اعتبار برای خوشه های صادراتی در بودجه 86
ایسنا: وزیر بازرگانی با تشریح بحث لجستیک و زنجیره تامین به موضوع تجارت از این منظر پرداخت و از تشکیل خوشههای صادراتی، کمک به شناسایی بازارهای هدف و تغییر نظام تولید فشاری به کششی خبر داد.
سید مسعود میرکاظمی عنوان کرد: بخش بازرگانی را نمیتوان جدای از سایر بخشها تعریف کرد، البته هدف از مطرحکردن بحث لجستیک نیز در همین راستا بود. چراکه نمیتوان بدون زنجیره تامین و تجارت به بحث تجارت پرداخت و قطعا این امر متاثر از نوع فعالیت حلقههای پیش از آن از جمله طراحی تولید است.
وی با تاکید بر اهمیت سرعت عمل و تطبیق تولیدات با نیازهای مشتری و نیز افزایش کیفیت تولیدات، تصریح کرد: موفقیت بخش بازرگانی بدون حضور در بازارهای بینالمللی امکانپذیر نیست. البته معتقدم زمانی محصول رقابتپذیر به بازار ارائه میشود که شرایط و زیرساختهای آن فراهم شود.
میرکاظمی افزود: اگر بخواهیم نگاهی به وضعیت بازرگانی داشته باشیم، بدون توجه به محصول یا کالا و خدماتی که عرضه میکنیم امکانپذیر نیست.
وی با اشاره به پتانسیلهای بالای تولید که در بخشهای کشاورزی، دامپروری، صنعت و معدن، نفت و پتروشیمی ایجاد شده است، گفت: با وجود اینکه کشورمان در بخش صنعت و به طور متوسط در عموم کالاها به جز موارد خاص 35 درصد ظرفیت خالی دارد ولی قدرت رقابتپذیری در بازارهای بینالمللی دارد؛ چراکه هدف حضور در بازار داخلی بوده، لذا اگر بتوانیم ظرفیتها را به سمت بازارهای بینالمللی هدایت کنیم، نتایج مطلوبی به دست میآوریم که لازمه آن بهوجود آمدن تحولات در داخل بنگاههاست.
به اعتقاد وزیر بازرگانی، تولید محصولات با کیفیت بالا و قیمت نازلتر، اعمال سریعتر تغییرات، انعطافپذیری بالا در بنگاهها، ارتباط مطلوب با مشتری، توجه و ارزش به سلایق مشتری، ناب و چابک کردن زنجیره تامین از جمله مهمترین عواملی است که بخشهای اقتصادی کشورهای جهان را با تحول مواجه کردهاند.
وی بیان کرد: اگر این ظرفیتها را توانمندسازی کنیم تا به بنگاههای رقابتپذیر در بازارهای جهانی تبدیل شود. بازرگانی ما رشد مطلوبی خواهد شد که لازمه آن جایگزینی سریع نفت و عرضه کالا و خدمات و رشد بازرگانی است؛ چراکه نمیتوانیم بدون دستیابی به این موارد به دنبال رفاه پایدار برای مردم باشیم. بنابراین معتقدم نمیتوان در حوزه بازرگانی به تنهایی قدم زد و باید به کل زنجیره توجه کرد.
وی تصریح کرد: اگر همه قوانین و ضوابط و شرایط برای دستیابی به اهداف هماهنگ شوند و خود بنگاهها به سمت کیفی کردن کالاها و کاهش قیمت تمام شده حرکت نکنند باز هم اتفاقی نخواهد افتاد لذا یکپارچگی در اصلاح و بهبود روشها میتواند وضعیت بازرگانی را دگرگون کند.
وزیر بازرگانی خاطرنشان کرد: معقتدم میتوان بنگاههای کوچک و متوسط را تحت عنوان خوشههای صادراتی ساماندهی کرد و تسهیلاتی را برای حمایت از آنها در نظر گرفت.
میرکاظمی با اشاره به پیشبینی اعتبار مربوط به طرح خوشههای صادراتی در بودجه سال 86 از اجرای طرحی خبر داد که برای حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط در نظر گرفته شده است.
وی توضیح داد: برای فراهم کردن امکان حضور تولیدات بنگاههای کوچک و متوسط در بازارهای بینالمللی تسهیلاتی برای یکپارچه کردن و تبدیل آنها به یک تشکل بزرگتر با علامت و نام و نشان تجاری متحد پبیشبینی شده و دولت به وظیفه خود در توانمندسازی بخشهای خصوصی عمل میکند.
