تشکیل شورای عالی سینمای مقاومت

پیرو این نشست برگزارشده در مرکز فرهنگی اسوه، سراغ محمد خزاعی، دبیر پانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت رفتیم و درباره اهداف و سازوکار این دوره با او گفت‌وگو کردیم. خزاعی علاوه بر دبیری دوره‌های اخیر این جشنواره، دستی هم بر آتش تولید فیلم‌هایی با موضوعات انقلابی و استراتژیک دارد که تهیه به وقت شام (ابراهیم حاتمی‌کیا) و امپراتور جهنم (پرویز شیخ طادی) از آن جمله است.

به نظر می‌رسد پانزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت، متاثر از چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی باشد. همین‌طور است؟

بله، ما از دو بعد به این موضوع نگاه می‌کنیم؛ یکی داخلی و دیگری بین‌المللی. امسال به مناسبت چهلمین سال پیروزی انقلاب، برنامه‌ها و بخش‌های ویژه‌ای در جشنواره فیلم مقاومت داریم که یکی از آنها بخش جلوه گاه نور است که در آن به بهترین فیلم با موضوع انقلاب اسلامی در قالب فیلم سینمایی، کوتاه داستانی و مستند، لوح تقدیر، جایزه نقدی و تندیس ویژه اهدا خواهد شد. باید قبول کنیم این جشنواره، جشنواره انقلاب و دفاع مقدس است و بعد از انقلاب شکل گرفت و پای آرمان‌ها و اهداف نظام و انقلاب ایستاده است. جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت از معدود جشنواره‌های دنیاست که بشدت بحث حقوق بشر را پیگیری می‌کند. بیشتر موضوعاتی که در جشنواره مطرح می‌کنیم، بحث مقاومت مردم بی‌گناهی است که گرفتار ظلم و استکبار هستند.

مقاومت موضوع بااهمیتی است و پرداختن به آن در قالب فیلم‌ها، جای توجه و قدردانی دارد، اما چقدر این مساله انعکاس منطقه‌ای و جهانی داشته؟

برخی رسانه‌های خارجی در دوره‌های قبلی به این موضوع پرداخته‌اند و آن را پوشش داده‌اند، اما باید توجه داشته باشیم جشنواره‌هایی چون فیلم مقاومت که در طرح مباحث
حقوق‌بشر نسبت به جشنواره‌هایی که تحت سلطه استکبار هستند، در اقلیت قرار دارند. منتهی دل ما بیشتر به این خوش است که داریم به تکلیف خود عمل می‌کنیم، به این دلخوشیم که داریم برای آینده، پایه‌گذاری می‌کنیم. آینده‌ای نه چندان دور که همین جذب فیلمسازان داخلی و خارجی است. فیلمسازان خارجی فعال در این عرصه، در بسیاری از کشورهایی که امکان طرح این موضوعات را ندارند، آرمانخواهی خود را با جدیت دنبال می‌کنند و فیلم می‌سازند. ما در جشنواره فیلم مقاومت، بستری برای این گفتمان فرهنگی فراهم می‌کنیم. اینجا فضایی وجود دارد برای دور هم جمع شدن فیلمسازان و محلی است برای تضارب آرا و اندیشه‌های فیلمسازان مستقل جهان. برهمین اساس هر دو سال یک بار و موقع جشنواره، از این فیلمسازان دعوت می‌کنیم و تاکنون هم کارگردانان بسیاری از سراسر جهان به جشنواره آمدند. من جشنواره مقاومت را فقط یک جشنواره فیلم نمی‌دانم، بلکه این رویداد گام‌های مهم‌تری را پیش رو دارد و مطمئنم در آینده‌ای نزدیک، نه تنها خاکریزهای سیاسی و اندیشه‌های انقلاب اسلامی در منطقه فتح خواهد شد، بلکه خاکریزهای فرهنگی هم فتح می‌شود. یکی از گام‌های اساسی این هدف در حوزه سینما را جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت برمی‌دارد. مطمئن باشید این نهال و درختی که سال‌هاست از کاشت آن می‌گذرد و چند سالی است در حوزه بین‌الملل رشد و نمو پیدا می‌کند، ثمره‌های بسیار خوبی را در دنیا خواهد داد.

