مس نداشتیم ناچارا" به سراغ شرکتهای کوچکتر میرفتند لذا شرکت هایی که در دولت جدید وارد بورس شدند در برابر همه شرکت های بورسی در گذشته برابری میکنند به طوری که شرکت های جدید فولادمبارکه، ملی مس، فولادخوزستان ، ایرالکو و مپنا 11.2 میلیارد دلار به ارزش بورس اضافه کردند که با توجه به ارزش 44 میلیارد دلاری بازار سهام 26.2 درصد کل بورس در اختیار شرکت های جدید قرار دارد .
وی با بیان این مطلب که این شرکت ها آرایش کل بورس را به طور کلی عوض کرده اند ابراز داشت: در گذشته صنایع پیشرو عمدتا" محدود به خودرو، سیمان و بانک و لیزینگ بود که به بازار جهت میدادند ولی امروزه هیچ کدام از این صنایع پیشرو نبوده و سهام صنایع جدید به بازار جهت میدهند که البته رشد نرخهای جهانی محصولات فلزی در پیشرو بودن این صنعت تاثیر بسزایی داشت.
رئیس سازمان بورس خاطر نشان کرد: دولت و ما شرکتهایی را وارد بورس کردیم که دارای محصولات رقابتی هستند و به دنبال شرکتهایی که با قیمتگذاری محصولات و یا انحصار و یا دارای مشکلاتی هستند نرفتیم و شرکتهایی را انتخاب کردیم که قیمت محصولاتشان براساس بازارهای های جهانی و یا بورس فلزات است.
صالح آبادی در برابر این سئوال فارس که آیا این انتخاب آگاهانه بود؛ پاسخ داد: بله کاملا آگاهانه بود به طوری که نیمی محصولات ملی مس در بورس فلزات و نیمی دیگر در بورس لندن به قیمت جهانی به فروش می رسد و فولاد مبارکه و فولاد خوزستان و ایرالکو هم به همین شکل عمل می کنند و مپنا هم پروژه میگیرد و مشمول نرخ و قیمت نیست.
*عزم دولت بر عرضه سهام به قیمت واقعی
سخنگوی سازمان بورس و اوراق بهادار به دیگر تفاوت های دولت نهم با دولت های قبلی اشاره کرد و گفت : از طرف دیگر در دولت جدید اعتقاد راسخی وجود دارد مبنی بر اینکه عرضههای خصوصیسازی باید به قیمت منطقی باشد که این رویه برخلاف رویه دولتهای گذشته بود.
صالح آبادی افزود: در رویههای قبلی سهام شرکت ها به بالاترین قیمت ممکن به فروش می رسید در حالی که در دولت جدید این رویه وجود دارد که باید قیمتها عادلانه بوده تا سرمایهگذاران هم سود کسب کنند.
وی ادامه داد: در جلسهای که با رئیس جمهور داشتیم وی نیز به این نکته تاکید داشت که قیمتهای واگذاری باید منطقی باشند و سرمایهگذار نه تنها ضرر نکند بلکه سودی هم کسب کند این نکته مهمی است که بالاخره جا افتاد و روند واگذاریها و قیمتها نشان میدهد که با سرمایهگذاری در این شرکتها کسی متضرر نشده است.
*تاکید رییس جمهور بر پیش تازی بازار سهام
وی با اشاره به چهار توصیه رئیس جمهور تصریح کرد: رئیس جمهور معتقد است که تمام بازارهای رقیب بازار سرمایه باید تضعیف بشوند و بورس باید بازار اول شود و در برابر کمرنگ شدن بازارهای مسکن، طلا و ارز، خودرو و... بازار سهام باید در صدر قرار گیرد که این رویکرد نکته مهمی است که در دولتهای گذشته این حساسیت ها از سوی رئیس جمهوری وجود نداشت و حتی در گذشته مسئولین بورس نمیتوانستند با شخص رئیس جمهور دیدار و جلسات متعددی را داشته باشند.
