خشم «علم و صنعت» از هشدار جام جم

توضیحات دانشگاه علم و صنعت

گزارش روزنامه جام‌جم درباره مراوده غیرمعمول رئیس یک دانشکده با مدیر موسسه‌ای کنکوری به عنوان تیتر اول روزنامه، در سطحی وسیع دیده شد. شاید همین باعث شد که حالا روابط عمومی دانشگاه علم و صنعت، نامه‌ای بلندبالا و سه‌صفحه‌ای برایمان بفرستد و حسابی از گزارش ما ناراحت باشد.
ابتدا ببینیم در این نامه که خطاب به مدیرمسؤول روزنامه جام‌جم نوشته شده، به چه مواردی اشاره شده است:
آنچه که برحسب متن این گزارش می‌تواند عامل اصلی و ریشه‌ای بحث مذکور تلقی گردد، موضوع موافقت یا مخالفت با بحث مشق شب دانش‌آموزان است که در این بین، پای دانشگاه علم و صنعت ایران نیز به میان کشیده شده است.
در گزارش مذکور ادعا شده است «دانشگاه علم و صنعت ایران از ظرفیت گاج بهره گرفته تا ظرفیت ثبت‌نام را در رشته‌های موجود خود بالاتر ببرد.» اما با مطالعه ادامه گزارش مشخص می‌شود که تنها رئیس دانشکده مهندسی راه‌آهن این دانشگاه از آقای جوکار دعوت کرده تا با حضور در این دانشکده ضمن آشنایی با توانمندی‌های آن- به عنوان یکی از دانشکده‌های نوپا و منحصر به‌فرد در خاورمیانه -در معرفی رشته‌های تحصیلی آن به متقاضیان ورود به دانشگاه کمک کنند،‌ اما نویسنده ناشناس این گزارش، موضوع را با استفاده از تیتر تحریک‌کننده «خشم وزارت از بده‌بستان گاج با علم و صنعت» به گونه دیگری جلوه داده است. باید توجه داشت که هدف مسؤولان دانشکده مهندسی راه‌آهن به عنوان یکی از 15 دانشکده زیرمجموعه این دانشگاه، استفاده از تمامی ظرفیت‌های موجود در سطح جامعه برای معرفی توانمندی‌های آموزشی و پژوهشی خود بوده که در مورد روش‌های صحیح قابل استفاده به منظور رشته‌های دانشگاهی به متقاضیان، می‌توان بدون جنجال‌آفرینی‌های کور، بی‌نتیجه و یکطرفه به بحث نشست. باید توجه داشت دانشگاه علم و صنعت ایران که همیشه در رتبه‌بندی‌های معتبر دانشگاهی جهانی مانند تایمز، لایدن، کیو اس، ان‌تی‌یو و... یکی از سه دانشگاه برتر فنی و مهندسی کشور بوده، صدها اختراع را در سطوح ملی و بین‌المللی توسط اساتید و دانشجویان خود به ثبت رسانده، 17عضو هیات علمی آن جزو یک‌درصد دانشمندان پراستناد جهانی هستند و ده‌ها نفر از اعضای هیات علمی آن افتخاراتی همچون معرفی به‌عنوان چهره‌های ماندگار کشوری و استاد برتر در سطح ملی، تدریس در دانشگاه‌های معتبر اروپایی، آمریکایی و آسیایی، عضویت در هیات تحریریه برترین نشریات ISI جهان و انجمن‌ها و سازمان‌های علمی بین‌المللی، چاپ کتب مختلف توسط انتشارات بین‌المللی همچون اسپرینگر، الزویر و غیره را در کارنامه خود ثبت‌کرده‌اند. نیازی به استفاده از شیوه‌های نامتعارف برای جذب دانشجو ندارد. دانشگاهی که پروژه‌های استثنائی همچون طراحی و پرتاب ماهواره‌های نوید و ظفر، طراحی پروتز عصبی برای حرکت بیماران قطع نخاعی، راه‌اندازی خط تولید نیمه‌صنعتی الیاف شیشه، ساخت اولین ابر‌سازه کامپوزیتی و ده‌ها اختراع و نوآوری دیگر را به ثبت رسانده، به لطف الهی شاهد تقاضای روزافزون جوانان آینده‌ساز برای ادامه تحصیل طی سالیان متمادی بوده و این اقدام صرفا بر‌اساس برنامه راهبردی کشور در جهت توسعه حمل و نقل ریلی که بخش آموزشی آن، به این دانشگاه محول شده، صورت گرفته است و هدفی جز اطلاع‌رسانی به طرق مختلف به متقاضیان ورود به دانشگاه‌ها نداشته است.
