حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
هواپیماها آلاینده تر از اتومبیل ها 0 فرسوده
در میان گزارش های متفاوتی که در مورد آلودگی هوا و تأثیر هر کدام از وسایل نقیله در افزایش این آلودگ0 منتشر م0شود یکی از فاکتورهای مهم اغلب نادیده گرفته م0شود.
هواپیماها! در حالیکه کارشناسان هواشناس0 معتقدند تأثیر جتهای مسافربری بر شرایط اقلیم0 کره زمین به مراتب مخربتر از اتومبیلها0 فرسوده است.
شش سال پیش برای اولین بار سازمان هواشناسی آمریکا گزارشی در مورد نقش هواپیماها در افزایش گرمای کره زمین و افزایش اثر گازها0 گل خانهای منتشر کرد. علاوه بر د0اکسید کربن0 که از سوخت بنزین هواپیما در هوا آزاد م0 شود وسایل نقلیه هوای0 به طور غیر مستقیم جو کره زمین را تحت تأثیر قرار م0دهند.
نکتها0 که برا0 نخستین بار توسط ایوار ایساکسن کارشناس سوئد0 ژئوفیزیک مطرح شد دود0 بود که در اثر سوخت بنزین هواپیما، در هوا آزاد م0شود: دود0 که ناش0 از سوخت هواپیماها در جو آزاد م0شود در آینده نزدیک یکی از فاکتورهای مهم تاثیرگذار بر آب و هوا خواهند بود. اینطور که ما تخمین م0زنیم تأثیر منف0 این دود در جو م0تواند از افزایش درصد دیاسیدکربن، بیشتر باشد البته اطلاعات ما در این مورد هنوز کامل نیست.
پس از انتشار این گزارش بررس0ها0 دقیقتر0 صورت گرفته است. روبرت زاوزن یک0 از کارشناسان هواشناس0 مرکز هوا و فضا در آلمان و طراح نقشههای هواشناسی در این مورد م0گوید: تأثیر منف0 این دود بیشتر از آنی که است که گزراش م0شود. ما فکر م0کنیم این تأثیر حدود یک سوم بیشتر از چیزی است که تا کنون تصور م0شد. اطلاعات0 که ما در حال حاضر در اختیار داریم کاملتر از گذشته است.
در حال حاضر کارشناسان نقشه مشخصتر0 از پراکندگی این دود در مسیرها0 هوای0 در اختیار دارند و اینطور که تخمین زده م0شود سه درصد از افزایش گرما0 کره زمین ناشی از پرواز هواپیماهاست. البته مقدار بین دو درصد یا هشت درصد متغییر است. دلیل این عدم دقت تأثیر چند جانبه هواپیماها روی شرایط اقلیم0 است. مثلأ اینکه دود ناش0 از سوخت بنزین هواپیما به راحتی در هوا پراکنده نم0 شود بلکه به تودههای نازک ابر تبدیل م0شود که در هواشناس0 «ابر دوده» نامیده م0شوند.
زاوزن در این مورد م0گوید: اینها ابرهایی هستند که در نگاه اول مثل ابرهای طبیعی به نظر م0رسند. اما اگر با کم0 دقت نگاه کنیم م0بینیم که این ابرها0 هستند که از دود هواپیما بوجود آمدهاند. البته با وجود اینکه اطلاعات ما در مورد این ابرها بیشتر از گذشته است مشخص کردن اینکه این ابرها تا چه حد موجب افزایش گرما م0شوند و یا چه تأثیر0 بر تابش نور خورشید دارند هنوز مشکل است.
در حال حاضر بیش از دوازده هزار هواپیمای مسافربری که در خطوط مختلف هواپیمای در رفت و آمدند. کارشناسان هواشناس0 در یک مورد نکته با اطمینان بیشتری صحبت م0کنند ، اینکه با تغییر ارتفاع پرواز م0توان تولید دودهابرها را کاهش داد. گروه تحقیقاتی سازمان هواوفضاشناس0 آلمان با در نظر گرفتن این تغییر ارتفاع ، مدل گرافیکی تشکیل «دودهابرها» را شبیهساز0 کرده است.
زاوزن که یک0 ازافراد این تیم تحقیقات0 است م0گوید: البته این تغییر ارتفاع هم باید حساب شده باشد. وقتی ارتفاع پرواز شش هزار پا کمتر شود که تقریبا کمتر از دو کیلیومتر است، م0توانیم بگوییم اثر منف0 دودهابرها تا ضریب دو کاهش پیدا م0کند. یعنی این شانس را داریم که با کم0 تغییر ارتفاع با همین هواپیماهای امروزی درصد بالا0 از آلودگ0 را کم کنیم.
سازمان هوا - فضاشناسی آلمان در حال بررس0 عمل0 تأثیر این تغییر ارتفاع است. مشکل عمل0 این طرح اینجاست که هر چه ارتفاع کمتر شود هوا فشردهتر و سنگینتر م0شود به همین دلیل مصرف سوخت مورد نیاز برا0 پرواز هم افزایش پیدا م0کند که نتیجهاش تولید بیشتر گاز دیاکسیدکربن است. بر اساس پیشبین0 «کمیته بین المللی آب و هوا» اثر مخرب گاز دی اکسید کربن سالانه سه تا چهار درصد بیشتر م0شود.
کارشناسان هواشناس0 معتقدند تأثیر جتهای مسافربری در این روند به مراتب مخربتر از اتومبیلها0 فرسوده است.
گفت و گو