صالح آبادی تقویت فرهنگسازی، حمایت بانکها از خریداران سهام و افزایش حضور شرکتهای دولتی در بورس از جمله حرکتهای جدید معرفی کرد و گفت: بحث دیگر تعامل بورس ما با بازارهای جهانی است که هم قانون و هم دولت با مصوبه واگذاری 40 درصد سهام شرکت ها به این موضوع کمک کرده اند تا راه برای سرمایهگذاری خارجی باز شود.
*لایحه اصل 44 و سهام عدالت
سخنگوی سازمان بورس ادامه داد: با راهاندازی شورای عالی اصل 44 در مقاسه با گذشته نظام بوروکراسی کمتر شده است.
صالح آبادی افزود: از طرف دیگر الزامات موجود در سیاستهای دولت و لایحه اصل 44 کمک زیادی به بورس و خصوصی سازی شرکت ها میکند که این رویه نیز در دولت نهم رخ داده است.
وی ادامه داد : در این لایحه آمده یا باید امتیازات لغو شود و یا به اندازه مساوی به بخشهای دولتی و خصوصی امتیاز داده شود از سویی دیگر دولت در این لایحه ترکیب بندی واگذاریها را نیز تعیین کرده که بر اساس آن واگذاری ها در درجه اول از طریق بورسهای داخل و خارج و در مرحله دوم مزایده و سپس مذاکره خواهد بود و اگر شرکتی میخواهد از طریق مزایده و مذاکره واگذار شود یابد اول در بورس بررسی شود تا اگر شرایط بورس را نداشت با نامه کتبی سازمان بورس به دو روش دیگر واگذار شود.
وی ادامه داد : با این اقدام بورس محور اصلی در واگذاری شرکتها اعم از اصل 44 و غیر اصل 44 خواهد شد.
رئیس سازمان بورس خاطر نشان کرد: نکته دیگر در خصوص عملکرد دولت این است که میلیونها نفر از مردم بدون صرف هزینه سنگین از طریق سهام عدالت سهامدار بورس میشوند و با حضور شرکتها در بورس و بازار فرابورس (OTC) این دو بازار نیز گسترش و توسعه مییابند.
وی ابراز داشت: طرح سهام عدالت باعث شده تا میلیونها نفر از مردم از سود شرکتها و افزایش قیمت سهام استفاده کنند و با همین مکانیزم بسیاری از مردم غیرمستقیم سهامدار بورس شدند و درصد سهام شناور آزاد را افزایش دادند.
*شیرینی اصل 44 در کام مردم
صالح آبادی با بیان این مطلب که همه این اتفاقات موجب شده تا فضای جدیدی در بازار حاکم باشد اظهار داشت: شیرینی اجرای اصل 44 با سوددهی شرکتهایی مانند ملی مس و فولاد مبارکه شروع شده و این روند با حضور شرکتهایی چون مخابرات، پتروشیمی ها و پالایشگاهها ادامه خواهد یافت.
وی ضمن اشاره به این مطلب که ممکن است برخی بگویند که هر کسی که با بورس آشنا است از این شیرینی استفاده خواهد کرد ابراز داشت: در گذشته واگذاری شرکتها و کشف قیمتها با فروش محدود سهام در عرضه های اولیه همراه بود اما برای پذیرش شرکتهای اصل 44 شرط گذاشتیم که برای کشف قیمت بایدحداقل 5 درصد سهام عرضه شود که در آن مقطع به مخیله کسی هم نمیرسد که 5 درصد سهام شرکت بزرگی چون ملی مس در بورس به فروش برسد.
رئیس سازمان بورس ادامه داد: افزایش دادن درصد عرضه اولیه سهام قدم بزرگی بود و یک جهش برای بازار سرمایه و آزمونی برای ما بود و نشان داد که در برابر انتقاد برخی به کوچک بودن بازار سهام این بازار بزرگ بوده و از کشش لازم برخوردار است.
*افزایش 20درصدی عرضه سهام اصل 44
صالح آبادی خاطر نشان کرد: در قدم بعدی درصد عرضههای اولیه همه شرکتها را افزایش خواهیم داد و به 20 درصد خواهیم رساند تا با افزایش سهام شناور آزاد، بورس به سمت بازاری کارآمد حرکت کند.