در انتهای گزارش واکنش جناب آقای دکتر شریعتی‌نیاسر، معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به این موضوع منعکس شده که ایشان در پاسخ گفته‌اند: «ما در جریان نیستیم. اما می‌گوییم این مراوده مبتنی بر نیت و هدفی خوب بوده، منتها با شیوه‌ای نامطلوب اجرا شده است. به چنین حرکاتی... تذکر می‌دهیم و در صورت لزوم با آنها برخورد قانونی می‌کنیم.» علی‌رغم این‌که واکنش معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این زمینه همیشه منطقی، متین و مؤدبانه است، روزنامه جام‌جم با انتخاب تیتری تحریک‌کننده، تند و نامرتبط با گفته‌های ایشان که یادآور سازوکارهای مورد استفاده در روزنامه‌های ناشناخته برای جلب مخاطب است، در صفحه اول و به عنوان تیتر اصلی از عنوان «خشم وزارت علوم از بده‌بستان گاج با علم و صنعت» استفاده کرده و سپس مجددا در صفحات 9 و 11 تیتر صفحه اول را به شیوه‌های مختلف تکرار کرده است. مشخص نیست آن روزنامه محترم به چه منظور اظهارات عادی و به دور از جنجال معاون محترم وزیر علوم، تحقیقات و فناوری را به این شکل جلوه داده و به دنبال چه اهدافی بوده است؟
آن روزنامه محترم، واکنش معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به اقدام رئیس دانشکده راه‌آهن را به شکلی اغراق‌آمیز، تند و جنجالی جلوه داده است؛ در حالی که ایشان سوم دی‌ماه سال جاری در مراسم تقدیر از دانشجویان ممتاز آموزشی و پژوهشی در صحن دانشگاه، از دانشگاه علم و صنعت ایران به عنوان یکی از دانشگاه‌های دارای استاندارد بالای آموزشی و پژوهشی کشور یاد کردند و در همین راستا اعلام نمودند مطابق ارزیابی‌های کارشناسانه اخیر وزارت عتف، دانشگاه علم و صنعت ایران به عنوان یکی از دانشگاه‌های مورد حمایت وزارت عتف برای قرار گرفتن به عنوان یکی از پنج دانشگاه در بین 200 دانشگاه برتر جهان قرار گرفته است. شایسته است مدیران مسؤول و سردبیر روزنامه جام‌جم سخنان معاون آموزشی وزارت عتف در این زمینه را که در خبرگزاری‌های مختلف از جمله صدا وسیما و پایگاه‌های اینترنتی وزارت عتف و دانشگاه علم و صنعت ایران انعکاس یافته، یک‌بار دیگر مرور کنند تا انصاف را در زمان تنظیم گزارش‌های خبری خود بیشتر رعایت کنند.