میرکاظمی با بیان اینکه واحدهای صنفی تولید بیشماری در کشور فعالیت دارند، خاطرنشان کرد: وزارت بازرگانی در تلاش است تا این واحدهای کوچک را با تجمیع به تشکلهای بزرگ اقتصادی تبدیل کند و همه آنها را در یک زنجیره قرار دهد لذا میتوان خوشههای صادراتی مربوط به آن را فراهم کرد که تبصرههای پیشنهادی آن از طرف وزارت بازرگانی آماده شده و اعتبار آن پس از تصویب دولت و مجلس شورای اسلامی در بودجه سال 86 پیشبینی میشود.
به گفته وی چون واحدهای کوچک و تولیدی توان حضور در بازارهای بینالمللی را ندارد لذا دولت از شکلگیری تعاونیها، اتحادیهها و شرکتهای بزرگ آنان حمایت میکند و امکان شناخت بازارها و حضور در آنها را فراهم خواهد کرد. اطلاعرسانی و شناخت بازارهای هدف از مهمترین این حمایتهاست.
میرکاظمی افزود: علاوه بر اطلاعرسانی، اعطای تسهیلات و اعمال تخفیفات هزینههای حمل و نقل و حضور در نمایشگاهها از دیگر روشهای حمایتی خواهند بود.
وی درباره تبدیل واحدهای کوچک کارگاهی به واحدهای بزرگ تولیدی و تجاری و متصل کردن آن به بازارهای هدف توضیح داد: اولین حرکتی که در این خوشه به بازارهای هدف وصل میشوند این است که نظام آنها از نظام فشاری به کششی تبدیل میشود چرا که با وجود فشاری بودن تولیدات به سلایق مشتری و نیاز بازار توجهی نمیشود و یکی از دلایل دیگر از دست دادن بازارهای بینالمللی همین موضوع است.
وزیر بازرگانی بر ضرورت تغییر نظام تولید فشاری به کششی عنوان کرد: سازمانهایی که زنجیرههای تامین چابک را توسعه دادهاند این نظام را به طور کامل تغییر داده و به نظام کششی تبدیل شدهاند؛ به این معنا که حلقه اول براساس نیاز فعال میشود و طراحی و تولید انجام میگیرد.
وی با اظهار نگرانی از فشاری بودن سیستم تولید واحدهای کوچک افزود: معتقدم با در کنار هم قرارگرفتن این واحدها برنامهریزی برای یافتن بازار، تامین مواد اولیه آنها و حمایتهای مالی و قانونی و حتی حمایتهای اطلاعرسانی و بازاریابی نیز مقدور خواهد بود و امکان تعریف نام و نشان تجاری برای تولیدات نیز فراهم خواهد شد و امکان تبلیغات در بازارهای هدف را فراهم میآورد.
میرکاظمی مجددا بر لزوم ساماندهی واحدهای کوچک تولیدی و ایجاد انسجام و همافزایی در این بخش تاکید کرد و اجرای این امر را زمینه مهمی برای ایجاد اشتغال دانست و افزود: درباره این بحث هنوز کار جدی و اساسی در کشور انجام نشده و از سال گذشته شروع شده و در سال جاری در بودجه پیشبینی میشود البته در برخی از استانها به عنوان آزمایشی و الگو اقداماتی شروع شده است.
وی از درخواست وزارت بازرگانی برای اختصاص سهمیه تسهیلات برای واحدهای کوچک تولیدی ویژه خوشههای صادراتی خبر داد و گفت: این طرح تدوین شده و بودجههای آن در بودجه پیشبینی میشود و در چند ماه باقی مانده از سال 50 میلیارد ریال برای هر استان بر اساس محصولات رقابتپذیری آنها پیشنهاد شده است تا تولید محصولات رقابتپذیر در حوزههای معدنی، صنایع دستی، فرش و سایر تولیدات انجام شود.
وزیر بازرگانی در ادامه در مورد مطرح بودن برخی انحصارها عنوان کرد: معتقدم دلیل بخش عمدهای از مشکلات را نمیتوان با انحصار مرتبط دانست بلکه به رقابتپذیر بودن و فعالیت در بازارهای بینالمللی و یا بازار داخلی بستگی دارد البته ممکن است بخشی از آن انحصار باشد که میتوان آنها را با فضاسازی و ایجاد فضای رقابت حل کرد.
میرکاظمی با بیان اینکه قانون برای همه یکسان است، تصریح کرد: باید بپذیریم که برخی کشورها با قدرت و توان بیشتری در بازارها حضور مییابند و برخی هم با قدرت کمتر! لذا استفاد از فرصتها با توان شرکتها نیز باز میگردد به طور مثال برای واردات برخی از کالاهای کشاورزی از جهاد کشاورزی مجوز دریافت میکردند که در این مورد بحث فصلی شدن آن را مطرح کرده و کشورهای مجاز به واردات نیز مشخص کرده است که این شرایط برای همه یکسان است.