فارغ از جشنواره فیلم مقاومت به عنوان مهم‌ترین ویترین سینمایی جریان مقاومت، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، موضوع تولید و اکران سالانه این آثار را هم اهمیتی ویژه دارد. الان به لحاظ کمیت، آیا شاهد وضع مناسبی هستیم؟

اگر بخواهیم روال منطقی را درنظر بگیریم و به‌صورت کارشناسی، این موضوع را بررسی کنیم، در سال حدود صدفیلم در ژانرهای مختلف در سینمای ایران ساخته می‌شود. باتوجه به برگزاری جشنواره مقاومت که دو‌سال یک‌بار است، این رقم به 200 فیلم می‌رسد. سقف و سهم سالانه جشنواره فیلم مقاومت حدود 14 تا 15 فیلم است، یعنی اگر بخواهیم آماری ارائه دهیم، سهم تولیدات سینمای مقاومت، انقلاب و دفاع مقدس در طول سال، حدود 8درصد است. این‌که این میزان تولید کافی است یا نه، سیاستگذاران فرهنگی باید آن را بررسی کنند که در اهداف و برنامه‌هایشان چه مقدار سهم برای این جریان قائل شده‌اند. 8درصد در حوزه‌ای استراتژیک که سینمای ملی ما هم است و از خیلی جهات نیز برای ما حائز اهمیت است، شاید میزان بالایی نباشد، آن هم با وجود تنوع موضوعات و مسائلی که هر روز با آن مواجهیم؛ اتفاقات منطقه، موضوعات داخلی، محاصره اقتصادی ایران، دانشمندان هسته‌ای و موضوعات مختلف دوران جنگ و انقلاب اسلامی. بنابراین با اقیانوسی از سوژه‌ها، مطالب و قصه‌های بازگو نشده طرف هستیم که همه آنها می‌توانند در قالب فیلم‌ها و آثار نمایشی، به شکلی نو برای مخاطبان روایت شوند. با این وضعیت، انتظار است که حمایت‌های بیشتری از تولیدات این عرصه شود. انتظار است شرایطی فراهم شود که فیلمسازان سینمای انقلاب و دفاع مقدس بتوانند تولیدات جدی‌تر داشته باشند. معتقدم اگر می‌خواهیم این سینما رونق بگیرد، باید در چهار حوزه تولید، تبلیغات، اکران و بین‌الملل از این جنس فیلم‌ها حمایت کنیم. به نظرم باید شورای عالی سینمای مقاومت راه اندازی شود و همه ارگان‌های انقلابی از حوزه هنری، سازمان سینمایی، بنیاد شهید، سازمان اوج، انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس و همه نهادهایی که امکان و شرایط تولید در زمینه ساخت فیلم‌های جریان مقاومت را دارند، باید در این شورا جمع شوند و در حوزه‌های مختلف تولید، تبلیغات، اکران و بین‌الملل از این آثار حمایت کنند. شاید خیلی از فیلم‌هایی که در این حوزه ساخته می‌شود، برای مخاطب عام قابل ارائه نباشد، اما از لحاظ سوژه و قصه حائز اهمیت باشد. بنابراین جا دارد برای ارائه این آثار به مخاطب خاص برنامه‌ریزی کنیم و همان‌طور که فیلم‌های تجربی جوانان فیلمساز در گروه هنر و تجربه اکران می‌شود، برای فیلم‌های خاص سینمای انقلاب و دفاع مقدس هم چنین فضایی را تعریف کنیم تا فیلمسازان، دغدغه اکران نداشته باشند. چون این فیلمسازان هم همچون جوانانی که به‌صورت هنری و تجربی فیلم می‌سازند، آینده سینمای ما هستند. اگر می‌خواهیم سینمای انقلاب، دفاع مقدس و مقاومت ما قله‌های بیشتری را فتح کند و اتفاقات بهتری برای آن رخ دهد، باید چنین منظر و نگاهی داشته باشیم.