به طور کلی رویه روزنامه جام‌جم در زمینه انتشار و چاپ این گزارش به‌دور از اخلاق حرفه‌ای و اصول مسلم روزنامه‌نگاری است. جدا از عدم ارتباط منطقی میان تیترهای انتخاب شده و محتوای گزارش که عصبانیت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از عملکرد این دانشگاه و وقوع یک تخلف بسیار بزرگ در آن را به غلط و به شکلی دروغین به مخاطب القا می‌کند، انعکاس این موضوع با قلب ماهیت در سه صفحه از روزنامه (صفحات اول، نهم و یازدهم) با تیترهای بزرگ و جنجالی می‌تواند نشانگر تلاشی غرض‌ورزانه برای تخریب وجهه یکی از سه دانشگاه برتر فنی و مهندسی کشور باشد و به‌رغم عدم درج نام نویسنده این گزارش، دانشگاه علم و صنعت ایران برای دفاع از اعتبار حرفه‌ای خویش حق خود را در جهت پیگیری موضوع از طریق مراجع ذی‌ربط برای خود محفوظ می‌داند.

توضیحات جام جم

در رابطه با بند نخست این نامه باید بگوییم اتفاقا پیگیری ما در این باره ارتباط چندانی به ماجراهای حذف مشق شب نداشته است. ما صرفا به عنوان مقدمه‌ای در ابتدای این گزارش به آن مورد اشاره کردیم. موضع جام‌جم درباره مقوله حذف مشق شب از گزارش‌هایی که اخیرا
در این باره منتشر کرده مشخص است.
در بند دوم نامه، ابتدا اشاره شده ما ادعا کرده‌ایم دانشگاه علم و صنعت چنین مراوده غیرمعمولی را صورت داده است.
در هیچ قسمتی از گزارش ما چنین جمله‌ای به کار نرفته و ما نوشته‌ایم که این مراوده بین رئیس یکی از دانشکده‌های دانشگاه علم و صنعت اتفاق افتاده است. حالا سؤال ما این است که به فرض تعمیم این مراوده به کل دانشگاه از سوی ما، دوستان با اصل گزارش ما که چنین مراوده‌ای درست نیست، موافقند؟ ظاهرا چنین است.
در ادامه این بند آمده مجموعه دانشگاه علم و صنعت نیازی به برقراری چنین مراوده‌ای ندارد چون دانشگاه شناخته‌شده و مهمی است.
این در حالی است که رئیس دانشکده مهندسی راه‌آهن در پاسخ به این‌که چرا چنین نامه‌ای را خطاب به مدیر گروه آموزشی جوکار نوشته، گفته بود رشته‌های دانشکده‌اش را کمتر می‌شناسند و با این کار خواسته دانشکده متبوعش را معرفی کند.
‌ در بند سوم و چهارم آمده تیتر ما تندتر از متن گزارش ماست. بدیهی است که در انتخاب تیتر، ملاحظات و مناسبات ژورنالیستی برقرار است و قرار نیست تیتر همان لحن و زبانی را داشته باشد که متن گزارش دارد. با این حال، ما موضع صریح معاون آموزشی وزیر علوم را در تیتر نقل کردیم، همین.
در بند چهارم نامه روابط عمومی دانشگاه علم و صنعت به جام‌جم، روزنامه به قلب واقعیت و دروغ متهم شده است. نامه‌ای را که رئیس دانشکده مهندسی راه‌آهن به مدیر گاج نوشته، ما همان روز منتشر کردیم و سندی است برای شکل‌گیری چنین مراوده‌ای. طبعا روزنامه جام‌جم نه با دانشگاه علم و صنعت و نه با هیچ مرکز آموزشی کشور، سر عناد ندارد؛ هم از لحن و هم از شیوه پیگیری ما در گزارش مزبور پیدا بود که می‌خواستیم به مثابه یک هشدار خوانده شود. هشدار برای این‌که چنین مراوده‌ای معمول فرض نشود و در آینده با ورود و نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، از تکرار احتمالی آن جلوگیری شود.
با این حال هم گزارش ما، هم سوابق مورد بحث و هم نامه روابط عمومی دانشگاه علم و صنعت موجود است و قضاوت با مخاطبان.