وی از حذف دریافت مجوز واردات از تمام وزارتخانهها در سال آینده خبر داد و افزود: بخشی از مجوزها از وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنایع و غیره بوده است که با حذف آنها برخی مولفههای کمرنگ کردن انحصار هم فراهم میشود و نوع اقدام بایستی ابتدای سال به اطلاع همه افراد رسانیده و در کتاب مقررات، صادرات و واردات چاپ شود.
میرکاظمی درباره قانون ضدانحصار نیز گفت: این قانون مراحل تصویب را در مجلس شورای اسلامی میگذراند.
وزیر بازرگانی با اشاره به تلاش دولت برای کوچکسازی ساختارها و اقدامات وزارت بازرگانی در این زمینه بیان کرد: وزارت بازرگانی در بحث کاغذ، شکر، خرید و فروش گندم و آرد که مقدمهای برای سامان بخشیدن به وضعیت نان در کشور محسوب میشود آزادسازی را آغاز کرده لذا زمانی که حساسیت دولت در کالاهای اساسی کمتر شده و در حال آزادسازی است قطعا تکلیف مابقی دستگاهها نیز روشن است.
وی درباره یارانههای حمایت از تولید، تاکید کرد: بخش مورد نظر در حوزه حمایتها، بخش تولید صادراتی است.
میرکاظمی خاطرنشان کرد: وزارت بازرگانی برای پرشدن ظرفیت خالی، بنگاههای تولیدی را مورد حمایت قرار میدهد تا توان رقابتی شدن را بیابند.
وزیربازرگانی افزود: تابه حال نگاه بنگاههای ما نگاه به بازار داخل کشور بوده و تولیدات آنها برای عرضه در داخل بوده و اینکه از نظر کیفیت و قیمت چه وضعیتی خواهد داشت مطرح نبوده است ولی این روش دیگر کارساز نیست و حتما باید نگاه براساس کشش باشد یعنی اگر ما تولید و سرمایهگذاری انجام میدهیم براساس یک نیاز خارجی و بازار هدفی باشد که قبلا مطالعه و تحقیق کردهایم و آن را باید در راس کارهایمان قرار دهیم و برای اینکه بتوانیم در این زمینه موفق شویم باید خوشههای صادراتی در کشور شکل گیرد که متاسفانه امروز ما این خوشهها را نداریم اگر ما بتوانیم آنها را تشکیل و توسعه دهیم بنگاههای کوچک ما میتوانند صادراتی شوند و این در برنامه چهارم توسعه بایستی از طرف وزارت بازرگانی به صورت جدی پیگیری شود که در دستور کارمان نیز قرار دارد.
وی خاطرنشان کرد: بنگاههای کوچک و واحدهای صنفی تولیدی که بعضا یکییکی در حال حذف شدن هستند میتوانند با یک علامت تجاری یا یک تعاونی بزرگ که تشکیل میدهند و یا با یک اتحادیه که از اینها میتوان شکل داد و با کمک فکری و مالی به منظور حضور در بازارها و نمایشگاههای بینالمللی آنها میتوانند کالاهایشان را صادراتی کنند. واحدهای کوچکی که به شکل زنجیره میشوند میتوانند موثر شوند.
میرکاظمی ادامه داد: خوشههایی که ما به هم وصل میکنیم و به بازارهای هدف متصل میشوند، نظامشان از نظام فشاری تبدیل به کشش میشود، در نظام فشاری واحدهای کوچک یک کالایی را تولید و در بازار عرضه میکنند و خریداری برای آن وجود ندارد به این دلیل که کسی آنرا سفارش نداده بود در خیلی از صنوف نظام بازار، فشاری است که به اصطلاح به آن push میگویند و ما این نظامها را در کشور تغییر ندادهایم.
وی تاکید کرد: واحدهای کوچک نمیتوانند جمع شوند و یک مجموعه قوی را تشکیل دهند، باید آنرا شکل داد و پس از تشکیل تامین مواد اولیه برای این زنجیره خیلی راحت است. یعنی تشکلی است که دولت میتواند با حمایتهای مالی و قانونی آنها را سروسامان دهد و آنها نیز میتوانند برنامه برای تامین مواد اولیه و حمایتهای مالی و ضمانتی، اطلاعاتی مورد نیاز خود را ارئه کنند و اطلاعاتی را که از بازارهای هدف مدنظرشان است ما در اختیارشان قرار دهیم و واحدهای ما باید با یک برند در بازارها و نمایشگاههای بینالمللی شرکت کنند.