وی تاکید کرد: همین که عرضه 5 درصد اولیه سهام شرکت های بزرگ در دولت و شرکتها جا افتاده یک موفقیت است و باید گام بعدی را برداریم و به سمت 20 درصد عرضه اولیه برویم و حتی اگر در روز اول عرضه امکان فروش 20 درصد سهام وجود داشته باشد همه 20 درصد را عرضه کنیم.
* 3 دلیل برای توجه دولت به بازارسرمایه
رئیس هئیت مدیره سازمان بورس در پاسخ به این سئوال که چه دلایلی موجب شد تا نظر دولت نسبت به بورس تغییر کند و بازار سرمایه این قدر مورد توجه قرار گرفت و چرا در تیرماه 84 با آمدن احمدی نژاد اکثر سهامداران از آینده سرمایهگذاری در بورس نگران بودند و شاخص کل بورس 200 واحد ریزش داشت گفت: واقعیت این است که فضای آن زمان فضای انتخاباتی و تبلیغاتی بود و در آن قضا این ذهنیت شکل گرفت در حالی که واقعیت این نبود که دولت به بازار سرمایه اعتقادی نداشته باشد.
وی ادامه داد: دولت واقعا" به بازار اعتقاد داشت و این دیدگاه در طول زمان هم تقویت شد به گونهای که اگر دولت به بازار سرمایه اعتقادی نداشت نباید بهترین شرکتها را وارد بورس میکرد و این نشان از عزم دولت دارد.
وی ضمن اشاره به این مطلب که دلیل توجه دولتمردان به بازار سرمایه را باید از خودشان پرسید اظهار داشت: اما از دیدگاه من شخص رئیس جمهور و وزیر اقتصاد توجه ویژهای به بازار سرمایه دارند و فضای کنونی فضایی بورسی است.
وی ادامه داد: توجه دولت به بازار سرمایه ناشی از اهمیت بورس در اقتصاد کشور است یعنی دولت به این نتیجه رسیده که نقش بورس در اقتصاد کشور به 3 دلیل خیلی مهم است.
صالح آبادی در رابطه با دلیل اول توجه دولت به بورس گفت: اگر از دید شرکت به این موضوع نگاه کنیم دولت اعتقاد دارد که شرکتها از طریق بورس میتوانند تامین مالی مورد نیاز را انجام دهند و لزوما" همه شرکتها نباید به بانکها فشار بیاورند چرا که توان وام دهی بانکها هم محدود است . وی تصریح کرد: نتیجه این مسئله در مصوبه شورای پول و اعتبار مشاهده شد که بر اساس آن شرکتهای بورسی میتوانند 4 میلیارد و 600 میلیون دلار اوراق مشارکت منتشر کنند که در دورههای قبلی این رقم حداکثر 500 میلیارد تومان بود.
رئیس سازمان بورس با اشاره به این موضع که این اوراق به علت این منتشر میشوند که شرکت ها مستقیما" از مردم پول بگیرند ادامه داد: بنابراین دولت اعتقاد دارد که شرکتها از طریق افزایش سرمایه واقعی و نه کاغذی میتوانند سرمایه مورد نظر جذب کنند و پروژههای توجیه دار را با افزایش سرمایه اعمال کنند و یا اینکه با فروش اوراق مشارکت در بورس منابع مالی را تامین کنند.
*دلیل دوم
صالح آبادی درباره دلیل دوم گفت: دولت از دیدگاه سرمایه گذار اعتقاد دارد با سرمایههای اندک و مثلا" یک میلیون تومانی نمیتوان در پروژههای بزرگ مستقیما" سرمایهگذاری کرد اما میتوان از سودآوری صنعت و شرکت استفاده کرد همچنین شفافیت بازار سرمایه که مسئله مهمی است منجر شده شرکتهای بورسی با پذیرش الزامات ارایه اطلاعات با شرکتهای غیربورسی که هیچ اطلاعاتی نمیدهند و شفافیت ندارند فرق داشته باشند که قیمتگذاری سهام شرکتها در بورس این اطمینان را به دولت میدهد که کشف قیمت سهام شرکت برخلاف روشهای دیگر عادلانه است.
