بِپی‌کُلِمبو راهی سیاره تیزپای منظومه شمسی شد

بپی‌کلمبو محصول مشترک سازمان‌های فضایی اروپا و ژاپن بوده و شامل دو کاوشگر است که حدود هفت سال در راه هستند تا در مدار سیاره عطارد قرار بگیرند. کاوشگر اروپایی در مداری به ارتفاع متوسط هزار کیلومتری از سطح این سیاره قرار می‌گیرد و به دنبال بررسی ساختار درونی عطارد و عوارض سطحی آن است. بررسی این داده‌ها به دانشمندان کمک می‌کند درباره نحوه شکل‌گیری عطارد و سیر تحولاتی که طی میلیاردها سال بر آن گذشته است، اطلاعاتی کسب کنند.

اما کاوشگر ژاپنی نسبت به همسفر اروپایی خود در مداری کشیده‌تر قرار می‌گیرد؛ ‌طوری که بتواند میدان مغناطیسی عطارد و برهمکنش آن را با بادهای خورشیدی بررسی کند. یکی از پرسش‌های اساسی دانشمندان درباره این سیاره این است که چرا عطارد برخلاف ابعاد کوچکی که دارد، هسته فلزی بزرگی داشته و قدرت میدان مغناطیسی آن در مقایسه با سیاره‌های سنگی دیگری همچون مریخ و زهره، بسیار بیشتر است.

سفر به عطارد و قرار گرفتن در مدار آن به دلیل فاصله کم آن با خورشید بسیار سخت است. زیرا بپی‌کلمبو باید برای غلبه بر گرانش قدرتمند خورشید، سرعت زیادی بگیرد. از این رو بپی‌کلمبو در مسیر حرکت به سوی عطارد، یک‌بار از کنار زهره گذشته سپس به سمت زمین برمی‌گردد و از کنار سیاره مادری خود عبور می‌کند. در این دو گذر، این کاوشگر از گرانش سیاره‌ها، سرعت بیشتری گرفته تا در نهایت در مسیر درست حرکت به سوی عطارد قراربگیرد. اما قبل از قرارگرفتن در مدار عطارد، این کاوشگر پنج مرتبه با آن ملاقات کرده تا مانورهای مداری لازم را به منظور قرارگرفتن در موقعیت مناسب برای تزریق به مدار این سیاره انجام دهد.

بپی‌کلمبو سومین کاوشگر در تاریخ کاوش‌های فضایی است که راهی عطارد می‌شود. پیش از این دانشمندان به لطف کاوشگرهای مارینر-10 و مسنجر اطلاعات ارزشمندی از این سیاره به‌دست آورده بودند.

محمدرضا رضایی

جام‌جم