jamejamonline
دانش عمومی کد خبر: ۱۱۷۱۴۳۴   ۲۸ مهر ۱۳۹۷  |  ۱۷:۰۰

دو سه روز پیش سر کلاس با دانشجویانم درباره بارش‌های شهابی مهم هر سال صحبت می‌کردیم که به طور اتفاقی متوجه شدم مهم‌ترین بارش‌های شهابی هر سال در بازه زمانی ماه‌های مرداد تا دی رخ می‌دهد. واقعیت این است که طی یک سال بیش از 60 بارش شهابی در شب‌های مختلف سال به اوج می‌رسند. اما بر حسب تصادف بیشتر بارش‌های شهابی پربار در هر سال از اواسط تابستان تا اوایل زمستان خودنمایی می‌کنند. جالب است بدانید در واپسین شب‌های اولین ماه پاییز نیز هر ساله شاهد افزایش شمار شهاب‌ها در شب‌های نسبتا طولانی مهر ماه هستیم.

شهاب‌ باران پایان مهر

اگر شیفته تماشای شهابها هستید، بد نیست اشاره کنم فرداشب، یعنی یکشنبه 29مهر، بارش شهابی جباری به اوج میرسد و در صورتی که زیر آسمان تاریک و پرستاره و به دور از غبار و آلودگی نوری رایج در شهرها آسمان را تماشا کنید، احتمالا بتوانید چند شهاب پرنور را در آسمان شب ببینید که به نظر خواهد رسید از جانب ستارههای صورت فلکی جبار در آسمان شب هویدا میشوند. با این حال از آنجا که امشب و فردا شب هلال ماههای شب یازدهم و دوازدهم صفر را در آسمان شب شاهدیم، اگر جای شما بودم، پیش از سپیده صبح روی بام منزل میرفتم و شانس خودم را برای دیدن بارش شهابی جباری امتحان میکردم. جالب است بدانید شهابوارههای سازنده شهابهای بارش شهابی جباری، همان ذراتی هستند که در جریان گذر دنبالهدار هالی از این دنبالهدار جدا شده و با جو زمین برخورد میکنند.

در نتیجه موقعیت مداری ذرات به جا مانده از هالی و همچنین موقعیت مداری زمین در گردش به دور خورشید در این فصل از سال به نظر میرسد شهابهای بارش شهابی جباری از جانب صورت فلکی جبار در آسمان شب ظاهر میشوند. دنبالهدارهالی آخرین بار سال 1364 از نزدیکی خورشید عبور کرد و 76 سال بعد، یعنی در سال 1440 نیز دوباره شاهد عبور هالی خواهیم بود. سرعت برخورد ذرات به جا مانده از این دنبالهدار در مدار بیضویاش به دور خورشید - که ابعادی در حد دانههای شن و ریگ دارد - هنگام به اوج رسیدن بارش جباری حدود 66 کیلومتر بر ثانیه است. اصطکاک حاصل از برخورد چنین ذرات پرسرعتی در شرایطی که از محدودهای تقریبا خلأ در فضای میانسیارهای ناگهان وارد جو زمین میشوند، چنان شدید است که به سوختن آنها و یونیزهشدن اتمهای موجود در آن بخش از جو زمین منجر میشود. این اتفاق در ارتفاع 80 تا 90 کیلومتری از سطح زمین رخمیدهد و نتیجه آن را ما به صورت درخشش ناگهانی شهاب در آسمان شب میبینیم.

پیشنهاد میکنم هنگام دیدن شهابها به رنگی که برق شهاب به آن میل میکند توجه کنید. ببینید رنگ شهابها بیشتر به سبز و آبی تمایل دارد یا به سفید و زرد؟ فکر میکنید تفاوت رنگ شهابها از چه واقعیتی حکایت میکند؟

کاظم کوکرم

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
چالش ایجاد شغل برای نخبگان

چالش ایجاد شغل برای نخبگان

مسائل مربوط به نخبگان از سال‌ها قبل مورد توجه من بود، به طوری که از سال ۱۳۸۰ به صورت جدی وارد این بحث شدم و دغدغه‌هایم را پیگیری کردم. علت اصلی‌اش هم این بود که در نمایشگاهی مطلع شدم از۱۵۰ دانش‌آموز المپیادی کشور، حدود ۹۰ نفرشان به خارج کشور مهاجرت کرده‌اند. این موضوع باعث شد تا من نظریه مهاجرت ژن‌ها را مطرح کنم و در مقاله‌ای به آن بپردازم.

وقت عبور از دوران لوکس‌پنداری محیط‌ زیست

وقت عبور از دوران لوکس‌پنداری محیط‌ زیست

خیلی خوب به یاد دارم در یکی از روزهای بهاری پنج شش سال پیش وقتی به عادت معمول هنگام رانندگی به رادیو گوش می‌کردم، بحث نمایندگان مجلس سر انتقال آب دریاچه خزر به کویر سمنان حقیقتا شنیدنی بود.

چرا گربه‌ ماهی علی دایی خبرساز شد؟

چرا گربه‌ ماهی علی دایی خبرساز شد؟

دیروز که خبر نامگذاری یک گونه گربه ماهی در آب‌ های جنوب غرب کشور به نام علی دایی در رسانه‌ها شنیدم، از همان ابتدا روشن بود چه واکنش‌های عجیب و غریبی را باید منتظرش باشیم.

گفتگو

بیشتر
شبی که دلباخته دماوند شدم

به مناسبت روز ملی دماوند، گفتگو کرده‌ایم با مجید قهرودی، عکاس نجومی و کوهنوردی که خیره‌کننده‌ترین نماها را از عظمت دماوند ثبت کرده‌ است

شبی که دلباخته دماوند شدم

نیازمندی ها