لزوم ارتقای آگاهی عمومی درخصوص عملکرد نمایندگان

در همین راستا، مردم از نماینده انتظار دارند به تنهایی کارهایی مانند رساندن آب آشامیدنی به روستاها، جاده‌سازی و ساخت و تجهیز مراکز درمانی و... را انجام دهد. البته شاید این مساله مربوط به قشر کمی تحصیلکرده‌تر باشد و برخی از مردم انتظارات نامعقول‌تری مانند شغل یابی برای آشنایان، شرکت در مراسم عروسی و عزا و... را دارند. در نتیجه این انتظاراتِ مردم، نمایندگان مجلس تصمیم می‌گیرند تا بیشتر به مدیریت مسائل مربوط به حوزه انتخابیه بپردازند و شروع به نادیده گرفتن نقش ملی و قانونگذاری خود می‌کنند.
مشکل بعدی که وجود دارد و این ناآگاهی آن را تشدید می‌کند، فقدان شفافیت در سیستم نمایندگی است. به این معنی که اغلب مردم نمی‌دانند نمایندگان آنها چگونه عمل می‌کنند و کیفیت و حتی کمیت عملکرد ایشان مشخص نیست. مهم‌تر این‌که هیچ الگو و مدلی نیز برای سنجش عملکرد نمایندگان مجلس وجود ندارد و به دلایل مختلف مانند ابهام، پیچیدگی و گستردگی محدوده فعالیت ایشان و قرار گرفتن آن در مرز میان مدیریت دولتی و علوم سیاسی، این حوزه در پژوهش‌ها و مطالعات صورت گرفته، نسبتا مغفول مانده است.
در دسترس ترین معیار ارزشیابی عملکرد نمایندگان شاخص‌های کمی مربوط به عملکرد (مانند تعداد تذکر، نطق، حضور و غیاب و ...) است که آن هم به صورت رسمی از سوی مراجع ذی‌صلاح اطلاع‌رسانی، بررسی و موشکافی نمی‌شود. درنهایت و براساس توضیحات ارائه شده، گاهی افرادی با رای مردم به قدرت می‌رسند که شایستگی لازم را ندارند و نبود معیار ارزشیابی عملکرد موجب می‌شود این عدم شایستگی پنهان بماند. بر این اساس شایسته است رسانه‌ها و مراجع مربوط درخصوص نقش‌ها و وظایف نمایندگان اطلاع‌رسانی گسترده کرده و حداقل عملکرد کمی ایشان را تحلیل و بررسی کند تا ضمن افزایش آگاهی عمومی، بازخوردی به خود نمایندگان برای بهبود عملکردشان داده شود.‌

رضا آقاجانی

مدرس دانشگاه و پژوهشگر