نقش اساسی ریز فاکتورها در حفظ امنیت پایدار ملی

با همین نگرش، می‌توان نظر تخصصی پزشکان را به مدد گرفت که بصراحت تاکید دارند: حفظ سلامت انسان، یک موضوع فرآیندی است که از ریز فاکتورهای متنوعی تشکیل شده است.

به‌عنوان مثال انسان برای حفظ سلامت قلبش علاوه بر آن‌که مجبور است سلامت کلی بدن خود را حفظ کند تا مثلا بر اثر یک تصادف شدید جان خود را از دست ندهد، ناگزیر است ریزفاکتورهای متعدد و متنوعی را از قبیل کنترل مستمر وضعیت قلب و عروق، پرهیز از پرخوری و افزایش قند و چربی بدن، دوری از استرس و فشارهای عصبی و انجام مستمر ورزش را در برنامه‌های جاری زندگی خود لحاظ کند تا دچار حمله‌ها و سکته‌های قلبی و انجام عمل جراحی قلب باز یا شاید مرگ و از دست دادن جان خود نشود.

با این تشبیه ملموس انسانی اگر بخواهیم پایه اساسی زندگی اجتماعی یعنی امنیت را مورد توجه قرار دهیم، باید بدانیم برای به‌دست آوردن این محور حرکت اجتماع، بخصوص داراشدن امنیت پایدار ملی، علاوه بر این که نیازمند انواع پیش‌بینی‌ها و اقدامات نظامی و امنیتی هستیم، هرگز نمی‌توانیم از ریز فاکتورهای تامین امنیت غفلت کنیم. چرا که سر جمع این ریزفاکتورها هستند که مانند حفظ و نگهداری سلامت برای بدن انسان، برای جامعه ما امنیت ایجاد می‌کنند.

از جمله مهم‌ترین ریز فاکتورهای جامعه کنونی در روزگار معاصر می‌توان به این موارد اشاره کرد:

1. رسیدگی به وضعیت معیشت و ایجاد رفاه و رضایتمندی برای مردم

2. آگاه‌سازی مردم بخصوص مردمان و ساکنان مناطق مرزی یا مرزهایی که احتمال انواع اقدامات ضد امنیتی در آنها بیشتر است، از انواع خطرات و آموزش آنها برای انجام هرگونه عمل خود حفاظتی و عمل متقابل در وضعیت بحرانی.

3. طراحی نظام رسانه‌ای تعاملی برای اقناع افکار عمومی درخصوص الف: توجه به دارایی‌ها و توانایی‌های ملی / ب: غیرت داشتن نسبت به منافع ملی/ ج: ترسیم چشم‌انداز امیدها و نویدها.

4. توسعه و گسترش لوازم و آموزش‌های مربوط به دفاع شهری و مرزی غیرنظامیان.

5. سالم‌سازی حداکثری نظام اداری کشور و برخورد با متخلفان و سوءاستفاده‌کنندگان از اموال و فرصت‌های عمومی و ارائه خدمات اداری مناسب و درست و بهنگام به مردم، برای ایجاد و تقویت حس تعلق خاطر و احساس رضایت‌مندی در بین شهروندان.

6. ایجاد یک شبکه واقعی نظام مشارکت برای حضور هم‌افزای مردم در عرصه بیان انتقادها و پیشنهادها و بهره‌مندی از ظرفیت‌های مدنی آنها جهت ایجاد امنیت پایدار.

واضح است که با اجرای هدفمند ریز فاکتورها، می‌توان امنیت ملی پایدار را به دست آورد و حفظ کرد و باید دانست که امنیت یک مفهوم فرآیندی چند وجهی است و تا زمانی که تمام بخش‌های مرتبط با آن ایجاد نشود، امنیت فراگیر تحقق نمی‌یابد.

رضا رسولی

مدرس دانشگاه