افزایش ضریب جینی با نگاه به خارج

نگاهی به آمار 40 سال گذشته ضریب جینی نشان می‌دهد در سال‌هایی که نگاه دولتمردان به تولید داخل بوده وضعیت اشتغال مناسب و ضریب جینی کاهش داشته است و در سال‌هایی که نگاهمان به خارج و مشغول پهن کردن فرش قرمز برای شرکت‌های خارجی بود ضریب جینی افزایش پیدا کرده و کارخانه‌ها یا با حداقل ظرفیت به کار خود ادامه دادند یا تعطیل شدند. حمایت دولت از تولید داخل باعث کاهش شاخص ضریب جینی می‌شود. در سال‌هایی که دولت‌ها از تولید داخل حمایت کردند شاخص ضریب جینی به دلیل مقابله با واردات بی‌رویه کاهش یافته که به تبع آن فاصله طبقاتی کاهش می‌یابد. در طول سال‌های اخیر ضریب جینی افزایش زیادی داشته. از سال 92 که دولت آقای روحانی سر کار‌آمد تا امروز آمارها نشان می‌دهد شاخص ضریب جینی رو به افزایش است که مشاهده آمار گمرک در بخش کالاهای مصرفی نشان خواهد داد در طول این سال‌ها افزایش واردات را داشته‌ایم. زیرا عده‌ای وارداتچی برای تأمین منافع خود از رانت و فساد استفاده می‌کنند که نتیجه آن افزایش فاصله طبقاتی و بدتر شدن وضع محرومان است.
یکی از معیارهای تحلیل شاخص ضریب جینی میزان بیکاری است. وقتی ضریب جینی کاهش می‌یابد به این معناست که دولت سیاست‌های حمایت از تولید را به کار گرفته و بنگاه‌های تولیدی نیز برای تکمیل ظرفیت خود اقدام به جذب نیرو می‌کنند، اما در زمان افزایش این شاخص، عکس این موضوع را شاهد هستیم.
یکی از معیارهای تولید، نرخ ارز است و اگر سیاست‌های دولت مبتنی بر حمایت از تولید داخل باشد حتما راهکارهایی برای آن در نظر خواهد گرفت. یکی از این سیاست‌ها در خدمت بودن نظام بانکی برای بخش تولید است که متاسفانه نظام بانکی در ایران به افزایش درآمد خود فکر می‌کند و از مسیر اصلی خود خارج شده است. نظام بانکی ایران دولتی است و بخش بانکداری خصوصی هم به درآمد خود می‌اندیشد.
وقتی یک سرمایه‌دار اقدام به خرید ارز یا ملک کند و سود زیادی در کوتاه‌مدت نصیبش شود، مسلم است این سرمایه به سمت تولید هدایت نخواهد شد. به‌خصوص زمانی که این سود از سود تولید بیشتر باشد، اما اگر با ابزار مالیات بتوانیم سرمایه‌ها را به سمت تولید هدایت کنیم آن موقع می‌توان بخش‌های دیگر سیاست‌های حمایت از تولید داخل را اجرا کرد.

دکتر امرا... امینی

اقتصاددان