خاتمی: گفتگوی تمدنها تفاهم بشری را ارتقاء می دهد

وقتی از تمدن اسلامی سخن گفته می شود، منظور ارزشهای مافوق زمانی و مکانی نهفته در اسلام است که باید با دید روشن و دور از تعصب، باز شناخته و شناسانده شود.

کد خبر: ۱۱۶۰۴۲

رئیس مؤسسه بین المللی گفتگوی فرهنگها و تمدنها روز گذشته در جریان چهارمین نشست گروه ائتلاف تمدنها و در مرکز دایرةالمعارف اسلامی ترکیه با تأکید بر اینکه تمدن امری بشری است نه قدسی و نه مافوق زمان و مکان، گفت: باید در صدد دستیابی به اندیشه ای روشن و مستقل برآمد که فارغ از پندارگرایی، عادت زدگی و تقلید در پی شناخت زمان و مقتضیات و لوازم آن باشد و با این پشتوانه، قدرت کشف منابع و استفاده از ذخایر لایزال دینی فرهنگی را در این زمانه بیابد.
به گزارش خبرگزاری مهر،وی همچنین با اشاره به اینکه میان تمدن اسلامی و یا به تعبیر مناسب تر تمدن مسلمانان با زندگی امروز ما پدیده ای پردامنه و با نفوذ به نام تمدن غرب فاصله نهاده است، اظهار داشت:: تمدن نوینی که دستاوردهای مثبت آن کم نیست و آثار منفی آن نیز به ویژه یرای غیر غربیان فراوان است . این تمدن واقعیت انکارناپذیر زمانه ما است که سرنوشت ما مسلمانان نیز در نسبت به آن رقم می خورد، درک و فهم خردمندانه ما از این واقعیت و یافتن میزان تأثر ما از آن و تأثیر ما بر آن یک ضرورت است.
خاتمی افزود: باید برای شناخت عمیق، منصفانه و نقادانه مبادی و نتایج تفکر و تمدن غربی و آگاهی واقعی از ظرفیت ها و ضعف ها، تواناییها و تنگناهای موجود در جهان اسلام چاره ای جدی بجوییم تا مهمترین گام را برای ورود به مسیر آگاهی از زمان و مقتضیات آن و در نتیجه دستیابی به قدرت انتخاب برای آینده برداریم.
رئیس مؤسسه گفتگوی فرهنگها و تمدنها با تأکید بر اینکه نیازمند فهمی نو و نقادانه از گذشته و جهان خویش هستیم، یادآور شد: فهمی که تلخی ها و شیرینی ها، ستیزها و همسازی ها، درخشندگی ها و تاریکی ها را در همه جا و با هم ببیند و راهی برای زندگی امروز و فردای ما بگشاید.
وی افزود: غرب و شرق در طول تاریخ تماس ها و برخوردهای بسیاری داشته اند که مهمترین آنها را می توان در جنگهای ایران و یونان و ایران و روم، تهاجم وسیع و فتوحات اسکندر مقدونی در شرق، جنگهای صلیبی و نیز برخوردهای گسترده عثمانیان با اروپا و در مرحله اخیر در تهاجم وسیع استعمارگران غربی به سرزمین های شرقی و جنوبی پی گرفت.
خاتمی در ادامه با تأکید بر اینکه نیازمند فهمی نو از مسائل امروز و دستیابی به مبانی و روشهایی جدید در دنیای مدرن هستیم، گفت: جهان اسلام به تجدد متناسب با وضعیت تاریخی خویش نیاز دارد تا از میان دو قطب متصلب نفی سنت و نگاه سطحی به غرب از سویی و نفی مطلق تجدد و میل به تحجر از سوی دیگر، هر دورانی برسد که در عین وفاداری به مایه های اصیل سنت از پیشرفت و ترقی نیز برخوردار باشد و این امر مستلزم نقد سنت و نه نفی آن از یک سو و نقد تجدد نه نفی آن از سوی دیگر است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خاتمی، وی گفت: جهان علی رغم پیشرفت های شگفت انگیز دنیای مدرن، در موقعیتی نگران کننده قرار گرفته است. تبعیض، اعمال معیارهای دوگانه، فاصله عظیم میان کشورهای صنعتی و دیگر بخشهای جهان، نادیده انگاشتن معیارهای اخلاقی جهان شمول بخصوص در عرصه روابط بین المللی و مادی اندیشی به جای زیبایی اندیشی و بدتر از همه ناامنی حاکم بر زندگی امروز بشر همگی مسائلی است که ذهن همه خیرخواهان جهان را به خود معطوف داشته است.
رئیس مؤسسه بین المللی گفتگوی فرهنگها و تمدنها با تأکید بر اینکه این نگرانی مشترک زمینه را برای گفتگو و تفاهم در جهت برون رفت از این بحران فراگیر که شرق و غرب عالم را یکسان تهدید می کند فراهم آورده است، گفت: در چنین فضایی است که گفتگوی تمدن ها می تواند راهنمای بشر امروز برای یافتن سرمشقی باشد که در آن تفاهم به جای سوء تفاهم، امنیت به جای نا امنی، عدالت به جای تبعیض، مردم سالاری به جای خودکامگی و حرمت حقوق انسان در همه جا و همیشه به جای نژاد پرستی مدرن بنشیند.
خاتمی افزود: گفتگوی تمدن ها در صدد آن است که آنچه در تاریخ میان تمدن ها به طور ناخودآگاه و به صورت «دیالکتیک تبادل» برقرار بوده است، در روند گفتگو را به صورت جریانی خودآگاه در آورد که تمدن ها و فرهنگها به جای تقابل به تعارف یکدیگر بپردازند.
در گفتگوی تمدن ها گرچه همواره دو یا چند طرف حضور دارند، ولی این حضور نه به معنی تقابل و نفی دیگری برای اثبات خود است بلکه هر تمدن و فرهنگی چون آئینه ای پیش روی تمدن دیگر به شمار می آید و در این تناظر و تماشای متقابل است که ضعف ها و قوت های هر تمدن قبل از دیدن ضعف دیگری دیده می شود و جریان تکاملی سیر به سوی پیشرفت واقعی برای همه بشریت برقرار می گردد.