*دلیل سوم
وی در خصوص سومین دلیل گفت:اگر از دیدگاه اقتصاد کلان هم به دلایل توجه دولت به بورس نگاه شود معلوم میشود که به جای تخریب بازارهایی مانند مسکن (به دلیل افزایش نقدینگی جامعه) میتوان با هدایت سرمایهها به بورس از نقش تورم زدایی این بازار نیز استفاده کرد.
رئیس هیئت مدیره سازمان بورس افزود: دولت تاکید دارد بازار سرمایه میتواند موتور محرکه اقتصاد، اشتغال، تولید و رشد اقتصادی کشور باشد و تشکیل سرمایه ها از طریق بورس انجام گیرد و شرکتها با انتشار سهام و اوراق مشارکت و یا دیگر ابرازهای مالی در جهت ایجاد اشتغال، تولید و رشد اقتصادی حرکت کنند.
وی افزود: دولت همه این موارد را دیده و جمیع این جهات باعث شده که دولت به بازار سرمایه توجه خاصی داشته باشد . *جذب بخش مهمی از نقدینگی 140 هزار میلیارد تومانی جامعه
صالح آبادی در پاسخ به این سئوال که با این اوصاف بورس تا چند حدی میتواند در کاهش نرخ تورم 14 درصدی جامعه نقش داشته باشد و تا چند درصد از نقدینگی 140 هزار میلیارد تومانی جامعه را می تواند جذب کندگفت: با عدد و رقم نمیتوان گفت که بورس تا چند درصد تورم را پائین میآورد و اما واقعیت این است که بخشی از تورم ناشی از نقدینگی مازاد که به اقتصاد لطمه میزند را میتوان جذب کرد.
وی ادامه داد: بازار سرمایه میتواند با تامین منابع تولید مشکل کمبود محصولات را نیز برطرف و از افزایش قیمت ناشی از کمبود محصولات جلوگیری کند.
وی ادامه داد: در کشورهای پیشرفته بعضا" ارزش معاملات بازار سهام و بورس از تولید ناخالص داخلی (GDP) بالاتر است و در کشوری مانند آمریکا در برابر ارزش 14 هزار میلیارد دلاری GDP مجموع ارزش بازار سهام 20 هزار میلیارد دلار است و بورسهایی که از گردش معاملات بالایی برخوردارند میتوانند بخش اعظمی از نقدینگی جامعه را جذب کنند.
رئیس سازمان بورس خاطر نشان کرد: حال اگر بتوان ارزش بازار سهام کشور را به 45 میلیارد دلار رساند و 20 تا 25 میلیارد دلار گردش معاملات داشت میتوان بخش مهمی از نقدینگی جامعه را جذب کرد.
*تغییر و تحولات وزرا اثری بر بازار ندارد
صالح آبادی در برابر این پرسش که مسایل مربوط به تغییر مدیران و وزرا و تحولات حوزههایی مانند بانکها و لیزینگ ها تا چه حدی بر بازار سرمایه تاثیر مستقیم و یا غیرمستقیم دارد گفت : اگر روند بازار سهام مشاهده شود مشخص است که این تغییر و تحولات تاثیر مستقیمی بر بازار سرمایه ندارد و بورس بدون هیچ تاثیرپذیری از این قضایا به حرکت خود ادامه داده است.
وی ادامه داد: جایی هم که حس شود که مشکلی وجود دارد با تغییر و تحول میتوان آن را حل کرد و اینکه فردی مطمئن باشد با عملکرد خوب یا بد برای همیشه در سمتی خواهد ماند نمیتواند واقعی باشد.
رئیس و سخنگوی سازمان بورس در خاتمه گفت : تغییر و تحول اگر در راستای افزایش کارآیی و بهرهوری و مدیریت باشد قطعا اثر مثبتی بر بازار سرمایه خواهد گذاشت.
گفت و گو
