همه چیز درباره «اسقاط کافّه خیارات»

«اسقاط» به معنی زایل شدن است و در اصطلاح حقوقی معنی از بین بردن دارد. کافّه به تشدید «فا نیز» به معنی کلیه و تمامی است. خیار هم به معنای اختیار است و این اختیار همان حقی است که قانونگذار برای معامله‌کنندگان قائل شده تا درصورت بروز اشکالات در نحوه و شکل یا ماهیت معاملات بتوانند با استفاده از این حق معامله خود را در حمایت قانون فسخ کنند یا معامله را با هر‌ایراد و نقصی قبول کنند.
این حق فسخ و این اختیار در حقوق مدنی ایران در قالب خیار بیان شده است. قانونگذار در ماده ۳۹۶ قانون مدنی به صراحت ده نوع از انواع خیارات را تعیین کرده ولی از مطالعه سایر مواد در قانون مدنی به موارد دیگری از حق فسخ برای طرفین معاملات برخورد می‌کنیم. خیارات مندرج در قانون عبارتند از خیار مجلس، خیار حیوان، خیار شرط، خیار تاخیر ثمن، خیار رویت و تخلف از وصف، خیار غبن، خیار عیب، خیار تدلیس ، خیار تبعض صفقه و خیار تخلف شرط که اجرای هریک از موارد فسخ، شرایط و ارکان خاص خود را دارد.
حال با این مقدمه و تعاریف می‌توان اسقاط کافّه خیارات در معاملات را به زبان ساده این چنین تعریف کرد: از بین بردن تمام حق و اختیار برای به‌هم زدن معامله. با این وصف هرگاه طرفین یک معامله با اسقاط کافّه خیارات قولنامه یا مبایعه‌نامه را امضا کنند یعنی از حق قانونی خود برای فسخ معامله گذشت کرده‌اند و چنانچه بعد از امضای معامله به هر دلیلی طرفین بخواهند معامله را فسخ کنند، به جهت اسقاط اختیار خود، دیگر حق به‌هم زدن و فسخ معامله را نخواهند داشت و در صورت اقامه‌دعوی در مراجع قضایی، دعوای آنان به دلیل از بین رفتن حقوق قانونی، قابلیت رسیدگی ندارد و دعوای مطروحه با وجود هزینه‌های هنگفت مردود می‌شود.
یکی از مهم‌ترین موارد فسخ، فسخ ناشی از غبن معامله است. در این صورت چنانچه حق فسخ در معاملات اسقاط شود، وجود ضرر در معامله موجب فسخ معامله نخواهد شد لذا با توجه به این که کلمات حقوقی دارای معنا و مفاهیم متفاوت است توصیه می‌شود قبل از امضای هر معامله با وکیل مورد اعتماد خود مشورت کنید.

ساسان ملک‌مطیعی
وکیل پایه یک دادگستری