در را به روی پاییز و کتاب‌هایش باز کنید

از آنجا که همه ما به مناسبت‌ها و کارهای مناسبتی علاقه خاصی داریم حال و هوای شاعرانه پاییز در نامگذاری کتاب‌ها هم تأثیر داشته. شما فقط به اسامی این کتاب‌ها نگاه کنید؛ اکثرشان شبیه شعر هستند و آدم را مجاب می‌کنند برشان دارد و بخواندشان.

اسم بعضی کتاب‌ها وسوسه‌انگیز است. یعنی حتی اگر اهل کتاب و کتابخوانی هم نباشید (که شما هستید) باز هم دلتان می‌خواهید بخوانیدش. فکر کنید چه حالی می‌دهد نسیم خنک پاییزی از سر و کولتان بالا برود و کتاب «پاییز از پاهایم بالا می‌رود» با آن نثر شاعرانه‌اش در دست‌تان باشد. شخصیت اصلی این رمان، معلم جوانی است که به روستایی سردسیر می‌رود و سرمای تند و افسانه‌ای روستا اتفاق‌های عاطفی جذابی را برای او رقم می‌زند. اگر اهل خواندن رمان‌های عاشقانه متفاوت و پیش‌بینی‌ناپذیر هستید «پاییز از پاهایم بالا می‌رود» را حتما بخوانید. این کتاب، اثر لیلا صبوحی خامنه است و توسط چشمه به چاپ رسیده است.

ابراهیم گلستان را که می‌شناسید؟ نویسنده و فیلمساز معروف؟ پدر لیلی گلستان. پدربزرگ مانی حقیقی. یکی از قدیمی‌ترین کتاب‌های پاییزی، اثر آقای گلستان است. «آذر، ماه آخر پاییز» در سال 27 منتشر شد و حدود 60 سال بعد یعنی در سال 84 توسط انتشارات بازتاب نگار، تجدید چاپ شد. « آذر، ماه آخر پاییز» از هفت داستان کوتاه تشکیل شده؛ داستان‌هایی که هرچند ادامه هم نیستند، ولی با یکدیگر مرتبطند و شخصیت‌های مشترکی در برخی از آنها تکرار می‌شود. نثر آهنگین این کتاب هم با فضای پاییز، همخوانی دارد.

پاییز با این همه قشنگی، حقش بود جایزه بگیرد و به بقیه فصل‌ها بفهماند پادشاه فصل‌ها شدن به این راحتی‌ها هم نیست. کتاب «پاییز، فصل آخر سال است» در سال 94 برگزیده جایزه ادبی جلال شد و در سه سال بیش از 30 بار تجدید چاپ شده. این کتاب، ماجرای سه دختر جوان به نام‌های شبانه، لیلا و روجاست که دغدغه‌های مختلفی مانند مهاجرت، شغل و روابط عاطفی دارند. کتاب دو بخش با عنوان‌های تابستان و پاییز دارد. هرکدام از این دو بخش در سه فصل است، که هرفصل از نگاه یکی از شخصیت‌های رمان روایت می‌شود. پاییز، فصل آخر سال است را نسیم مرعشی نوشته و توسط نشر چشمه، منتشر شده است.

«پاییـــــــــــز در قـــــطار» محمدکاظم مزینانی که نشر سوره‌مهر منتشرش کرده، حکایت خانواده‌ای در یکی از روستاهای کشور است که تنها پسر آنها به جبهه رفته. پسر بارها از جبهه نامه نوشته و از ننه‌ربابه و اسبش پرسیده و خانواده‌اش هم به او اطمینان داده‌اند همه‌چیز خوب است. تا این‌که پسر به مرخصی می‌آید و... خب! توقع ندارید که بقیه‌اش را هم تعریف یا به قول با کلاس‌ها اسپویل کنم؟

«پاییز آمریکایی» مجموعه‌ای از 14داستان کوتاه از 14نویسنده با محوریت انقلاب اسلامی است که سال 92 توسط نشر شهرستان ادب به چاپ رسیده است. داستان پاییز آمریکایی گفت‌وگوی دو گروگان آمریکایی است که در سفارت آمریکا به جرم جاسوسی دستگیر شده‌اند...

همان‌طور که دیدید در چنته پاییز، همه جور کتابی پیدا می‌شود. از رمانتیک و عاشقانه تا سیاسی و حماسی. پس در را روی حضرت پاییز و کتاب‌هایش باز کنید...

حتما اسم کتاب «پاییز پدر سالار» به گوشتان خورده. اثری از مارکز بزرگ، درباره اوضاع سیاسی اسپانیا. گفتن ندارد که آثار مارکز را بخوانید و لذت ببرید. اما الان حرفمان چیز دیگری است. نویسندگان زیادی در آثارشان از پاییز پدر سالار تأثیر گرفته‌اند. یک حسی به ما می‌گوید محمدرضا اصلانی هم در نامگذاری کتاب پاییزی خود، نیم‌نگاهی به مارکز داشته. شاید هم ذهن ما توهم دارد و فکر می‌کند لفظ و آهنگ «پاییز مادر بزرگ» شبیه پاییز پدر سالار است. به هر حال پاییز مادر بزرگ بر اساس خاطرات و زندگی یک مادربزرگ شکل گرفته که در خانه‌ای قدیمی با حوض و درخت‌های کهنسال زندگی می‌کند و خاطرات خود را از زمانی که وارد خانه بخت می‌شود تعریف می‌کند که نشر ذکر منتشرش کرده است.

یکی دیگر از عناوین جذاب کتاب‌هـــای پاییزی «سه سکانس از پاییز» است. مائده مرتضــــوی ایـــن کتاب را نوشته و همین پارسال توســـط نشر پیکان، منتشر شــــــــده است. این اثر، داستان تجربه‌های مشترک متولدان دهه 60 است که وقایع آن در شهرهای تهران، نوشهر و فرانکفورت رخ می‌دهد. این کتاب، حال و هوای پاییزی تمام عیاری دارد و روایت جذاب و متفاوتی از این فصل دوست‌داشتنی ارائه می‌کند.

محمدرضا بایرامی در «پاییز صحرا» که نشر تکا منتشر کرده پاییز متفاوتی را روایت می‌کند. سربازانی که در سال 57 چند ماه پیش از پیروزی انقلاب از پادگان فرار می‌کنند و هر کدام داستان متفاوتی را تعریف می‌کنند. این کتاب، علاوه بر این‌که ما را با حال و هوای جالب آن روزها آشنا می‌کند این نکته را هم به اثبات می‌رساند که سربازها از همان اول هم خودشان را قهرمان و محور تمام خاطرات جاری و ساری در پادگان می‌دانستند!

«پاییز59» خاطرات زهرا ستوده است؛ زنی از اهالی خرمشهر که از همــــــان اول اول، جنگ را با چشم خود دیده. لابه‌لای خاطرات او می‌توان لحظه‌به‌لحظه جنگ را بوضوح دید و از آشوب‌های قومی که با عنوان اختلاف‌های عرب و عجم شکل می‌گیرد، مطلع شد.ناشر این کتاب هم سوره مهر است.

منصوره رضایی

کارشناس ادبیات