نمایشِ قالی‌های کردستان با نقوش 1000 ساله در کاخ گلستان

مسعود نصرتی، مدیر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان گفته در نمایشگاه فرش و گلیم کردستان ۱۴ قطعه فرش و گلیم فرش استان کردستان (سنندج، بیجار) به نمایش گذاشته می‌شود.
قالیبافی کردستان پیوند عمیقی با زندگی کردها دارد؛ زمخت و خشن بودن بافته‌ها، به دلیل به کاربردن پشم خشن کردی است؛ همچنین طرح‌ها با زوایای شکسته یادآور مسیرهای صعب العبور منطقه کوهستانی پرپیچ و خم کردستان بوده که در این مسیرها زندگی یا کوچ می‌کردند.
قالی کردستان به عنوان یکی از معروف‌ترین قالی‌های ایرانی به سه سبک سنه، بیجار - گروس و عشایری بافته شده است. در فرش‌ها اشکال و وجوه نمادین به تصویر کشیده شده. این اشکال گویای واقعیات ادوار متمادی و کسب مهارت در هنر قالیبافی بوده است. بیشتر نقوش، ریشه در باورهای اقوام کرد و ارتباط عمیقی با کار، ازدواج، کارهای روزمره، دعا و مرگ آنها دارد.
بر اساس مطالعات انجام شده، مراکز شمالی استان کردستان، دارای سوابق طولانی‌تری در قالیبافی هستند که مضمون برخی از نقوش آنها شامل نقوش باغی و گلستان است و حتی تاریخی بیش از هزار سال را برای آن رقم می‌زند.
در سنندج مرکز استان کردستان، ظریف‌ترین فرش‌های یک پوده مشرق زمین بافته می‌شود؛ با آن‌که گره متقارن در میان اهل فن به گره فارسی یا گره سنه (نام قدیمی این شهر) معروف است اما فرش‌های سنندج با گره‌ای از نوع متقارن یا به عبارتی گره ترکی بافته می‌شوند. طرح‌های آنان بیشتر در سبک هندسی با طرح‌های ترنج دار بزرگ شش گوشه بندی و دسته گل و بته‌ای است.
با ورود پارچه‌های خارجی به ایران، کاربرد طرح گل‌فرنگ در بسیاری از صنایع‌دستی ایران رایج شد که از آن جمله می‌توان به گل فرنگ‌های متداول صنایع‌دستی در کردستان اشاره کرد؛ مانند «گل‌جرسه» که از پارچه‌های ژرسه فرانسوی گرفته شده است، همچنین دسته‌گل (گل محمدی) که شامل دسته‌های گل رز یاگل میرزاعلی است.
مدیر کاخ جهانی گلستان گفته بیشتر طرح مورد استفاده قالی سنندج ماهی درهم است همچنین بافنده‌های سنندجی در بافت گلیم‌های مرغوب، خورجین‌ها و رو اسبی‌های بسیار ماهر و باتجربه هستند؛ برای نمونه دو تخته گلیم بسیار زیبا از بافت هنرمندان این منطقه در این نمایشگاه به نمایش در آمده است.
نمایشگاه فرش و گلیم کردستان در چادرخانه مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان افتتاح شده و علاقه مندان هنر قالیبافی می‌توانند تا چهارم خرداد از ساعت ۹ تا ۱۷ از این نمایشگاه بازدید کنند./ میراث آریا